Đặc biệt, Đề án mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu gắn với mục tiêu xây dựng cấp xã trở thành trung tâm vận hành mới ở cơ sở để báo cáo Chính phủ trình Bộ Chính trị xem xét, quyết định.

Tỉnh Thái Nguyên được công nhận là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I mở ra dư địa mới để tỉnh phát triển. Ảnh minh họa: Báo Thái Nguyên

Về xây dựng chính quyền địa phương, địa giới hành chính Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.

Trình Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Bộ Nội vụ cũng thường xuyên theo dõi, hướng dẫn, đôn đốc các địa phương thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về tình hình tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp. Qua đó, kịp thời tổng hợp, phối hợp xử lý khó khăn, vướng mắc phát sinh, bảo đảm hoạt động của chính quyền địa phương ổn định, thông suốt.

Bên cạnh đó, Bộ tập trung triển khai xây dựng Đề án ‘‘Xây dựng mô hình tự quản ở cộng đồng dân cư thôn, tổ dân phố phù hợp với tình hình mới”; Đề án mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu gắn với mục tiêu xây dựng cấp xã trở thành trung tâm vận hành mới ở cơ sở để báo cáo Chính phủ trình Bộ Chính trị xem xét, quyết định.

Đồng thời, tiếp tục tổ chức thẩm định, phân loại đơn vị hành chính cấp tỉnh. Đến nay, thực hiện Nghị định số 307/2025/NĐ-CP ngày 27/11/2025 của Chính phủ về phân loại đơn vị hành chính, Bộ Nội vụ đã nhận được hồ sơ Đề án phân loại đơn vị hành chính cấp tỉnh của 27/27 tỉnh và tổ chức thẩm định, ban hành quyết định phân loại. Trong đó:

16 tỉnh loại I (Sơn La, Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng, Bắc Ninh, Lào Cai, Thái Nguyên, Phú Thọ, Ninh Bình, Nghệ An, Quảng Ngãi, Tây Ninh, Đồng Tháp, Thanh Hóa, An Giang, Hưng Yên);

7 tỉnh loại II (Lạng Sơn, Điện Biên, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Khánh Hòa, Vĩnh Long, Cà Mau);

 2 tỉnh loại III (Cao Bằng, Lai Châu).

Tỉnh Quảng Ninh không tiến hành phân loại do lập hồ sơ thành lập thành phố trực thuộc Trung ương; ngày 21/8/2026, Hội đồng thẩm định Bộ Nội vụ đã thẩm định hồ sơ phân loại loại I tỉnh Tuyên Quang.

Về phân loại phường, đặc khu loại đặc biệt: Bộ Nội vụ đã nhận được hồ sơ của 8 tỉnh, thành phố (Đà Nẵng, Hải Phòng, An Giang, Đắk Lắk, Đồng Tháp, Quảng Ninh, Quảng Trị, Khánh Hòa).

Bộ cũng đã tổ chức đoàn khảo sát hiện trạng và thành lập Đoàn liên ngành khảo sát phân loại tại một số địa phương.

Đáng chú ý, về phân cấp phân quyền, Báo cáo cho biết, tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, Bộ Nội vụ đã xây dựng Báo cáo chuyên đề về đẩy mạnh phân quyền, phân cấp; phân định rõ thẩm quyền theo phương châm phát huy tính tự chủ, sáng tạo của địa phương “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”…