Lực lượng Hải quan và biên phòng phát hiện hơn 600kg thực phẩm không rõ nguồn gốc tại Lào Cai. Ảnh: Cục Hải quan

Trong năm 2026, vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm tiếp tục được các cấp, các ngành đặc biệt quan tâm và đặt lên hàng đầu. Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm đã chính thức xây dựng và triển khai Kế hoạch “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm" năm 2026. Chủ đề trọng tâm của tháng hành động năm nay được xác định rõ là “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố".

Nhờ sự triển khai đồng bộ các kế hoạch kiểm soát chống buôn lậu, chỉ trong nửa đầu tháng 6/2026, lực lượng Hải quan trên các tuyến biên giới phía Bắc đã liên tiếp lập công, phát hiện và bắt giữ lượng lớn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc, không có hóa đơn chứng từ.

Tại địa bàn tỉnh Quảng Ninh, vào ngày 8/6/2026, lực lượng Hải quan cửa khẩu cảng Cẩm Phả thuộc Chi cục Hải quan khu vực VIII đã chủ trì công tác tuần tra, kiểm soát. Trong quá trình làm nhiệm vụ, lực lượng chức năng phát hiện chiếc tàu mang biển kiểm soát QN-7117 đang hoạt động tại khu vực đảo Rều, phường Cẩm Phả có nhiều biểu hiện nghi vấn.

Khi tiến hành kiểm tra phương tiện, cơ quan chức năng phát hiện trên tàu đang vận chuyển trái phép 210 kg chân gà đông lạnh chưa qua chế biến. Số hàng này được cất giữ trong 7 thùng carton (loại 30kg/thùng), với bao bì bên ngoài có dán tem chữ Trung Quốc. Đáng chú ý, khi mở kiểm tra bên trong mỗi thùng carton, lực lượng chức năng ghi nhận các bao dứa chứa chân gà đã có hiện tượng rã đông và bắt đầu bốc mùi hôi thối nồng nặc. Tại thời điểm bị kiểm tra, đối tượng vận chuyển hoàn toàn không xuất trình được chứng từ hợp pháp để chứng minh nguồn gốc của lô hàng.

Trong khi đó, tại tỉnh Lào Cai, tình trạng vận chuyển thực phẩm lậu cũng diễn biến vô cùng phức tạp. Chi cục Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai (Chi cục Hải quan Khu vực VII) đã chủ trì, phối hợp chặt chẽ với lực lượng Biên phòng phát hiện hai vụ vận chuyển trái phép, qua đó thu giữ hơn 600 kg thực phẩm không rõ nguồn gốc ngay trong khu vực cách ly thuộc Trung tâm quản lý cửa khẩu quốc tế Lào Cai.

Vụ việc đầu tiên diễn ra vào ngày 12/6/2026, khi lực lượng chức năng phát hiện lô hàng 340 kg thực phẩm các loại. Cụ thể số lượng hàng hóa bao gồm: 203 kg lạp xưởng đông lạnh, 25 kg thịt xiên đông lạnh, 20 kg tôm hùm đất đông lạnh, 40 kg trứng gà ăn liền, 28 kg xúc xích ăn liền và 24 kg đùi gà ăn liền.

Toàn bộ số lượng hàng hóa kể trên đều không xác định được chủ sở hữu và hoàn toàn không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp đi kèm. Tương tự như vụ việc tại Quảng Ninh, nhiều mặt hàng đông lạnh trong lô hàng này cũng đã bắt đầu có dấu hiệu rã đông.

Chỉ vài ngày sau đó, ngày 15/6/2026, lực lượng Hải quan lại tiếp tục phát hiện thêm 270 kg thực phẩm không rõ nguồn gốc. Số hàng lần này bao gồm 140 kg xúc xích đông lạnh và 130 kg xúc xích ăn liền. Tất cả các sản phẩm đều có bao bì ghi chữ nước ngoài và không có bất kỳ chứng từ hợp pháp nào.

Không chỉ tại Quảng Ninh và Lào Cai, tuyến biên giới tại tỉnh Cao Bằng cũng ghi nhận vụ việc vi phạm tinh vi. Vào trưa ngày 14/6/2026, Hải quan cửa khẩu Sóc Giang thuộc Chi cục Hải quan khu vực XVI đã chủ trì, phối hợp cùng Trạm Kiểm soát Biên phòng cửa khẩu Sóc Giang phát hiện một đối tượng cư trú trên địa bàn đang vận chuyển 90 kg xúc xích đông lạnh thiếu giấy tờ hợp pháp.

Để qua mặt lực lượng chức năng, đối tượng đã khôn ngoan lợi dụng thời điểm đông người làm thủ tục xuất nhập cảnh và lợi dụng chính sách mua bán, trao đổi hàng hóa của cư dân biên giới để cất giấu số hàng lậu này vào trong các thùng carton. Toàn bộ số xúc xích đông lạnh này đều không có giấy chứng nhận kiểm dịch, do đó mang theo tiềm ẩn nguy cơ rất cao về việc lây lan dịch bệnh cũng như gây mất an toàn thực phẩm.

Ngay sau khi triệt phá các vụ việc trên, toàn bộ tang vật vi phạm đã được lực lượng Hải quan tiến hành lập biên bản và tạm giữ để tiếp tục quá trình xác minh, xử lý nghiêm minh theo đúng các quy định của pháp luật.

Việc cơ quan chức năng liên tiếp phát hiện các vụ việc tuồn thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc đã cho thấy những nguy cơ hiện hữu về việc mất an toàn thực phẩm, có khả năng tác động tiêu cực trực tiếp đến sức khỏe của người tiêu dùng. 

Dù vậy, thông qua các đợt ra quân này, lực lượng Hải quan đã khẳng định được sự quyết liệt trong công tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại. Thành quả này không chỉ đóng góp to lớn vào việc bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, mà còn giúp giữ vững kỷ cương pháp luật trên toàn tuyến biên giới và duy trì sự ổn định của thị trường nội địa.