Liên quan đến việc sử dụng nguồn vốn ngân sách tại D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt, báo cáo nêu rõ: Ngày 9/3/2009, Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 78 thông báo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ: “Đồng ý cho sử dụng toàn bộ số tiền bán tài sản của Vinafood II đã nộp tài khoản tạm giữ ở Kho bạc TP Hồ Chí Minh (683 tỷ đồng) để xây dựng kho chứa. Bộ Tài chính làm việc cụ thể với UBND TP Hồ Chí Minh để thực hiện”.

Ngày 14/10/2010, Vinafood II ban hành Quyết định số 264 phê duyệt D.A đầu tư xây dựng công trình chợ chuyên doanh Thốt Nốt với tổng mức đầu tư trên 605 tỷ đồng. Nguồn vốn đầu tư 50% từ nguồn tiền sắp xếp lại, xử lý nhà đất của Tổng Cty theo Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg ngày 19/1/2007 của Thủ tướng Chính phủ; 50% còn lại là vốn vay.

Căn cứ chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 78, Bộ Tài chính đã có Công văn số 6412 ngày 18/5/2011 thống nhất bố trí trên 302 tỷ đồng (bằng 50% tổng mức đầu tư) cho D.A từ tài khoản tạm giữ. Ngoài ra, thực hiện Văn bản số 271 ngày 16/3/2009, Bộ Tài chính đã có Công văn số 6176 ngày 29/4/2009 đề nghị UBND TP cần Thơ bàn giao nguồn vốn 20 tỷ đồng từ Chương trình mục tiêu của Chính phủ cho Vinafood II để tiếp tục thực hiện D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt nhận bàn giao từ UBND TP Cần Thơ. Như vậy, tổng số vốn ngân sách Nhà nước bố trí cho Vinafood II để thực hiện D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt là 322,5 tỷ đồng.

Do khó khăn trong triển khai thực hiện D.A, Vinafood II có Quyết định số 192 ngày 9/8/2011 điều chỉnh D.A đầu tư Chợ chuyên doanh lúa gạo Thốt Nốt với tổng mức đầu tư được điều chỉnh là trên 812,8 tỷ đồng, trong đó vốn được bố trí từ nguồn sắp xếp, xử lý nhà đất theo Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg là 302,5 tỷ đồng, vốn vay là 510,3 tỷ đồng và thực hiện phân kỳ thực hiện D.A thành 2 giai đoạn.

Ngày 28/12/2012, Bộ Tài chính có Công văn số 18268 thống nhất với đề nghị của Vinafood II được sử dụng nguồn tiền đã được Bộ Tài chính cấp cho D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt tại Công văn số 6412 để giải ngân một số hạng mục mới bổ sung của D.A này; đồng thời yêu cầu Vinafood II không được sử dụng vượt quá nguồn vốn đã cấp và hướng dẫn tại Công văn số 6412.

Căn cứ vào cơ cấu vốn đầu tư đã được phê duyệt tại Quyết định số 264 ngày 14/10/2010 (cơ sở để Bộ Tài chính chấp thuận bố trí nguồn vốn ngân sách Nhà nước), mỗi giai đoạn của D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt sẽ được bố trí 50% nguồn vốn từ nguồn tiền sắp xếp lại, xử lý nhà đất của Vinafood II theo Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, 50% còn lại là vốn vay. Đồng thời, Vinafood II sẽ phải thực hiện phân kỳ số tiền được cấp từ tài khoản tạm giữ để bố trí cho từng giai đoạn. Tuy nhiên, thực tế Vinafood II đã không thực hiện phân kỳ nguồn vốn này cho từng giai đoạn mà đã sử dụng toàn bộ số tiền được cấp để bố trí cho giai đoạn 1 là 322,5 tỷ đồng.

Tại Kết luận số 2734 ngày 25/9/2015, Thanh tra Chính phủ nêu: “D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt có tổng mức đầu tư là 779 tỷ đồng. Tại thời điểm thanh tra, Tổng Cty sử dụng tỷ lệ nguồn vốn ngân sách Nhà nước trên giá trị nghiệm thu thanh toán không theo tỷ lệ quy định là 124,9 tỷ đồng, nếu kết thúc giai đoạn I của D.A thì Tổng Cty sử dụng vượt trên 88,5 tỷ đồng so với giá trị thanh toán vốn ngân sách”. Như vậy, Thanh tra Chính phủ đã căn cứ vào cơ cấu vốn đầu tư thực hiện D.A tại Quyết định số 264/QĐ-HĐQT ngày 14/10/2010 và khối lượng dự kiến thực hiện hoàn thành để xác định số tiền Vinafood II sử dụng vượt so với giá trị thanh toán vốn ngân sách Nhà nước (về nguyên tắc phải thực hiện phân kỳ như đã nêu trên).

Bộ Tài chính nhận thấy việc điều chỉnh tổng mức đầu tư và cơ cấu nguồn vốn đầu tư của D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt phải được cấp có thẩm quyền cho phép trên cơ sở thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định. Do đó, việc Vinafood II sử dụng vốn ngân sách Nhà nước dự kiến cấp từ tài khoản tạm giữ cho giai đoạn 2 để bố trí cho giai đoạn 1 khi thực hiện D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt mà chưa có ý kiến chấp thuận của Bộ Tài chính là chưa phù hợp.

Theo hồ sơ Vinafood II cung cấp, tính đến ngày 30/12/20115, số tiền từ ngân sách Nhà nước cấp cho D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt thực tế đã được sử dụng là 253,4 tỷ đồng vẫn nằm trong phạm vi số tiền Bộ Tài chính đã chấp thuận cấp từ ngân sách Nhà nước để thực hiện tổng thể toàn bộ D.A là 322,5 tỷ đồng và Tổng Cty cam kết sẽ tiếp tục thực hiện giai đoạn 2 D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt với mục tiêu của D.A thay đổi cho phù hợp với tình hình mới.

Ngoài ra, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý cho sử dụng toàn bộ số tiền bán tài sản của Vinafood II đã nộp tài khoản tạm giữ ở Kho bạc TP Hồ Chí Minh (683 tỷ đồng) để xây dựng kho chứa tại Thông báo số 78 ngày 9/3/2009.

Từ thực tế trên, Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Vinafood II đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt theo đúng D.A được phê duyệt theo quy định của pháp luật để sớm đưa vào khai thác nhưng phải đảm bảo không được sử dụng vượt quá số tiền Bộ Tài chính đã chấp thuận cấp tại Công văn số 6176 ngày 29/4/2009 và Công văn số 6412 ngày 18/5/2011. Số còn thiếu, Tổng Cty chủ động thu xếp từ các nguồn vốn khác để thực hiện. Vinafood II thực hiện kiểm điểm trách nhiệm việc điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư thực hiện D.A Chợ chuyên doanh Thốt Nốt không đúng quy định dẫn đến việc sử dụng vốn ngân sách Nhà nước cấp cho giai đoạn I của D.A vượt mức tỷ lệ theo như kết luận của Thanh tra Chính phủ.

Đan Quế