(Thanh tra) - Đêm xuống trên những cánh đồng lúa đang thì con gái ở xã Lưu Vệ, tỉnh Thanh Hóa. Từ xa, ánh đèn trong nhà văn hóa thôn Đông Đa 2 vẫn sáng. Bên trong căn phòng rộng, những tập danh sách cử tri được trải kín trên chiếc bàn dài. Mấy người đàn ông, phụ nữ ngồi sát nhau, tay cầm bút rà từng cái tên. Tiếng giấy lật sột soạt, tiếng bút chạy đều đều trên những tấm thẻ cử tri mới viết. Đồng hồ đã chỉ gần 11 giờ đêm. “Còn mấy chục thẻ nữa thôi, cố viết xong hôm nay,” một thành viên trong tổ bầu cử thôn Đôn Đa nói khẽ.
Khi danh sách cử tri “biến động từng ngày”
Những ngày này, khi ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp đang đến gần, nhiều nhà văn hóa thôn ở Đông Vệ vẫn sáng đèn đến khuya để phục vụ cử tri trong ngày hội toàn dân. Bởi phía sau mỗi tấm thẻ cử tri là quyền công dân của người dân. Và phía sau mỗi lá phiếu là niềm tin gửi gắm vào những người đại diện cho mình.
Ông Đỗ Trí Hòa, Chủ tịch UBND xã Lưu Vệ cho biết, sau khi tổ chức lại chính quyền hai cấp, dân số trên địa bàn hiện khoảng 80.000 người, với gần 28.000 cử tri. Nhưng con số ấy không cố định.
“Danh sách cử tri biến động từng ngày,” ông Hòa nói. “Có người đi làm xa, có người chuyển công tác, có người đi học. Lại có người trở về địa phương.” Vì vậy, việc rà soát danh sách cử tri được thực hiện liên tục.
Để phục vụ công tác bầu cử, xã đã thành lập Ủy ban bầu cử, Ban chỉ đạo bầu cử, 8 ban bầu cử và 19 tổ bầu cử, tương ứng với 19 khu vực bỏ phiếu. Toàn xã có 36 thôn, nhưng các điểm bỏ phiếu được bố trí để cử tri đi lại thuận tiện nhất.
“Các tổ bầu cử phải thường xuyên cập nhật biến động dân cư. Công an xã cũng phối hợp rà soát để đảm bảo không bỏ sót cử tri nào,” ông Hòa cho biết.
Đến thời điểm hiện tại, việc niêm yết danh sách cử tri và viết thẻ cử tri đã hoàn tất, khoảng 80% thẻ cử tri đã được phát đến tay người dân.
Ba ngày ba đêm viết thẻ cử tri
Ở cấp xã là những con số tổng thể. Nhưng ở cấp thôn, công việc lại cụ thể đến từng cái tên. Tại thôn Đông Đa 2, ông Mai Văn Đức, Bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn, đồng thời là tổ trưởng tổ bầu cử số 7, vẫn còn nhớ rõ những ngày cao điểm vừa qua. “Ba ngày ba đêm gần như không nghỉ,” ông nói.
Tổ bầu cử có 14 người, phải viết hơn 1.800 thẻ cử tri. Ban ngày, ai cũng còn công việc riêng. Người đi làm đồng, người buôn bán, người làm công nhân. Vì vậy, công việc của tổ bầu cử thường bắt đầu khi trời tối. “Có hôm 11 giờ đêm mới xong,” ông Đức kể.
Không chỉ viết thẻ cử tri, tổ bầu cử còn phải phát thẻ đến từng hộ gia đình, đồng thời tiếp nhận phản hồi từ người dân. “Có người gọi điện báo chưa thấy tên trong danh sách. Thế là lại phải rà soát ngay,” ông nói.
Để đảm bảo chính xác, các thành viên phải đối chiếu với dữ liệu hộ khẩu của công an. Có trường hợp còn phải đến tận nhà xác minh. Có nghi ngờ là phải xuống tận nơi kiểm tra để xử lý cho kịp ngày bầu cử cận kề.
Ông Đức kể, một tối muộn, khi tổ bầu cử đang chuẩn bị ra về, điện thoại của ông bất ngờ đổ chuông. Đầu dây bên kia là một người phụ nữ đang làm công nhân ở miền Nam.
