(Thanh tra) - Mạng là ảo, nhưng mất mát tài sản và hệ lụy an ninh trật tự là hoàn toàn có thật. Khi tội phạm công nghệ cao bủa vây lừa đảo và các thế lực thù địch mượn “bão” tin giả chống phá, không gian mạng đã trở thành mặt trận khốc liệt. Trong cuộc chiến không tiếng súng này, Công an là lực lượng nòng cốt, nhưng “sức đề kháng số” và trách nhiệm của mỗi công dân mới là chốt chặn quyết định.
Chưa bao giờ rủi ro mất an toàn thông tin và tài sản lại cận kề người dân đến vậy - đôi khi chỉ cách một tiếng chuông điện thoại hay một cú nhấp chuột. Tội phạm mạng hiện nay không hoạt động đơn lẻ mà đã cấu kết thành những đường dây tội phạm xuyên quốc gia, với quy mô và phương thức hoạt động mang tính chuyên nghiệp.
Bằng những kịch bản được dàn dựng tinh vi, các đối tượng liều lĩnh giả danh lực lượng Công an, Viện kiểm sát hay cán bộ tòa án để gọi điện đe dọa nạn nhân. Dưới áp lực tâm lý dồn dập, nhiều người hoảng loạn, tự tay chuyển toàn bộ số tiền chắt chiu cả đời vào “tài khoản an toàn” của tội phạm để rồi vĩnh viễn mất trắng.
Không dừng lại ở đó, các thủ đoạn lừa đảo liên tục “thay hình đổi dạng”.
Điển hình như ngày 16/4/2026, Công an tỉnh Ninh Bình đã phát đi cảnh báo về tình trạng mạo danh cán bộ Cục Đăng kiểm Việt Nam hoặc các Trung tâm đăng kiểm gọi điện cho chủ xe ô tô.
Các đối tượng thông báo, do chuyển đổi quản lý từ Bộ Giao thông Vận tải sang Bộ Xây dựng nên tem cũ không còn hiệu lực, đe dọa sẽ bị Cảnh sát giao thông xử phạt.
Đánh vào tâm lý ngại đi xa, chúng gửi đường link lạ qua Zalo, yêu cầu truy cập khai báo thông tin để gửi tem về nhà, qua đó, chiếm đoạt thông tin cá nhân và quyền truy cập tài khoản ngân hàng. Sau khi lừa nạn nhân chuyển khoản phí đổi tem, chúng lập tức cắt đứt liên lạc.
Cũng trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, một thủ đoạn mới nổi vô cùng tinh vi là lừa đảo thông qua livestream “cào vé số nước ngoài trúng thưởng”.
Các đối tượng lập trang Facebook giả mạo các đơn vị phân phối hợp pháp, bố trí “chim mồi” liên tục cào trúng thưởng số tiền lớn để tạo hiệu ứng đám đông.
Người dẫn chương trình liên tục thúc giục người xem chuyển tiền mua vé. Khi có người sập bẫy, chúng thông báo trúng thưởng lớn nhưng yêu cầu nộp thêm hàng loạt loại phí như phí xác minh, thuế, phí giải ngân, rồi chiếm đoạt toàn bộ tài sản.
Tinh vi hơn, sự tiếp tay của trí tuệ nhân tạo (AI) đã biến các chiêu lừa đảo nâng lên một tầm cao mới. Công nghệ Deepfake, Deepvoice cho phép kẻ gian sao chép khuôn mặt, giả mạo giọng nói một cách hoàn hảo.
Hậu quả của những chiếc “bẫy ảo” này là những con số thiệt hại khổng lồ. Tại Tây Ninh, chỉ riêng trong quý 1/2026, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh đã tiếp nhận 3 tin báo lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng với tổng thiệt hại hơn 4 tỷ đồng.
Đặc biệt, vào tháng 4/2026, Cục Cảnh sát hình sự, Bộ công an chủ trì phối hợp với Công an tỉnh Tây Ninh đã xác lập chuyên án triệt phá đường dây tội phạm xuyên quốc gia sử dụng công nghệ cao, lợi dụng không gian mạng để chiếm đoạt tài sản của người dân trên địa bàn cả nước. Quá trình điều tra đã khởi tố 344 đối tượng.
Nếu lừa đảo trực tuyến nhắm vào túi tiền cá nhân, thì tin giả, tin sai sự thật lại nhắm vào sự ổn định của cả một cộng đồng. Nhiều đối tượng lợi dụng các sự kiện nóng để tung tin đồn chống phá Đảng, Nhà nước, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc và làm suy giảm niềm tin của Nhân dân…
Trước dã tâm này, lực lượng Công an các địa phương đã “mạnh tay” xử lý quyết liệt. Tại Hà Nội, đầu tháng 3/2026, công an thành phố đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với N.T.L (sinh năm 1988, trú tại Thanh Liệt) với số tiền 7,5 triệu đồng về hành vi “Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân”.
Ngày 10/4/2026, Công an TP Hải Phòng cũng xử lý 3 đối tượng, gồm: T.H.T (sinh năm 1944), B.H.H và M.V.H (cùng sinh năm 1975) về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức trên không gian mạng.
Đáng chú ý, tại Sơn La, Cơ quan An ninh điều tra đã khởi tố, bắt tạm giam Nguyễn Thanh Sơn về hành vi đăng tải 168 bài viết và 13 video tuyên truyền, kích động, bôi nhọ danh dự của lãnh đạo Đảng, Chính phủ. Chỉ tính riêng trong đợt cao điểm ra quân bảo vệ Đại hội Đảng, Công an Sơn La đã phát hiện và xử lý 16 trường hợp đăng tải thông tin xấu độc...
Trước thực trạng nhức nhối này, lực lượng Công an nhân dân đã và đang triển khai quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ, bóc gỡ nhiều đường dây phạm tội. Tuy nhiên, cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh, việc dọn dẹp “rác” trên không gian mạng không thể chỉ dựa vào sự nỗ lực đơn độc của lực lượng Công an.
Để bảo vệ vững chắc “vùng xanh” trên không gian mạng, điều cốt lõi nhất chính là việc xây dựng một “sức đề kháng số” cho mỗi người dân.
Các cơ quan chức năng cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho mọi tầng lớp Nhân dân về các thủ đoạn lừa đảo cũng như bản chất và hậu quả của việc phát tán tin xấu độc.
Nội dung tuyên truyền cần được đổi mới, phù hợp với giới trẻ, học sinh, sinh viên và người lớn tuổi - những người thường xuyên sử dụng mạng xã hội và dễ bị tác động. Nền tảng tri thức vững vàng, hiểu biết pháp luật đầy đủ chính là “hàng rào bảo vệ” giúp mỗi cá nhân đủ sức đề kháng trước các thông tin không chính xác.
Đồng thời, mỗi công dân khi tham gia mạng xã hội cần tự trang bị “tấm khiên” chắn là sự hiểu biết, tính cảnh giác và tư duy phản biện. Trước bất kỳ thông tin nào chưa được kiểm chứng, sự chậm lại một nhịp trước khi ấn nút chia sẻ hay cẩn trọng trước yêu cầu chuyển tiền bất thường, chính là cách tự bảo vệ bản thân.
Bên cạnh đó, cuộc chiến này cần sự chung tay của toàn hệ thống chính trị và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, mạng xã hội. Việc định danh tài khoản, quản lý chặt chẽ sim rác, tài khoản ngân hàng rác không chỉ là trách nhiệm quản lý Nhà nước mà còn là đạo đức kinh doanh...
Công cuộc chuyển đổi số là xu thế tất yếu không thể đảo ngược, nhưng tuyệt đối không thể để không gian mạng trở thành mảnh đất màu mỡ cho tội phạm hoành hành. Trận tuyến bảo vệ bình yên trên không gian mạng đòi hỏi sự “tinh nhuệ" không chỉ của lực lượng chức năng mà còn cần sự “bản lĩnh” của mỗi người dùng. Có như vậy, những chiếc bẫy vô hình mới bị vô hiệu hóa, trả lại sự trong sạch, an toàn cho môi trường số và sự bình yên thực sự trong Nhân dân.
