Rà soát cơ cấu chi BHYT cho việc chăm sóc sức khỏe ban đầu

Cập nhật: 27/11/2018 16:34

(Thanh tra)- Đổi mới hoạt động và nâng cao chất lượng trạm y tế xã, phường theo nguyên lý y học gia đình hiện nay đang được Bộ Y tế triển khai và đang nhận được sự quan tâm của đông đảo nhân nhân. Trước ý kiến cho rằng nguồn lực dành cho chăm sóc sức khỏe ban đầu hiện nay chưa đầy đủ, các chuyên gia cho rằng, ngoài tăng ngân sách Nhà nước cho y tế, đặc biệt là cho y tế cơ sở, thì cần rà soát cơ cấu chi bảo hiểm y tế (BHYT) cho việc chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Rà soát cơ cấu chi BHYT cho việc chăm sóc sức khỏe ban đầu
Coi y tế xã, phường như "cửa ngõ" ban đầu chăm sóc sức khỏe cho nhân dân. Ảnh minh họa

Coi y tế xã, phường như "cửa ngõ" ban đầu chăm sóc sức khỏe cho nhân dân

Theo các chuyên gia, một trong những vấn đề rất quan trọng của cung ứng dịch vụ tuyến y tế cơ sở dựa trên nền tảng nguyên lý y học gia đình là phải có sự gắn kết chăm sóc sức khỏe ban đầu với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chuyên sâu để  đảm bảo người dân được chăm sóc sức khỏe liên tục, toàn diện...

Bà Phan Lê Thu Hằng, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính, Bộ Y tế. cho biết, trong hệ thống chăm sóc sức khỏe thì có các cấp độ, các tuyến chăm sóc khác nhau như: Chăm sóc sức khỏe ban đầu có nội dung rất rộng, kỹ thuật đơn giản và chi phí không cao. Tiếp đến là chăm sóc sức khỏe chuyên khoa, chuyên sâu, thì nội dung của nó hẹp hơn nhưng kỹ thuật cao hơn, chi phí lớn hơn.

Chuyển tuyến khám chữa bệnh (KCB) hiện nay là chuyển bệnh từ tuyến dưới lên tuyến trên khi tuyến dưới không đáp ứng được nhu cầu điều trị bệnh cho bệnh nhân. Chuyển tuyến này trong chuyên môn gọi là chuyển tuyến cứng hay chuyển tuyến một chiều.

Ông Bùi Sỹ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội nhấn mạnh: thông tuyến KCB là một điều rất nhân văn, rất đúng định hướng nhưng phải làm hai việc trước khi thông tuyến. Thứ nhất, phải đáp ứng được yêu cầu về cơ sở vật chất kỹ thuật để không cần chuyển tuyến mà vẫn chăm sóc sức khỏe ban đầu ở tuyến xã, tuyến huyện. Thứ hai, chưa làm rõ cho người dân biết chuyển tuyến là chuyển theo tuyến kỹ thuật, tuyến xã chăm lo được sức khỏe thì có nhất thiết phải lên tuyến huyện không? Hoặc tuyến huyện thực hiện được dịch vụ này thì có nhất thiết phải lên tuyến tỉnh không? Tuyến tỉnh làm được thì có nhất thiết phải lên tuyến Trung ương không?

Một số ý kiến cho rằng có sự bất cân xứng giữa hệ thống bệnh viện và hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu; trong khi bệnh viện dùng nhiều nguồn lực mà đáng lẽ ra dùng ở tuyến y tế cơ sở cho chăm sóc sức khỏe ban đầu sẽ mang lại nhiều hiệu quả hơn. Vấn đề này, ông Lợi chỉ rõ: bằng số liệu thực tế có thể chứng minh được, 70% số người khám chữa bệnh bằng BHYT ở tuyến cơ sở xã, các trung tâm y tế huyện nhưng chỉ có 30% kinh phí chi trả, xã thì 20% khám ở xã mà kinh phí thì chỉ có 2,6%, đây là sự mất cân đối. Vì vậy cách thức phân bổ như thế nào đó để đảm bảo tăng cường cho y tế cơ sở để y tế cơ sở phải chăm lo sức khỏe ban đầu cho nhân dân một cách tốt nhất.

