Tình hình chính trị và an ninh quốc tế trong thời gian gần đây có nhiều diễn biến phức tạp. Đặc biệt, các xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đã tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu, gây ảnh hưởng đến nguồn cung và tính ổn định của giá cả xăng dầu. Tại Việt Nam, sự biến động này không chỉ đặt ra thách thức về an ninh năng lượng mà còn làm phát sinh các nguy cơ về gian lận thương mại và buôn lậu tại các vùng biên giới.

Theo ghi nhận từ cơ quan chức năng, hiện nay có sự chênh lệch đáng kể giữa giá xăng dầu trong nước và các nước có chung đường biên giới. Cụ thể, tính đến ngày 09/3/2026, giá xăng A95 niêm yết tại Việt Nam là 27.047 đồng/lít. Trong khi đó, tại Campuchia, mức giá này là khoảng 31.000 đồng/lít và tại Lào là 39.000 đồng/lít.

Sự chênh lệch từ 4.000 đến gần 12.000 đồng mỗi lít dẫn đến hiện tượng người dân từ khu vực biên giới các nước láng giềng sang Việt Nam mua gom xăng dầu. Tình trạng này nếu không được kiểm soát chặt chẽ sẽ gây ra nguy cơ thất thoát nguồn cung nội địa và tạo điều kiện cho các hoạt động vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới diễn biến phức tạp hơn.

Để chủ động phòng ngừa và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, Cục Hải quan đã ban hành Công văn số 13573/CHQ-ĐTCBL yêu cầu Chi cục Điều tra chống buôn lậu và Chi cục Hải quan các khu vực thực hiện quyết liệt các nội dung nghiệp vụ sau:

Một là, theo dõi sát diễn biến thị trường, cung cầu và giá cả xăng dầu trong nước cũng như quốc tế. Việc nắm bắt kịp thời các dự báo về xu hướng buôn lậu và phương thức hoạt động của các đối tượng là cơ sở để xây dựng kế hoạch kiểm soát hiệu quả.

Hai là, đẩy mạnh các biện pháp nghiệp vụ tại các địa bàn trọng điểm. Lực lượng Hải quan tăng cường tuần tra, kiểm soát trên các tuyến đường thủy nội địa, các cửa khẩu đường bộ giáp Lào, Campuchia và các vùng biển. Công tác điều tra cơ bản được chú trọng để nhận diện các đường dây, ổ nhóm có dấu hiệu vi phạm.

Ba là, siết chặt kiểm tra phương tiện vận tải. Các đơn vị tập trung kiểm soát phương tiện xuất cảnh có thiết kế bồn, bể chứa hoặc các vị trí gia cố trái phép để cất giấu xăng dầu. Đồng thời, giám sát chặt chẽ hoạt động tạm nhập, tái xuất và cung ứng xăng dầu cho tàu biển nhằm ngăn chặn việc lợi dụng loại hình này để tiêu thụ trái phép.

Bốn là, tăng cường phối hợp liên ngành. Cơ quan Hải quan tích cực chia sẻ thông tin và hiệp đồng tác chiến với lực lượng Biên phòng, Công an, Cảnh sát biển và Quản lý thị trường. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng và chính quyền địa phương được xem là yếu tố then chốt để quản lý địa bàn biên giới.

Năm là, chú trọng công tác tuyên truyền và vận động doanh nghiệp. Các chi cục hướng dẫn doanh nghiệp chấp hành đúng quy định pháp luật trong hoạt động xuất nhập khẩu, quá cảnh và tạm nhập tái xuất. Điều này nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng kinh doanh trong việc đảm bảo an ninh năng lượng và bình ổn thị trường.

Sáu là, thực hiện nghiêm chế độ thông tin, báo cáo. Mọi vụ việc vi phạm và các phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng buôn lậu phải được báo cáo kịp thời về Cục Hải quan để có biện pháp cảnh báo và chỉ đạo xử lý thống nhất trong toàn ngành.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên nhằm mục tiêu ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh tình hình quốc tế còn nhiều biến động.