KN của ông Yêm đã được UBND thị xã Bắc Kạn giải quyết tại Quyết định số 62/QĐ-UBND ngày 21/1/2006. Quyết định này không công nhận nội dung KN của ông Yêm đòi lại phần diện tích đất ao Thôm Bưa. UBND thị xã cho rằng, ao Thôm Bưa là tài sản của Hợp tác xã (HTX) từ năm 1963, được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho HTX Bắc Dương theo Quyết định số 21/QĐ-UB ngày 7/1/1993 (thuộc thửa số 45, tờ bản đồ số 8 phường Sông Cầu, diện tích 7.729,3m2, đo vẽ và phê duyệt năm 1997) sử dụng ổn định. Do vậy, căn cứ theo quy định tại khoản 2, Điều 2 Luật Đất đai năm 1993 sửa đổi, bổ sung năm 1998, 2001 “không thừa nhận đòi lại đất cũ…” thì ông Hạ Đình Yêm đòi lại đất cũ là không có cơ sở giải quyết; đồng thời, giao cho UBND phường Sông Cầu thực hiện việc tổ chức lại đấu thầu thả cá. 

Không đồng ý với quyết định giải quyết nêu trên, ông Yêm tiếp tục KN và được UBND tỉnh Bắc Kạn có Quyết định số 2487/QĐ-UBND ngày 12/12/2006 giải quyết với nội dung: Công nhận một phần nội dung KN của ông Hạ Đình Yêm là có cơ sở, từ đó công nhận phần diện tích 2.500m2 đất ao Thôm Bưa cho gia đình ông Yêm.

Sau đó, do có nhiều đơn thư của nhân dân không đồng tình với quyết định giải quyết nói trên, UBND tỉnh đã ban hành quyết định tạm dừng thi hành quyết định giải quyết KN và thành lập đoàn liên ngành của tỉnh để phúc tra trên toàn bộ diện tích ao mà ông Yêm đã chiếm giữ, sử dụng từ năm 2001 đến nay. 

Từ kết quả kiểm tra, xác minh của đoàn thanh tra liên ngành, UBND tỉnh Bắc Kạn đã ban hành Quyết định số 3554/QĐ-UBND ngày 20/11/2009 không công nhận nội dung KN của ông Yêm để thay thế Quyết định giải quyết số 2487/QĐ-UBND ngày 12/12/2006. 

Tuy nhiên, ông Yêm không đồng tình nên tiếp tục KN. Hiện, vụ việc đã được TAND tỉnh Bắc Kạn thụ lý theo đơn khởi kiện của ông Yêm. UBND tỉnh và các ngành thống nhất chờ kết quả giải quyết của Toà án. 

Rà soát xác minh của Tổ Công tác 1130 cho thấy: Nguồn gốc thửa đất ao Thôm Bưa được các HTX khác nhau trực tiếp quản lý và sử dụng từ năm 1960 - 1990. Từ năm 1991, HTX Bắc Dương được giao quản lý sử dụng và giao cho 2 xã viên năm 1991, 1992 và giao thầu cho 9 xã viên từ năm 1993 - 2003. Nhưng, từ năm 2000 đến nay, ông Yêm tự ý chiếm giữ, sử dụng đất do Nhà nước quản lý là vi phạm pháp luật về đất đai. Việc vi phạm pháp luật về đất đai của ông Yêm trong thời gian dài là do UBND phường Sông Cầu, UBND thị xã Bắc Kạn buông lỏng quản lý không giải quyết dứt điểm. 

Hiện, GCNQSDĐ đứng tên HTX Bắc Dương, quyết định cấp đất tuy có bị thất lạc không xác định chính xác diện tích đất được giao và vị trí thửa đất được giao nhưng căn cứ vào các nhân chứng, quá trình quản lý, sử dụng từ năm 1960 - 2000 thì khẳng định ao Thôm Bưa thuộc quyền quản lý, sử dụng của tập thể là HTX Bắc Dương và đã được cấp CNQSDĐ. Mặt khác, ông Hạ Đình Yêm không có hồ sơ, tài liệu chứng minh việc gia đình sử dụng khu đất trên từ trước năm 2000.

Như vậy, căn cứ theo Luật Đất đai năm 1993, Nghị quyết số 23/2003/QH11, Luật Đất đai năm 2003, Nghị định số 181/2004/NĐ-CP của Chính phủ về “không thừa nhận việc đòi lại đất mà Nhà nước đã quản lý sử dụng”, thì việc ông Hạ Đình Yêm đòi lại đất gia đình khai phá đã được HTX quản lý, sử dụng liên tục từ năm 1960 là không có cơ sở xem xét. 

Việc giải quyết của UBND tỉnh Bắc Kạn tại Quyết định số 3554/QĐ-UBND ngày 20/11/2009 không công nhận nội dung KN của ông Yêm là phù hợp với quy định pháp luật và thực tế sự việc. 

Tại cuộc họp thống nhất phương án giải quyết KN của ông Yêm, lãnh đạo Thanh tra Chính phủ, UBND Bắc Kạn và các ban, ngành đã nhất trí với phương án của Tổ Công tác Thanh tra Chính phủ thống nhất với nội dung giải quyết KN của UBND tỉnh Bắc Kạn tại Quyết định số 3554/QĐ-UBND ngày 20/11/2009, thu hồi diện tích ông Yêm đang chiếm giữ trái pháp luật. Đồng thời, thực hiện thủ tục chấm dứt việc xem xét giải quyết và không thụ lý đối với nội dung KN như trên của ông Yêm. 

Nguyễn Dung