(Thanh tra) - Do ảnh hưởng của El Niño, Đắk Lắk dự báo khoảng 68.000–100.000 ha cây trồng tại khu vực phía Tây tỉnh có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi thiếu nước trong vụ Đông Xuân 2026–2027. Đáng chú ý, khoảng 42.275 hộ dân trên địa bàn tỉnh có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu nước sinh hoạt.
Chiều 18/10, ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, chủ trì cuộc họp trực tuyến với 68 xã, phường phía Tây tỉnh về công tác phòng, chống hạn hán, thiếu nước trong mùa khô.
Tại cuộc họp, bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk, báo cáo tình hình nguồn nước, công tác phòng, chống hạn hán năm 2026 và dự báo nguy cơ hạn hán, thiếu nước trong mùa khô 2026–2027.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong số 253 hồ chứa do Công ty TNHH MTV Quản lý công trình thủy lợi Đắk Lắk quản lý, có 130 hồ đạt mực nước dâng bình thường, 78 hồ đạt dung tích từ 70–90%, 25 hồ đạt 50–70% và 20 hồ có dung tích dưới 50%. Tỷ lệ hồ đạt mực nước dâng bình thường hiện khoảng 51%, thấp hơn mức 64% của những năm trước vào cùng thời kỳ.
Đối với 9 hồ chứa do Công ty TNHH MTV Thủy nông Đồng Cam quản lý, hiện chưa có hồ nào đạt mực nước dâng bình thường; 2 hồ đạt dung tích 70–90%, 1 hồ đạt 50–70% và 6 hồ có dung tích dưới 50%.
Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 103ha lúa nước vụ Hè Thu tại xã Ea Kar bị thiệt hại do hạn hán, với mức độ thiệt hại trên 70%. Tại khu vực phía Tây, có 15 công trình thủy lợi phải thực hiện chống hạn, với diện tích 908ha.
Về nước sinh hoạt, báo cáo cho biết toàn tỉnh ghi nhận 15 xã trọng điểm xảy ra tình trạng thiếu nước cục bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến 2.131 hộ dân, tập trung tại vùng sâu, vùng xa và khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số.
Riêng trong số 52 công trình do Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn quản lý, có 12 công trình bị suy kiệt nguồn nước nghiêm trọng, phải cấp nước luân phiên theo giờ hoặc ngày, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 3.400 hộ dân.
Theo báo cáo, hiện tượng El Niño được dự báo có khả năng đạt cường độ rất mạnh trong giai đoạn tháng 10–12/2026, với xác suất 98%, sau đó tiếp tục duy trì trong những tháng đầu năm 2027.
Lượng mưa từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027 tại khu vực phía Tây tỉnh được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10–30%; khu vực phía Đông thấp hơn từ 20–40%. Trong giai đoạn tháng 2–4/2027, lượng mưa tại khu vực phía Đông được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm từ 30–50%, còn khu vực phía Tây thấp hơn từ 20–40mm.
Đối với sản xuất nông nghiệp, tại khu vực phía Tây tỉnh, diện tích cây trồng có nguy cơ bị ảnh hưởng do thiếu nước trong vụ Đông Xuân 2026–2027 ước khoảng 68.000–100.000ha. Tại khu vực phía Đông, diện tích có khả năng bị ảnh hưởng ước từ 1.000–2.500ha.
Sang vụ Mùa/Hè Thu năm 2027, nguy cơ hạn hán, thiếu nước tại khu vực phía Tây có thể xuất hiện vào đầu vụ, khoảng tháng 5–6, nếu mùa mưa đến muộn. Diện tích có thể bị ảnh hưởng ước khoảng 24.000–35.000ha. Trong khi đó, tại khu vực phía Đông, diện tích có nguy cơ thiếu nước tưới trong vụ Hè Thu năm 2027 ước từ 20.000–40.000ha.
Đối với nước sinh hoạt nông thôn, theo đánh giá sơ bộ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, khoảng 42.275 hộ dân tại Đắk Lắk có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu nước trong mùa khô. Nhóm có nguy cơ chịu ảnh hưởng nhiều nhất là các hộ chưa được cấp nước tập trung, chủ yếu sử dụng nước mưa, giếng đào và giếng khoan.
Để chủ động ứng phó, UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Chỉ thị số 30 ngày 8/10/2026 về việc chủ động triển khai các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, cháy rừng và các loại hình thiên tai do ảnh hưởng của El Niño trong mùa khô 2026–2027.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, các giải pháp trước mắt gồm tuyên truyền sử dụng nước tiết kiệm, rà soát nguồn nước và diện tích sản xuất không bảo đảm nước tưới; điều chỉnh cơ cấu cây trồng tại những vùng thường xuyên xảy ra hạn hán, thiếu nước; nạo vét hồ, đập, ao nhỏ và kênh mương để tăng khả năng tích trữ, dẫn nước.
Các địa phương được đề xuất xây dựng phương án ứng phó theo cấp độ rủi ro, xác định khu vực, diện tích cây trồng và hộ dân có nguy cơ thiếu nước; hướng dẫn người dân điều chỉnh thời vụ, không xuống giống khi chưa bảo đảm nguồn nước, thực hiện tưới tiết kiệm và luân phiên.
Về lâu dài, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất rà soát quy hoạch thủy lợi, đầu tư các công trình thủy lợi trọng điểm, mở rộng hệ thống đường ống cấp nước đến khu dân cư khó khăn; đồng thời phát triển thủy lợi nhỏ, ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước và bảo vệ rừng đầu nguồn nhằm góp phần hạn chế tình trạng hạn hán, thiếu nước trong những năm tiếp theo.
Phát biểu tại cuộc họp, ông Nguyễn Thiên Văn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, yêu cầu các sở, ngành, địa phương chủ động triển khai các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước mùa khô năm 2026–2027, không chủ quan, lơ là trước diễn biến thời tiết phức tạp. Trong đó, cần khẩn trương rà soát nguồn nước, diện tích cây trồng có nguy cơ bị ảnh hưởng, xây dựng kịch bản ứng phó sát thực tế, xác định rõ nhiệm vụ và thời hạn hoàn thành.
Trong 3 ngày, các địa phương phải rà soát, lập danh sách vùng nguy cơ thiếu nước; trong 7 ngày xây dựng phương án cấp nước sinh hoạt, xác định hộ dân cần ưu tiên; trong 15 ngày hoàn thiện phương án cấp nước và giải pháp ứng phó.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh, phải ưu tiên nước sinh hoạt cho người dân, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời hướng dẫn nông dân điều chỉnh thời vụ, chuyển đổi cây trồng phù hợp, áp dụng tưới tiết kiệm, giữ ẩm và sửa chữa kịp thời các công trình thủy lợi hư hỏng. Các đơn vị phải phân công rõ trách nhiệm, triển khai giải pháp từ sớm, hạn chế thấp nhất thiệt hại do hạn hán gây ra.
