Để các vấn đề trên trở thành hiện thực sinh động, đạt hiệu quả cao hơn nữa, tôi xin đề nghị bổ sung, sửa đổi Điều 3 như sau:

Mở đầu Điều 3 nên ghi thêm: “Nhân dân là chủ thể của lịch sử. Nước lấy dân làm gốc”.

Sửa đổi câu mở đầu Điều 3 trong Dự thảo “Nhà nước bảo đảm phát huy quyền làm chủ của nhân dân” bằng nguyên văn câu viết của Bác Hồ và nên viết lại như sau: “Đảng và Nhà nước bảo đảm thực hành dân chủ rộng rãi…”.

Vì sao nên bổ sung, sửa đổi như trên? Vì, chỉ ghi thêm 13 từ “nhân dân là chủ thể của lịch sử. Nước lấy dân làm gốc” nhưng nó thể hiện sáng ngời quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về vai trò của nhân dân là lực lượng quyết định thắng lợi của cách mạng. Có dân là có tất cả. Mất lòng dân thì mất tất cả. Yêu quý dân, hết lòng chăm lo cho dân, tôn trọng dân thì dân sẽ nghe theo ta, yêu quý, tin tưởng và ủng hộ ta, đi theo ta. Đây là điều mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nói lên với tất cả tâm huyết của mình khi triển khai Nghị quyết Trung ương 4 (Khóa XI). Nếu Đảng, Nhà nước không gắn bó máu thịt với nhân dân như trước đây, nhân dân mất lòng tin, rời xa Đảng và Nhà nước, không ủng hộ ta, thì nguy cơ mất quyền lãnh đạo và mất chế độ là không tránh khỏi.

Trước đây, ta quen dùng cụm từ “mở rộng dân chủ”. Cụm từ này đã gây phản cảm trong dư luận xã hội. Vì “mở rộng dân chủ” có nghĩa là dân chủ đang bị bó hẹp, bị áp đặt hoặc là bị khống chế. Do vậy, từ nay không nên dùng cụm từ này.

Cụm từ “phát huy quyền làm chủ của nhân dân” có thể dùng trong trường hợp thích hợp. Nhưng, nó vẫn mang tính lý thuyết, hô khẩu hiệu, kêu gọi chung chung.

Cụm từ của Bác Hồ “thực hành dân chủ rộng rãi” là hay nhất, đúng đắn nhất cả về tinh thần, nội dung và lời văn. Nó không còn dừng ở khái niệm, kêu gọi, hô hào mà chỉ rõ phải hành động, hành động một cách thường xuyên rộng rãi. Và, như Các Mác đã nói: “Không hành động sẽ không có gì tất cả”.

Khi Bác Hồ khai sinh Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Người đã nói hết sức rõ ràng và chân thành, đại ý rằng: Dân là gốc của nước. Bao nhiêu quyền hành, lợi quyền đều thuộc về của dân. Bác chỉ là người đầy tớ thừa hành để phục vụ nhân dân.

Cụm từ “thực hành dân chủ rộng rãi” có giá trị chân lý cao đẹp nhất, có sức chiến đấu và hấp dẫn nhất. Nó là phương châm hành động của Đảng, Nhà nước, đảng viên, cán bộ ta.

Kêu gọi phát huy dân chủ mà không thực hành dân chủ rộng rãi thì làm sao phát huy được? Ngược lại, nếu thực hành dân chủ rộng rãi thì sẽ phát huy được quyền làm chủ của nhân dân. Cụm từ này của Bác Hồ giúp những người lãnh đạo Đảng, Chính quyền các cấp chiêm nghiệm sâu xa rằng: Khi anh nói phát huy được quyền làm chủ của nhân dân thì phát huy cái gì? Nhưng nếu hàng ngày anh tự hỏi mình đã thực hành dân chủ rộng rãi chưa? Thì chắc chắn sẽ tìm được câu trả lời để phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

Đại tá Hồ Ngọc Sơn
Nguyên Trưởng phòng Báo chí, Thông tấn Quân sự, Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam