Vụ phát hiện và thu giữ bút bay mực đầu tiên xảy ra ở Hà Nội hôm 12/5 qua, Đội chống xâm phạm sở hữu trí tuệ thuộc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ phát hiện tại một cửa hàng của Công ty Hoàng Long trên đường Vĩnh Tuy, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội có bày bán hàng chục chiếc bút bay mực với giá 300.000 đồng và 500.000 đồng/cây tùy loại.

Loại bút này được cho là có xuất xứ Trung Quốc, nhập qua cửa khẩu Móng Cái, Quảng Ninh, nay cũng đã xuất hiện trên thị trường TP. Hồ Chí Minh, nhưng hàng chỉ được chào bán qua mạng.

Trước thời điểm 12/5, chỉ cần vào một số trang web mua bán online là có thể dễ dàng tìm ra các đầu nậu bán loại bút này với những lời quảng cáo rất giật gân để lôi kéo khách hàng khi gán cho loại bút bay mực này cái tên gọi “bút phù thủy”, kèm theo những miêu tả đặc tính “ưu việt” của bút, đại loại như: “Bút phù thủy là loại bút có thể xóa sạch những gì đã viết ra mà không để lại một dấu vết nào. Chỉ sau 6 - 24 giờ, mực đã viết ra sẽ tự động bay hết màu, trở lại trạng thái ban đầu như khi chưa viết…”; hay “Bút phù thủy có thể viết lên mọi chất liệu: Lên giấy, lên da, lên tường hay bất kỳ vật dụng gì…”. Tuy nhiên, hiện nay gần như rất khó tìm thấy những rao bán trực tuyến loại mặt hàng này nữa.

Loại bút này thoạt đầu gây “sốt” với giới trẻ vì nghĩ đơn giản dùng làm ảo thuật. Thế nhưng, hậu quả sẽ khó lường nếu bút bay mực được sử dụng trong kinh doanh, thương trường với mục đích xấu. Ví như, trong việc giao kết các hợp đồng giao nhận hàng hóa, vay mượn, giao dịch sản phẩm dịch vụ, rút tiền ngân hàng, chuyển tiền qua hệ thống ngân hàng, hợp đồng khế ước… sau chưa đầy 24 giờ, bút tự, chữ ký của bên vay tiền, rút - chuyển tiền, hoặc bên thế chấp tài sản bỗng biến mất, chỉ còn lại tờ giấy trắng. Khi đó không còn cơ sở pháp lý để đòi lại tiền, hàng đã giao cho kẻ dùng bút bay mực ký kết văn tự.

Theo Trưởng Khoa kỹ thuật hóa học Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh PGS.TS. Phạm Thành Quân, bút bay mực thực chất là một thủ thuật hóa học, mực bút được làm bằng thuốc nhuộm hoàn nguyên, khi viết chữ thì thấy bình thường, nhưng sau đó tùy theo điều kiện nhiệt độ và thời gian sẽ xảy ra hiện tượng oxy hóa từ đó làm bay màu của mực.

Vậy là cơ chế vận hành của bút bay mực đã rõ. Thế nhưng, vẫn còn ít nhất hai điểm khó khăn để loại trừ bị lừa đảo bằng loại bút hóa học này. Thứ nhất, hình dáng cây bút và mực chứa trong bút nhìn giống hệt các cây bút bình thường nên người ta rất khó phân biệt, nhận biết đâu là bút bay mực đâu là bút thông thường. Thứ hai, hiện chưa có cơ chế kiểm soát hữu hiệu việc sản xuất, mua bán loại bút này vì việc tìm mua thuốc nhuộm hoàn nguyên rất dễ dàng. Ngoài ra, dưới góc độ pháp luật, hiện vẫn chưa có quy định nào xử phạt hoặc cấm hành vi sử dụng bút bay mực một khi chúng chưa gây ra hậu quả.

      Thiện Nhân