Đất tranh chấp có nguồn gốc của bà Kiều Thị Anh sử dụng trước năm 1975, tọa lạc xã Vĩnh Hội Đông, huyện An Phú, diện tích ngang khoảng 18m, dài từ lộ 957 đến sông Châu Đốc sử dụng cất nhà ở và trồng dừa.

Năm 1995, bà Anh cho ông Kiều Văn Đê (cháu gọi bà Anh bằng cô) cất nhà ở cặp lộ 957 (phía trước nhà bà Anh).

Năm 1998, bà Anh cho ông Kiều Văn Đọt (cháu gọi bà Anh bằng cô) nền nhà ngang 7m, dài từ lộ 957 đến mé sông Châu Đốc (giấy tay, có 2 người tứ cận, Tổ trưởng Tự quản, Phó Ban Tự quản ấp ký xác nhận).

Ông Đọt chưa sử dụng đất (SDĐ).

Ngày 3/3/2003, ông Đê kê khai đất và được cấp Biên nhận đăng ký quyền sử dụng (QSD) ruộng đất số 90/BNRĐ với diện tích 710,4m2, thuộc thửa số 14, tờ bản đồ số 2, xã Vĩnh Hội Đông, trong đó có nhà của bà Anh, nhà của ông Đê và cả phần đất mà bà Anh đã làm giấy cho ông Đọt.

Ngày 25/6/2006, ông Đọt làm đơn trình bày: Ngày 23/8/1998, bà Anh có làm giấy cho ông phần đất nền nhà ngang 7m, dài từ lộ đến mé sông. Khi bà Anh còn sống, ông chưa sử dụng, vẫn để lại cho bà Anh hưởng huê lợi. Sau khi bà Anh chết, ông lấy đất sử dụng thì ông Đê ngăn cản và muốn chiếm đoạt phần đất của ông. Nay ông yêu cầu được sử dụng phần đất tranh chấp.

Hòa giải tại ấp 1 và hòa giải tại xã Vĩnh Hội Đông không thành, vụ việc chuyển đến cấp huyện giải quyết.

Sau khi ông Đê chết, ngày 5/7/2010, vợ ông Đê và các con ông Đê làm giấy ủy quyền cho bà Kiều Thị Dũm (con thứ 2 của ông Đê) làm đại diện.

Ngày 23/11/2011, UBND huyện An Phú ban hành Quyết định số 5398/QĐ-UBND: Công nhận phần đất tranh chấp cho ông Kiều Văn Đọt ngang 7m, dài từ lộ 957 đến mé sông, theo biên bản đo đạc ngày 28/5/2007 của UBND xã Vĩnh Hội Đông. Bà Dũm phải di dời các cây cối và vật kiến trúc trên đất ra khỏi phần đất đang tranh chấp. Bác yêu cầu đòi QSD đất của bà Dũm.

Theo bản đồ hiện trạng khu đất tranh chấp ngày 3/1/2012 của Văn phòng Đăng ký QSDĐ huyện An Phú, trong phần đất tranh chấp có dính 1 phần mộ của ông Đê khoảng 0,3m x 2,2m và 1 phần chuồng heo của bà Dũm khoảng 1,5m x 2,5m.

Ngày 6/1/2012 tại Thanh tra huyện, ông Đọt đồng ý chừa lại cho bà Dũm diện tích đất ngang 0,5m, dài từ lộ đến sông để không dính phần mộ của ông Kiều Văn Đê, còn chuồng heo của bà Dũm xây dựng sau khi tranh xảy ra tranh chấp, nên ông không đồng ý giữ nguyên hiện trạng chuồng heo của bà Dũm.

Ngày 7/8/2012, UBND huyện An Phú ban hành Quyết định số 1097/QĐ-UBND: Công nhận sự tự nguyện của ông Kiều Văn Đọt chừa lại chiều ngang 0,5m, dài từ lộ 957 đến sông Châu Đốc cho bà Kiều Thị Dũm để tránh di dời mộ của ông Đê. Công nhận đất đang tranh chấp diện tích ngang 6,5m, dài từ lộ 957 đến sông Châu Đốc cho ông Kiều Văn Đọt (ranh trên giáp với đất bà Nguyễn Thị Năm, ranh dưới giáp với đất còn lại của bà Dũm). Bà Dũm phải di dời các cây cối và vật kiến trúc trên đất ra khỏi phần đất đang tranh chấp. Bác yêu cầu đòi QSDĐ của bà Kiều Thị Dũm.

