(Thanh tra) - "Chúng ta muốn có nhiều "đại bàng" để dẫn dắt cũng không được quên những con "chim sẻ" - đó là những hợp tác xã, doanh nghiệp vừa và nhỏ đang đầu tư ở các địa phương, mặc dù giá trị có thể không cao nhưng hợp lực của các "chim sẻ" lại sẽ tạo ra hiệu quả lan tỏa”, ông Lê Minh Hoan, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn nhấn mạnh.
Ngày 29/1, bên hành lang Đại hội XIII của Đảng, ông Lê Minh Hoan, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã trao đổi với báo chí xung quanh câu chuyện phát triển lĩnh vực nông nghiệp.
Không để người nông dân bị bỏ rơi
+ Thưa ông, để doanh nghiệp tham gia vào sản xuất nông nghiệp phải tích tụ ruộng đất. Vậy cơ chế nào khuyến khích doanh nghiệp tham gia để tạo hạ tầng cho sản xuất lớn?
- Có 2 mô hình doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Mô hình đầu tiên doanh nghiệp muốn diện tích đất lớn 1.000 ha thậm chí vài ngàn ha để tạo ra một vùng nguyên liệu ổn định để họ đầu tư nhà máy chế biến.
Ngược lại có mô hình không cần diện tích đất lớn mà tạo ra sự liên kết vùng nguyên liệu xung quanh.
Mỗi cách làm đều có hướng đi khác nhau và dù hướng đi nào thì chúng ta phải nghĩ tới câu chuyện những người nông dân đang canh tác trên miếng đất đó.
Bài toán việc làm của người nông dân như thế nào cần đươc đặt ra. Nếu nông dân để cho doanh nghiệp tích tụ diện tích đất lớn để sản xuất quy mô, trong khi lại ra ngoài tìm việc làm là không ổn.
Chúng ta cần khuyến cáo doanh nghiệp phải tạo ra chuỗi ngành hàng vì trong chuỗi ngành hàng đó tạo ra rất nhiều việc làm.
Người nông dân đã cho doanh nghiệp thuê đất hoặc chuyển nhượng đất cho doanh nghiệp rồi, nay căn cứ vào sức khỏe và các điều kiện khác sẽ có những ngành nghề tương thích để người nông dân làm.
Nhà nước và doanh nghiệp sẽ hỗ trợ để người nông dân chuyển đổi nghề nghiệp. Tôi nghĩ, doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp như vậy mới tạo ra sự phát triển bền vững.
Tôi hay nói rằng, đừng để xảy ra những vấn đề về mặt xã hội nông thôn. Chúng ta cần bình tĩnh ngồi lại để phân tích từng dự án đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp một trên cơ sở một triết lý, một tư duy phát triển. Đó là tăng trưởng tạo ra bao nhiêu việc làm, không để người nông dân bị bỏ rơi trong tiến trình đó mới là quan trọng.
+ Vậy trong thời gian qua, hoạt động của doanh nghiệp đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp như thế nào, họ đã làm tốt chưa và có điều gì cần phải khắc phục, thưa ông?
- Nói chung đã có được bước đột phá trong nhiệm kỳ vừa rồi đối với việc thu hút các nhà đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp. Riêng tôi mong muốn tất cả những nhà đầu tư doanh nghiệp đó phải trở thành hệ sinh thái để đi cùng nhau chứ không nên đi một mình.
Có thể doanh nghiệp đầu tư trên lĩnh vực nông nghiệp từ cây ăn trái, cá tra, cà phê, điều… nhưng phải hợp tác với nhau, đừng chia rẽ với nhau. Hãy nghĩ đến quyền lợi của người nông dân, tới nền nông nghiệp của đất nước trước khi nghĩ tới lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Chúng ta cùng nhau tạo ra một khát vọng chung cho đất nước thì sẽ lan tỏa tạo thương hiệu cho từng doanh nghiệp.
Muốn có nhiều “đại bàng” cũng không được quên “chim sẻ”
+ Ông đánh giá như thế nào về việc nhiều tập đoàn tư nhân lớn đã đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp?
- Một tín hiệu rất vui là các tập đoàn lớn trước đây không tham gia vào nông nghiệp thì gần đây đã đầu tư vào lĩnh vực này.
Họ xác định rằng, nông nghiệp không phải là lĩnh vực sinh lời ngay và cũng tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Nhưng rất nhiều doanh nghiệp tâm huyết muốn đầu tư cho nông nghiệp không phải với mục đích chỉ làm giàu cho doanh nghiệp mình mà tạo ra một “cú hích” để thay đổi hình ảnh nông nghiệp Việt Nam.
Từ giá trị đó, các doanh nghiệp đã tạo ra được thế để đưa nông sản nước ta ra nước ngoài cũng như chế biến ra các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.
Chúng ta trân trọng sự đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp bởi cơ cấu lại nông nghiệp phải có người dẫn dắt.
Tuy nhiên, bên cạnh những con "đại bàng", cũng có những con "chim sẻ". Chúng ta muốn có nhiều "đại bàng" để dẫn dắt cũng không được quên những con "chim sẻ" - đó là những hợp tác xã, doanh nghiệp vừa và nhỏ đang đầu tư ở các địa phương, mặc dù giá trị có thể không cao nhưng hợp lực của các "chim sẻ" lại sẽ tạo ra hiệu quả lan tỏa.
Thời gian tới, các chương trình đổi mới sáng tạo hay khởi nghiệp cũng sẽ ưu tiên trong lĩnh vực nông nghiệp. Những doanh nghiệp, bạn trẻ trở về từ các đô thị lớn, hấp thụ được tri thức, khi họ khởi nghiệp trong các lĩnh vực cụ thể của nông nghiệp... sẽ có tác động lan tỏa ở cộng đồng không kém gì "đại bàng".
Nếu chúng ta chuyển động tất cả những yếu tố như đưa công nghệ về, đưa doanh nghiệp vừa và nhỏ về sẽ thu hút được trí thức trẻ về. Như vậy, đến một ngày đó, chúng ta sẽ không còn phải "ca cẩm" chuyện thanh niên bỏ ruộng, bỏ quê, bỏ làng tới các khu công nghiệp…
Chúng ta phải có chính sách để kích hoạt được những doanh nghiệp vừa và nhỏ, những doanh nghiệp khởi nghiệp ở các địa phương. Càng có nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ ở địa phương thì các nhà đầu tư sẽ có hệ sinh thái ở xung quanh.
Khi chúng ta tạo ra một hệ sinh thái khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp cũng là một điều kiện để kéo các "đại bàng" về hoạt động. Từ đó, sẽ vừa tạo ra giá trị cho doanh nghiệp vừa tạo ra giá trị cho người nông dân.
+ Cảm ơn ông!
