Một khu vực đất công trên địa bàn phường Long An, tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Thu Huyền

Lấp đầy “khoảng trống quản lý” đối với đất công

Thực tiễn cho thấy, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc phân cấp, phân quyền trong quản lý Nhà nước về đất công tại cấp xã vẫn còn không ít khó khăn, lúng túng.

Trong tình hình đó, nếu không làm rõ trách nhiệm và thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ thì nguy cơ “khoảng trống quản lý” đối với đất công là rất lớn.

Trên địa bàn tỉnh Tây Ninh, vẫn còn xảy ra trường hợp cho thuê, cho mượn đất công chưa đúng quy định.

Tại buổi làm việc với các xã về triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Nguyễn Minh Lâm đã đề nghị các xã lập dự toán đo đạc lại diện tích đất nông, lâm trường giao về cho địa phương quản lý, đồng thời có phương án sử dụng đất công cụ thể phù hợp với quy hoạch của tỉnh.

Trước yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý đất công trong tình hình mới, UBND tỉnh Tây Ninh đã có văn bản yêu cầu UBND các xã, phường và các sở, ngành liên quan khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý đất công.

Trọng tâm là xác định rõ trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong quản lý toàn bộ quỹ đất công trên địa bàn theo đúng quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm trực tiếp đối với việc quản lý đất sử dụng vào mục đích công cộng được giao quản lý, đất chưa giao, đất chưa cho thuê tại địa phương.

Trên cơ sở này, UBND cấp xã sau sắp xếp đơn vị hành chính phải khẩn trương rà soát, xác định tổng diện tích đất công đang quản lý, sử dụng; lập danh sách thống kê, rà soát đầy đủ hồ sơ pháp lý của từng khu đất công; đồng thời ban hành kế hoạch quản lý, sử dụng đất công phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Một trong những yêu cầu quan trọng được UBND tỉnh Tây Ninh nhấn mạnh là tăng cường kiểm tra, rà soát, đánh giá toàn diện tình hình quản lý, sử dụng quỹ đất công.

Các trường hợp cho thuê, cho mượn trái phép, sử dụng sai mục đích, không đúng đối tượng hoặc không thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý phải được kịp thời phát hiện và kiên quyết xử lý theo quy định. Đây được xem là giải pháp then chốt nhằm chấn chỉnh kỷ cương, lập lại trật tự trong quản lý đất đai ở cơ sở.

Song song với đó, công tác đo đạc, cắm mốc, cắm biển báo đối với các thửa đất công được yêu cầu triển khai đồng bộ. Việc kê khai, đăng ký đất đai đối với các thửa đất đã được đo đạc phải được thực hiện đầy đủ, chuyển thông tin cho Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai để cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai.

Trên cơ sở đó, các địa phương lập danh mục quỹ đất công để theo dõi, quản lý và công khai theo quy định, bảo đảm tính minh bạch và thuận lợi cho công tác giám sát của cộng đồng.

Quản lý đất công gắn với phát triển lâu dài

Tỉnh Tây Ninh xác định, quản lý đất công không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn hiện trạng mà còn phải gắn với định hướng phát triển lâu dài.

UBND tỉnh yêu cầu các địa phương căn cứ nhu cầu, định hướng phát triển kinh tế - xã hội để đưa toàn bộ quỹ đất công vào quy hoạch một cách toàn diện, có tính chiến lược.

Tỉnh Tây Ninh xác định quản lý chặt chẽ đất công gắn với phát triển lâu dài. Ảnh: Thu Huyền

Trong đó, ưu tiên quỹ đất dành cho các công trình công cộng, hạ tầng thiết yếu và quỹ đất công dự trữ theo quy hoạch.

Đối với phần đất chưa có nhu cầu sử dụng lâu dài, cần rà soát, phân loại rõ ràng để xây dựng kế hoạch đấu giá hoặc giao, cho thuê theo đúng quy định, tránh tình trạng đất đai bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả.

Cùng với trách nhiệm của cấp xã, vai trò của các sở, ngành cấp tỉnh cũng được xác định rõ.

Sở Nông nghiệp và Môi trường giữ vai trò chủ trì trong việc rà soát, tổng hợp, báo cáo tình hình quản lý, sử dụng đất công trên địa bàn tỉnh; đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan đưa các khu đất công có diện tích lớn vào quy hoạch sử dụng đất, kêu gọi, thu hút đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên đất đai.

Sở Tài chính và Ban Quản lý Khu kinh tế cũng được giao phối hợp chặt chẽ để lồng ghép các khu đất công vào quy hoạch tỉnh, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội bền vững.

Yêu cầu xuyên suốt trong chỉ đạo của UBND tỉnh Tây Ninh về quản lý đất công là tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời giải quyết các tranh chấp, khiếu kiện liên quan đến đất công, nhất là các vụ việc kéo dài, phức tạp, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự và môi trường đầu tư.

Chính quyền cấp xã phải chủ động tiếp nhận, xử lý dứt điểm các phản ánh của người dân, đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra tình trạng lấn chiếm, vi phạm trong quản lý, sử dụng đất công trên địa bàn.

Việc tăng cường quản lý đất công trong quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn mang ý nghĩa lâu dài đối với sự phát triển của tỉnh Tây Ninh.

Khi quỹ đất công được quản lý chặt chẽ, sử dụng đúng mục đích, hiệu quả, minh bạch, sẽ tạo nguồn lực quan trọng để đầu tư phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư, nâng cao chất lượng đời sống người dân, đồng thời củng cố niềm tin của xã hội vào bộ máy chính quyền cơ sở trong giai đoạn đổi mới và sắp xếp tổ chức hiện nay.