Ngày 20/8/2012, bà Dũm khiếu nại đến Sở Tài nguyên và Môi trường, xin được công nhận toàn bộ phần đất này cho gia đình bà đúng theo Biên nhận đăng ký QSD ruộng đất số 90/BNRĐ ngày 30/3/2003.

Ngày 2/1/2013, làm việc với UBND xã Vĩnh Hội Đông về việc ông Kiều Văn Đê kê khai đăng ký cấp giấy chứng nhận (GCN) QSDĐ thửa đất số 14, tờ bản đồ số 2, diện tích 710,4m2: Do thời điểm đo đạc lập bản đồ địa chính năm 2002, các mốc ranh giữa bà Kiều Thị Anh và ông Kiều Văn Đọt chưa xác định ngoài thực địa nên đoàn đo đạc đo chung thành 1 thửa đất. Khi Hội đồng Đăng ký đất của xã tổ chức xét cấp GCN thì thửa đất trên của ông Kiều Văn Đê kê khai đăng ký có tranh chấp, vì vậy UBND xã Vĩnh Hội Đông công khai danh sách không đủ điều kiện cấp GCN ngày 3/11/2003.

Biên bản đối thoại ngày 17/4/2013, UBND tỉnh kết luận: Quyết định số 1097/QĐ-UBND ngày 7/8/2012 của UBND huyện An Phú là phù hợp.  

Theo kết luận của cơ quan chức năng tỉnh An Giang: Đất tranh chấp có nguồn gốc của bà Anh, diện tích ngang khoảng 18m, dài từ lộ xuống sông. Năm 1995, bà Anh cho ông Đê cất nhà ở. Năm 1998, bà Anh đã làm giấy tay cho ông Đọt phần đất chiều ngang 7m, dài từ lộ xuống sông có 2 nhân chứng ký và Ban ấp xác nhận. Tuy giấy cho đất chưa hợp pháp, nhưng thể hiện ý chí của bà Anh, việc cho đất là thật và được nhiều người biết.

Bà Dũm (con ông Đê) không có giấy tờ hợp pháp chứng minh QSD phần đất tranh chấp nên không có cơ sở công nhận phần đất cho gia đình bà. Biên nhận đăng ký QSD ruộng đất số 90/BNRĐ ngày 30/3/2003 cấp cho ông Kiều Văn Đê do bà Dũm cung cấp không phải là cơ sơ để chứng minh nguồn gốc đất, mà là thủ tục trong kê khai đăng ký, sau khi Hội đồng Đăng ký đất của xã tổ chức xét cấp GCN thì thửa đất trên của ông Kiều Văn Đê kê khai đăng ký có tranh chấp, do đó Biên nhận này không còn giá trị pháp lý (theo khoản 1 Điều 50 Luật Đất đai năm 2003 quy định GCN QSDĐ tạm thời được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp hoặc có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính).

Tuy nhiên, xét thấy trên đất tranh chấp có cây do bà Anh trồng để lại và mộ của ông Đê chôn năm 2008 (1 phần nằm trên đất tranh chấp, diện tích 0,3m x 2,2m) và việc ông Đọt đồng ý chừa cho bà Dũm diện tích đất ngang 0,5m, dài từ lộ đến sông để không dính phần mộ của ông Kiều Văn Đê (phần chuồng heo bà Dũm xây dựng sau khi xảy ra tranh chấp, ông không đồng ý giữ nguyên hiện trạng cho bà Dũm) là phù hợp.

Xét đề nghị của Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tại Tờ trình số 54/TTr-STNMT ngày 2/5/2013, tại Văn bản số 21/QĐ-UBND, ngày 17/7/2013, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Nưng đã công nhận và giữ nguyên nội dung Quyết định số 1097/QĐ-UBND ngày 7/8/2012 của UBND huyện An Phú; bác yêu cầu khiếu nại của bà Kiều Thị Dũm.

Đây là quyết định giải quyết tranh chấp đất đai cuối cùng. Nếu không đồng ý với nội dung quyết định này, bà Dũm có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Toà án Nhân dân theo quy định của Luật Tố tụng Hành chính năm 2010 hoặc khiếu nại theo quy định của pháp luật.

Thành Long