(Thanh tra) - Giữa những dãy núi trùng điệp của xã vùng cao Mường Quàng, tỉnh Nghệ An, nơi nhiều bản làng chưa có điện lưới và sóng điện thoại còn chập chờn, cử tri vẫn nô nức đến các điểm bỏ phiếu sớm để thực hiện quyền công dân. Từ bản Nậm Xái đến bản Huổi Máy, bản làng biệt lập giữa núi rừng, mỗi lá phiếu không chỉ là sự lựa chọn đại biểu, mà còn gửi gắm niềm tin của đồng bào vùng cao vào sự đổi thay của quê hương.
Những lá phiếu từ bản xa
Sáng sớm ngày 13/3, sương mù vẫn còn bảng lảng trên những triền núi bao quanh xã Mường Quàng. Con đường đất dẫn vào bản Nậm Xái còn ướt đẫm hơi sương, nhưng trước nhà văn hóa bản đã rộn ràng tiếng nói cười.
Những người phụ nữ Thái trong váy thổ cẩm sặc sỡ, đầu quấn khăn piêu, rủ nhau đi bầu cử. Các cụ già chống gậy chậm rãi bước vào hội trường. Những người đàn ông vừa từ nương rẫy về cũng tranh thủ thay áo sạch để tham gia ngày hội lớn của đất nước.
Được biết, tỉnh Nghệ An có 55 khu vực bỏ phiếu đặc biệt khó khăn được tổ chức bầu cử sớm do địa hình xa xôi, giao thông cách trở. Riêng xã Mường Quàng có 2 điểm bỏ phiếu sớm là tại bản Nậm Xái và Huổi Máy, với hơn 400 cử tri.
Đây đều là những bản nằm sâu trong núi. Đường vào quanh co, nhiều đoạn dốc cao. Mùa mưa, con đường đất dễ bị sạt lở và chia cắt. Riêng bản Huổi Máy đến nay vẫn chưa có điện lưới quốc gia, sóng điện thoại lúc có lúc không.
Thế nhưng, từ sáng sớm, bà con đã có mặt đông đủ tại điểm bỏ phiếu. Anh Vi Văn Hà, 52 tuổi, cử tri bản Nậm Xái, cho biết: Gia đình anh đã sắp xếp xong việc nương rẫy từ hôm trước để tham gia ngày bầu cử sớm.
“Ngày bầu cử là ngày vui của bà con trong bản. Ai cũng mong được cầm lá phiếu đi bầu và tự tay bỏ phiếu cử tri vào hòm phiếu”, anh Hà nói.
Theo anh Hà, cuộc sống của người dân nơi đây chủ yếu dựa vào ruộng nương nên còn nhiều vất vả. Vì vậy, bà con kỳ vọng những đại biểu được bầu sẽ quan tâm hơn đến đời sống đồng bào vùng cao.
“Chỉ mong bản làng ngày càng khá hơn, đường đi thuận lợi hơn, con cháu có điều kiện học hành và kinh tế ngày càng phát triển hơn”, anh Hà chia sẻ.
Ông Vi Văn Thiệu, Trưởng bản Nậm Xái, cho biết, công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử đã được triển khai từ nhiều ngày trước. Nhà văn hóa bản Nậm Xái được dọn dẹp sạch sẽ. Cờ đỏ treo dọc lối vào. Hòm phiếu và các tài liệu bầu cử được chuẩn bị đầy đủ.
“Tôi vận động bà con mặc trang phục truyền thống của dân tộc Thái để đi bỏ phiếu, để ngày bầu cử thật sự là ngày hội của bản,” ông nói.
Đến khoảng 9 giờ sáng ngày 13/3, cơ bản đồng bào Thái ở Nậm Xái đã đến nhà văn hóa thực hiện quyền bầu cử của mình, tự tay ghi nhận và bỏ phiếu cử tri vào hòm phiếu lựa chọn những người đủ đức, đủ tầm, để đại diện nói lên tiếng nói của đồng bào và những khó khăn từ những bản làng xa xôi. Đồng thời, tất cả đồng bào người Thái nơi đây đều mang theo một hi vọng vào những đổi thay sau ngày hội bầu cử toàn dân này.
Lá phiếu của cụ già 93 tuổi
Trong danh sách cử tri của bản Nậm Xái có một cái tên đặc biệt, đó là bà Vi Thị Ọt, năm nay đã 93 tuổi. Tuổi cao, sức yếu khiến bà không thể đến điểm bỏ phiếu. Vì vậy, tổ bầu cử phải mang hòm phiếu phụ đến tận nhà để bà thực hiện quyền công dân.
Ngày bầu cử mặc dù trời vẫn chưa sáng, thế nhưng bà Ọt đã thức dậy từ rất sớm. Bà mặc bộ váy truyền thống đẹp nhất của người Thái và ngồi chờ đoàn mang hòm phiếu đến đẻ thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân.
“Cả đời tôi đã đi bầu cử nhiều lần rồi,” bà nói chậm rãi.
Những năm trước, dù đường xa, bà vẫn tự mình đi bộ đến nhà văn hóa bản để bỏ phiếu. Nhưng lần này, tuổi đã cao, bà không còn đủ sức vượt quãng đường ấy nữa.
“May mà các cán bộ mang hòm phiếu đến tận nhà. Tôi vẫn được tự tay bỏ phiếu,” bà nói, ánh mắt ánh lên niềm vui.
