(Thanh tra)- Ngày 31/10/2011, Sở Tài nguyên và Môi trường Vĩnh Phúc có Kết luận thanh tra số 1015/KL-STNMT về chấp hành pháp luật đất đai, bảo vệ môi trường và tài nguyên nước tại Cty TNHH Nhà nước MTV Xuân Hòa (Cty Xuân Hòa); đề nghị UBND tỉnh giao Sở Xây dựng lập quy hoạch chi tiết trình cấp có thẩm quyền phê duyệt giao đất cho hộ gia đình, cá nhân làm nhà ở theo quy định... Thế nhưng đến nay, dự án vẫn dậm chân tại chỗ.
Theo Kết luận thanh tra số 1015, khu đất diện tích 41.847m2 (khu tập thể tại phường Xuân Hòa, thị xã Phúc Yên) do Cty Xuân Hòa quản lý từ năm 1980 - 2003, giao đất không đúng quy định cho cán bộ công nhân viên (CBCNV) dưới hình thức phân phối đất trồng cây, bán thanh lý nhà, giao nhà tập thể và cho CBCNV mượn đất. Hiện có 121 hộ đang sinh sống, trong đó có 4 hộ đã xây nhà kiên cố, còn lại các hộ cơi nới, sửa chữa nhà cũ để sử dụng làm nhà ở. Việc làm trên đã vi phạm khoản 7 Điều 14 Luật Đất đai 1987; khoản 1 Điều 79 Luật Đất đai 1993 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều ngày 2/12/1998 và ngày 19/6/2011; Điều 37 Luật Đất đai năm 2003. Vì vậy, cần phải xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại khoản 4, Điều 9 Nghị định số 182/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2009 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Tuy nhiên, thời hiệu xử phạt đã hết.
Trước thời điểm thanh tra, Cty Xuân Hòa đã có đơn xin giao lại khu đất tập thể Xuân Hòa cho chính quyền địa phương. Hiện trạng khu tập thể là khu nhà cấp 4 dột nát, cơi nới của các CBCNV sinh sống hơn 30 năm nay. Người dân phải dùng nước giếng ô nhiễm do ảnh hưởng của nước thải nhà máy, đoạn đường chính trước khu tập thể xuống cấp nghiêm trọng...
Sau kết luận thanh tra, các cơ quan ban, ngành xúc tiến lập và đề nghị phê duyệt Đồ án Quy hoạch xây dựng chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu nhà ở cho CBCNV của Cty Xuân Hòa và nhân dân tại phường Xuân Hòa. Song đến tận thời điểm này, Đồ án Quy hoạch vẫn chưa nhận được sự đồng thuận của nhiều người.
Một số hộ dân cho biết: Trong cuộc họp dân do UBND phường Xuân Hòa tổ chức, khi họ phát biểu có nhu cầu được đóng tiền thuế đất và cấp sổ đỏ thì Chủ tịch UBND phường nói: “Nếu nói như thế thì các vị không được đòi hỏi về điện nước, tôi đề nghị buổi họp chỉ bàn về dự án”.
Theo dự kiến, chủ đầu tư sẽ hỗ trợ các hộ dân một khoản tiền thuê nhà trong khoảng 6 tháng khởi công xây dựng dự án. Khi hạ tầng, đường xá, điện, nước làm xong thì các hộ dân trở về nhận khoảng 100m2 đất ở với số tiền phải đóng góp 100 triệu đồng/suất. Nhiều gia đình không đồng ý bởi nhiều người trong số họ đã nghỉ hưu với mức lương 2 - 3 triệu đồng/tháng, những người đang làm việc với thu nhập 3 - 6 triệu đồng/tháng và phải nuôi con ăn học thì lấy đâu ra 100 triệu nộp tiền đất, đó là chưa tính đến khoản tiền xây nhà mới.
Một số cán bộ Cty Xuân Hòa trao đổi với PV Báo Thanh tra về những bức xúc chậm cấp sổ đỏ, ô nhiễm nguồn nước... Ảnh: Thế Lữ
Trao đổi về việc Cty Xuân Hòa tự ý giao đất, bán nhà thanh lý trái thẩm quyền và hướng xử lý theo luật định, bà Nguyễn Kim Anh, Cty Luật MTON Việt Nam, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết: Căn cứ theo khoản 1, Điều 23 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai năm 2013 (sau đây gọi tắt là Nghị định 43) thì đất được giao không đúng thẩm quyền là trường hợp tổ chức được Nhà nước giao đất cho thuê đất để sử dụng nhưng đã tự phân phối, bố trí cho CBCNV, xã viên để sử dụng làm nhà ở và các mục đích khác.
Tại khoản 2, Điều 23 Nghị định 43 ghi rõ: “Trường hợp đất được giao không đúng thẩm quyền đã được sử dụng ổn định trước ngày 15/10/1993, không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch thì người đang sử dụng đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đối với diện tích đất đã được giao theo quy định tại khoản 1 Điều 20 của Nghị định này”.
Theo khoản 1, Điều 20 Nghị định 43, đối với thửa đất có nhà ở mà diện tích thửa đất nhỏ hơn hoặc bằng hạn mức công nhận đất ở thì toàn bộ diện tích thửa đất được công nhận là đất ở. Trường hợp thửa đất có nhà ở mà diện tích thửa đất lớn hơn hạn mức công nhận đất ở thì diện tích đất ở được công nhận bằng hạn mức công nhận đất ở; trường hợp diện tích đất xây dựng nhà ở và các công trình phục vụ đời sống lớn hơn hạn mức công nhận đất ở thì công nhận diện tích đất ở theo diện tích thực tế đã xây dựng nhà ở và các công trình phục vụ đời sống đó; đối với phần diện tích đất còn lại thì được xác định là đất nông nghiệp.
Kết luận thanh tra số 1015 cũng nêu rõ: “Đề nghị UBND tỉnh giao Sở Xây dựng lập quy hoạch chi tiết trình cấp có thẩm quyền phê duyệt giao đất cho hộ gia đình, cá nhân làm nhà ở theo quy định, trong đó ưu tiên hợp thức quyền sử dụng đất ở cho các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng. Các hộ được hợp thức đất ở phải thực hiện nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất theo quy định”.
Như vậy, phương án lập quy hoạch chung dời dân đi, sau lại trở về xây dựng mới chưa nhận được sự đồng thuận cao thì ý kiến của Cty Luật MTON cũng là một hướng mở để Cty Xuân Hòa và chính quyền địa phương tham khảo.
Thế Lữ