Mô hình bác sĩ gia đình là ưu điểm, nếu có bác sĩ gia đình thì bác sĩ có thể chỉ định cho bệnh nhân không phải lên xã, lên huyện mà lên thẳng tuyến trung ương, không mất thời gian làm thủ tục chuyển tuyến từ xã lên huyện, từ huyện lên tỉnh, từ tỉnh lên trung ương...

“Vì thế, chúng ta phải nghiên cứu quay trở lại một nguyên lý mà đúng như Bộ Y tế đang đưa ra định hướng là tập trung xây dựng y tế cơ sở một cách bền vững và coi y tế xã, phường như một cửa ngõ ban đầu, là nền tảng để chăm sóc sức khỏe cho nhân dân” - ông Lợi nói.

Mở rộng quyền lợi gói dịch vụ BHYT

Trước ý kiến cho rằng nguồn lực dành cho chăm sóc sức khỏe ban đầu hiện nay chưa đầy đủ, bà Phan Lê Thu Hằng cho biết: Sự bất cập về tài chính là rào cản đến sự phát triển hệ thống y tế cơ sở. Cụ thể, tổng chi ngân sách nhà nước cho y tế hiện nay khoảng 3% GDP, mà theo như khuyến cáo của tổ chức Y tế thế giới là 4,5% GDP, trong đó phương thức phân bổ tài chính còn nhiều bất cập, chính vì thế mà nó cản trở những dịch vụ có chất lượng cho chăm sóc sức khỏe ban đầu và chăm sóc sức khỏe cơ bản ở tuyến y tế cơ sở. Về tỷ trọng của BHYT giữa các cấp cũng chênh lệch. Theo khuyến cáo của tổ chức Y tế thế giới, tỷ trọng kinh phí dành cho trạm y tế phải là 20% nhưng hiện nay mới chỉ được khoảng 3% - 4%.

Bên cạnh đó, ngân sách phân bổ cho y tế dự phòng chủ yếu là dựa vào định biên mà không theo đầu người dân và chi thường xuyên cho trạm y tế là rất thấp. Ngân sách cấp cho y tế cơ sở chỉ  đủ cho bộ máy hoạt động mà không đảm bảo cho bộ máy hoạt động theo đúng chức năng, nhiệm vụ. Hậu quả lâu dài là dẫn đến cán bộ y tế giảm động lực trong dịch vụ y tế và kìm hãm sự phát triển. Một yếu tố nữa là mức thanh toán BHYT cho các dịch vụ chăm sóc sức khỏe đang ở mức thấp.

Theo bà Phan Lê Thu Hằng, để giải quyết những vấn đề này thì ngành y tế phải thực hiện đồng bộ 4 giải pháp: Thứ nhất: Tăng ngân sách nhà nước cho y tế, đặc biệt là cho y tế cơ sở đạt 4,5% GDP. Thứ hai: Thực hiện lộ trình mở rộng quyền lợi gói dịch vụ BHYT như dịch vụ dự phòng, khám sàng lọc, phục hồi chức năng, quản lý các bệnh không lây nhiễm. Thứ ba: tăng mức bảo hiểm cho những dịch vụ cung ứng tại trạm y tế, từng bước hạn chế sự gia tăng bất hợp lý của bệnh viện để dành nguồn kinh phí đầu tư cho y tế cơ sở. Thứ tư: Đổi mới phân bổ ngân sách dựa vào kết quả hoạt động và hiệu quả đầu ra.

Còn theo ông Bùi Sỹ Lợi, cơ cấu chi ngân sách cho ngành y tế giữa trung ương và địa phương, y tế cơ sở và y tế tuyến trên chưa đảm bảo ưu tiên cho y tế cơ sở. Phải rà soát lại cơ cấu chi từ quỹ BHYT cho chăm sóc sức khỏe ban đầu từ khám bệnh, chữa bệnh, phòng bệnh...

“BHYT hiện nay đóng thì ít, hưởng thì tối đa. Luật cho phép trần của đóng BHYT là 6% trên tiền lương tối thiểu hoặc tiền lương thu nhập của người lao động nhưng hiện nay mới đóng có 4,5%. Vì thế phải đồng thời nâng mức đóng BHYT lên và cơ cấu chi của BHYT phải hết sức hợp lý. Phải coi sự đầu tư của nhà nước cho y tế là một nhiệm vụ chính trị và coi phát triển y tế như phát triển kinh tế”, ông Lợi nhấn mạnh.

Trần Kiên

cheap breitling replica best watches replica Breitling watches replica