Chị nói cha mình, một cử tri 65 tuổi không thấy tên trong danh sách cử tri niêm yết tại thôn. Nghe vậy, ông tôi lập tức cùng một thành viên tổ bầu cử quay lại kiểm tra. Cả tổ mở lại tập danh sách dày cộp, lần từng trang. Cuối cùng, phát hiện tên cụ ông bị ghi nhầm một chữ trong họ.
“Chỉ sai một chữ thôi là có thể ảnh hưởng đến quyền bầu cử của người dân, nên tất cả các khâu đều phải làm rất cẩn trọng,” ông Đức nói.
Ngay trong đêm, tổ bầu cử chỉnh lại thông tin. Hôm sau, tấm thẻ cử tri được trao tận tay cụ ông 65 tuổi. “Cử tri là phải đủ, phải đúng,” ông Đức nói.
Tại thôn Đông Đa 2, tổ bầu cử đã rà soát và xác định 5 trường hợp không thể trực tiếp đi bỏ phiếu vì tuổi cao hoặc bệnh tật. Trong đó có một thương binh già yếu, một cán bộ lão thành, một người mắt kém và một cử tri bị bệnh nặng.
Để đảm bảo quyền công dân, tổ bầu cử đã chuẩn bị hòm phiếu phụ. Ngày bầu cử, các thành viên sẽ mang hòm phiếu đến tận nhà để các cử tri này thực hiện quyền bầu cử. Không chỉ vậy, trên địa bàn xã còn có khu tạm giam, nơi một số người đang chấp hành quyết định tạm giữ. Theo quy định, họ vẫn có quyền bầu cử. Ủy ban bầu cử xã vì vậy đã chỉ đạo theo dõi biến động số lượng người tạm giam, để chuẩn bị danh sách và tổ chức bỏ phiếu bằng hòm phiếu phụ.
Diễn tập trước ngày bầu cử
Để đảm bảo cho công tác bầu cử diễn ra thuận lợi, suôn sẻ, xã Lưu Vệ tổ chức diễn tập quy trình bỏ phiếu mẫu. Các thành viên của 19 tổ bầu cử trên địa bàn đều được mời đến dự.
Từ việc đón cử tri, kiểm tra thẻ, phát phiếu cho đến niêm phong hòm phiếu, tất cả đều được thực hành như ngày bầu cử thật. Sau phần diễn tập, các tổ bầu cử cùng ngồi lại trao đổi về những tình huống có thể xảy ra. Có thể là cử tri quên mang thẻ. Có thể là cử tri viết sai phiếu. Hoặc những trường hợp người cao tuổi cần hỗ trợ. Những chi tiết tưởng chừng nhỏ ấy lại chính là yếu tố quyết định để ngày bầu cử diễn ra suôn sẻ.
Những ngày này, ở Lưu Vệ, khi nhiều gia đình đã tắt đèn đi ngủ, trong nhà văn hóa thôn vẫn còn ánh sáng. Đó là nơi các tổ bầu cử đang tiếp tục rà soát từng cái tên trong danh sách cử tri. Có người vừa đi làm đồng về đã vội ăn bữa cơm tối rồi đến họp tổ bầu cử. Có người thức đến khuya để viết xong từng tấm thẻ cử tri cho bà con trong thôn.
Những công việc tưởng chừng nhỏ bé, viết thẻ cử tri, rà soát danh sách, gõ cửa từng nhà xác minh thông tin lại chính là nền tảng để đảm bảo mỗi lá phiếu được thực hiện đúng quyền và đúng luật.
Từ những thẻ cử tri, lá phiếu vùng đồng bằng Thanh Hóa, công tác chuẩn bị cho ngày bầu cử đang diễn ra lặng lẽ nhưng khẩn trương. Bởi với người dân nơi đây, ngày bầu cử không chỉ là một sự kiện chính trị. Đó là ngày mỗi người dân trực tiếp gửi gắm tiếng nói của mình vào lá phiếu.
Và để ngày hội dân chủ ấy diễn ra trọn vẹn, ở Lưu Vệ, những người làm công tác bầu cử vẫn đang tiếp tục những đêm không ngủ trước ngày hội lớn của toàn dân.
Kỳ 4: Ngày hội dân chủ giữa đại ngàn Mường Quàng