Được biết, ở bản Nậm Xái có 7 cử tri phải sử dụng hòm phiếu phụ do tuổi cao hoặc khuyết tật. Những lá phiếu vì thế vẫn được trao đến từng người dân, dù họ không thể trực tiếp đến điểm bỏ phiếu Nậm Xái.
Huổi Máy, nơi lá phiếu vượt qua gian khó
Rời Nậm Xái, chúng tôi cùng đoàn công tác tiếp tục hành trình đến bản Huổi Máy, một trong những bản xa nhất của xã Mường Quàng.
Con đường dẫn vào bản nhỏ hẹp, nhiều đoạn dốc cao. Có những đoạn, đoàn công tác phải đi bộ. Huổi Máy hiện có 36 hộ đồng bào Khơ Mú, gần như 100% là hộ nghèo và cận nghèo.
Ông Ninh Tiến Anh, Phó Chánh Văn phòng HĐND xã vùng cao Mường Quàng cho biết: Điểm bầu cử Huối Máy do trước ngày bầu cử có mưa nên giao thông bị chia cắt, chiều 12/3/2026 tổ bầu cử của xã Mường Quàng mới tiếp cận được. Mọi công việc chuẩn bị cho bầu cử đến nay đã cơ bản xong, hơn 120 cử tri của 36 hộ gia đình nghèo đồng bào Khơ Mú cũng đã đến được điểm bầu cử từ sáng sớm để thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.
“Trước ngày bầu cử, tổ công tác bầu cử của xã Mường Quàng đã cố gắng tiếp cận bản, do khoảng cách giao thông biệt lập và khó tiếp cận, thế nhưng bằng những nỗ lực của cán bộ trong xã đã tiếp cận được bản và hỗ trợ đồng bào các nhu yếu phẩm như mì tôm, quần áo trước ngày bầu cử …”, ông Ninh Tiến Anh nói.
Trong sáng ngày 13/3, cơ bản hơn 120 cử tri của 36 hộ gia đình đồng bào Khơ Mú ở bản Huôi Máy đã đi bầu cử sớm và bỏ phiếu xong, thực hiện nghiêm quyền lợi của mình theo quy định của pháp luật và về nhà đi làm bình thường.
Trong không khí của những ngày hội toàn dân, tao đổi với phóng viên Báo Thanh tra, ông Sầm Bá Tuấn, Chủ tịch UBND xã Mường Quàng, Chủ tịch Ủy ban bầu cử xã cho biết: “Huôi Máy và Nậm Xái là 2 khu vực đặc biệt khó khăn.
Bản Huôi Máy chưa có điện, chưa có sóng điện thoại, giao thông đi lại rất vất vả. Chính vì vậy Trung ương cho phép tổ chức bầu cử sớm để đảm bảo mọi cử tri đều được thực hiện quyền của mình”.
Theo ông Tuấn, xã Mường Quàng có 11 đơn vị bầu cử, trong đó có 2 đơn vị bầu cử sớm và công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử đã hoàn tất. Các tổ bầu cử đã được tập huấn, phân công cụ thể và có mặt tại các điểm bỏ phiếu từ sớm để chuẩn bị cho ngày bầu cử.
Một khó khăn khác là nhiều cử tri ở các bản xa chưa biết chữ hoặc chưa thông thạo tiếng Việt. Để khắc phục, các tổ bầu cử đã trực tiếp đến từng bản tuyên truyền, giải thích tiểu sử các ứng cử viên và hướng dẫn cách ghi phiếu.
“Chúng tôi cố gắng để mọi cử tri, dù ở bản xa, dù chưa biết chữ, vẫn có thể thực hiện quyền bầu cử đúng quy định của pháp luật,” ông Tuấn nói.
Ở những bản làng như Nậm Xái hay Huổi Máy, cuộc sống vẫn còn nhiều thiếu thốn. Điện chưa đến khắp nơi. Sóng điện thoại còn chập chờn. Đường đi nhiều đoạn vẫn là đường đất. Nhưng niềm tin của đồng bào vào ngày bầu cử thì luôn rõ ràng và bền bỉ.
Trong căn nhà sàn nhỏ giữa bản làng vùng cao, khi bà Vi Thị Ọt thả lá phiếu của mình vào hòm phiếu phụ, bà khẽ gật đầu. Ngoài kia, tiếng người gọi nhau đi bầu cử vẫn vang lên giữa núi rừng.
Những lá phiếu từ những bản làng xa xôi ấy sẽ tiếp tục hành trình của mình, hòa vào dòng chảy dân chủ của đất nước. Và từ nơi non cao Mường Quàng, niềm tin của đồng bào vùng cao vẫn lặng lẽ được gửi gắm trong từng lá phiếu, những lá phiếu vượt núi, vượt sương mù, để góp phần viết nên tương lai của quê hương vùng cao.
Theo thông tin từ các tổ bầu cử sớm ở xã Mường Quàng, đến 9 giờ ngày 13/3/2026, đã có 100% các cử tri đến nhà văn hóa Nậm Xái và Huổi Máy để bỏ phiếu sớm theo quy định.
Sau khi các cử tri bỏ phiếu xong, các tổ bầu cử đã thực hiện quy trình kiểm phiếu theo quy định, đồng thời có sự chứng kiến của đại diện đồng bào Thái, đồng bào Khơ Mú...
