BHXH tự nguyện là chính sách an sinh xã hội dài hạn hướng tới BHXH toàn dân, để mọi người dân đều có lương hưu khi hết tuổi lao động. Ảnh minh hoạ

Đồng bộ các giải pháp

Chính sách BHXH tự nguyện được thực hiện theo 2 giai đoạn, với những quy định khác nhau. Giai đoạn đầu thực hiện theo Luật BHXH 2006 (Luật số 71/2006/QH11); giai đoạn tiếp theo thực hiện theo Luật BHXH năm 2014 (Luật số 58/2014/QH13).

Tuy nhiên, sau 10 năm, số người tham gia BHXH tự nguyện vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. Có thể thấy, tỉ lệ tham gia BHXH tự nguyện còn thấp, là do chính sách này chưa thực sự tạo hấp dẫn cho người dân, trong khi mặt bằng thu nhập của nhiều người còn thấp, thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu dài (20 năm).

Ngoài ra, do chưa có những giải pháp đột phá trong tiếp cận, vận động người dân, chưa có cơ chế hoa hồng đủ sức hấp dẫn các đại lý thu, việc cải cách thủ tục hành chính chưa thực sự tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận thông tin và đăng ký tham gia…

Những hạn chế trên đã được Ban Chấp hành Trung ương nêu rõ tại Hội nghị lần thứ 7 khóa XII. Trên cơ sở đó, Ban Chấp hành Trung ương đã xây dựng và ban hành Nghị quyết 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH, trong đó đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2021, nông dân và lao động khu vực phi chính thức tham gia BHXH tự nguyện chiếm khoảng 1% lực lượng lao động trong độ tuổi; đến năm 2025 đạt khoảng 2,5% và đến năm 2030 đạt khoảng 5%.

Đến nay, có thể thấy, chính sách BHXH tự nguyện đã và đang được người dân đón nhận tích cực. Đặc biệt, từ khi Nghị quyết 28-NQ/TW được ban hành, với định hướng chính trị thực hiện “BHXH toàn dân” và dưới sự chỉ đạo sát sao từ Chính phủ, BHXH Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục triển khai nhiều giải pháp đồng bộ và quyết liệt.

Đề xuất với Chính phủ tăng mức hỗ trợ cho người tham gia BHXH tự nguyện hoặc linh hoạt hơn về mức hỗ trợ (mức hỗ trợ tối thiểu bằng 30%, 25%, 10%) để địa phương nào có điều kiện kinh tế thì có thể hỗ trợ mức đóng cao hơn cho người tham gia BHXH tự nguyện.

Bên cạnh đó, mở rộng hệ thống mạng lưới đại lý thu BHXH tự nguyện, phấn đấu mỗi thôn, bản, tổ dân phố đều có điểm thu BHXH tự nguyện, có nhân viên đại lý thu; giao chỉ tiêu kế hoạch phát triển đối tượng tham gia BHXH tự nguyện cho BHXH cấp huyện và từng đại lý thu.

Đặc biệt, đa dạng các hình thức, phương thức nhận hồ sơ, trả kết quả, thu tiền đóng, chuyển tiền đóng vào quỹ, tạo điều kiện thuận lợi nhất đối với người tham gia BHXH tự nguyện. Nhờ đó, đến hết tháng 6/2019, toàn quốc đã có 409.000 người tham gia BHXH tự nguyện.

Tiết kiệm 5.000đ/ngày, được hưởng lương hưu 

Trao đổi về thông tin người dân chỉ cần tiết kiệm 5.000 đồng mỗi ngày để tham gia BHXH tự nguyện thì sau 20 năm, sẽ được hưởng lương hưu, bà Đinh Mai Hạnh - Phó Trưởng Ban Thu BHXH Việt Nam cho biết, "thông tin này là có cơ sở, tuy nhiên chưa thật sự chính xác. Bởi lẽ người dân chỉ tiết kiệm chưa đến 5.000 đồng/ngày là đã có cơ hội nhận lương hưu”.

“Tôi xin đưa ra giả định người dân chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện thấp nhất hiện nay là mức thu nhập chuẩn hộ cận nghèo khu vực nông thôn, bằng 700.000 đồng/tháng; tương ứng với mức đóng BHXH là 154.000 đồng/tháng. Người tham gia BHXH tự nguyện được Nhà nước hỗ trợ bằng 10%, 25% đối với người thuộc hộ gia đình cận nghèo và 30% đối với người thuộc hộ gia đình nghèo tính trên mức đóng 154.000 đồng/tháng”, bà Hạnh cho biết.

Theo phân tích của bà Hạnh, “một người chỉ cần mỗi ngày tiết kiệm không đến 5.000 đồng để tham gia BHXH tự nguyện thì sau 20 năm đóng BHXH tự nguyện và khi đủ 60 tuổi đối với nam, 55 tuổi đối với nữ là đã được hưởng lương hưu. Qua ví dụ này có thể thấy tính chất ưu việt của BHXH tự nguyện".

Như vậy, một lần nữa khẳng định BHXH tự nguyện là chính sách an sinh xã hội dài hạn hướng tới BHXH toàn dân, để mọi người dân đều có lương hưu khi hết tuổi lao động.

6 tháng qua, BHXH tự nguyện bứt phá

Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung cũng khẳng định, thời gian qua, chính sách an sinh xã hội đã được Đảng và Nhà nước quan tâm một cách sâu sắc, toàn diện và hài hòa hơn và được thực hiện đồng bộ với mục tiêu phát triển kinh tế.

Đặc biệt, theo Bộ trưởng Dung, mô hình phát triển BHXH tự nguyện đã đạt kết quả rất tốt. Tính hết ngày 30/6/2019, có trên 125.000 người tham gia mới, và dự kiến đến hết năm 2019 sẽ có khoảng 450.000 người tham gia.

Với quyết tâm rất cao, đặc biệt là sự phối hợp của BHXH Việt Nam với ngành Lao động - Thương binh và Xã hội; đóng góp của Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam cũng như sự hỗ trợ trực tiếp từ các địa phương, chỉ trong những tháng qua của năm 2019, chúng ta đã nâng số lượng người tham gia BHXH tự nguyện lên bằng 14 năm qua thực hiện. Đây là con số được đánh giá là bứt phá.

“Như vậy, việc triển khai Nghị quyết 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH rõ ràng có hiệu quả trong thực tiễn, với sự vào cuộc của các ngành, các cấp mà trong đó có 4 yếu tố gồm: Sự vào cuộc của lãnh đạo các cấp ủy và chính quyền; đổi mới cách làm; công tác tuyên truyền; xây dựng chính sách BHXH vì người dân. Đây là kinh nghiệm rất quý trong phát triển, mở rộng đối tượng tham gia BHXH”, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh.

Thành Công