Phun thuốc tiêu độc, khử trùng sau chôn lấp động vật (minh họa).

Theo Cục Thú y, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT), những năm trở lại đây, trên đàn GSGC nổi lên nhiều loại dịch bệnh, trong đó có 3 loại dịch bệnh chính là: Lở mồm long móng (LMLM), cúm gia cầm (CGC) và tai xanh. Thống kê năm 2012 cho thấy, bệnh LMLM đã làm 3.320 mắc và phải tiêu hủy 1.365 con lợn trên 12 tỉnh, thành; bệnh CGC H5N1 đã làm tổng cộng 651.244 con gia cầm bị chết và tiêu hủy trên 32 tỉnh, thành. Trong khi đó, dịch bệnh tai xanh đã làm tổng số 13.290 mắc và gần 45.000 con phải tiêu hủy trên 353 xã, phường, thị trấn của cả nước.

Chưa kể, hàng nghìn con trâu bò chết và buộc phải xử lý vì các loại bệnh khác như: Tụ huyết trùng, nhiệt thán, ung khí thán và tổng số hàng chục nghìn con lợn chết bởi các loại dịch bệnh như: Dịch tả lợn, phó thương hàn, tụ huyết trùng, đóng dấu lợn, bệnh do E.Co li.

Bà Nguyễn Thu Thủy, Cục Thú y đánh giá, về cơ bản những loại dịch bệnh quan trọng trên động vật được kiểm soát, không để xảy trên diện rộng và thấp hơn những năm trước đó như: CGC, LMLM, tai xanh, dại, nhiệt thán... Tuy nhiên, phải thẳng thắn nhìn nhận các quy định pháp luật về thú y chưa hoàn thiện như, chưa có Luật Thú y, quy định xử phạt vi phạm trong lĩnh vực thú y còn nhiều hạn chế. Cộng với quy mô chăn nuôi nhỏ lẻ chiếm tỷ lệ lớn khiến việc áp dụng đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh gặp khó khăn.

PGS.TS Nguyễn Viết Không, Viện Thú y (Bộ NN&PTNT) cho rằng, vấn đề kiểm soát vận chuyển và lưu thông đặc biệt với trường hợp đã có dịch đang đặt ra thách thức lớn. Đó là, việc quản lý, kiểm soát hầu như chỉ có thể thực thi khi có đội liên ngành (khó hoạt động độc lập). Các vấn đề liên quan đến buôn lậu gia cầm qua biên giới chưa được kiểm soát tốt. Đặc biệt, chưa có quy định kiểm soát các trường hợp vận chuyển dưới 50 con gia cầm. Quy định này khiến lực lượng chức năng vô cùng khó khăn trong việc kiểm soát dịch bệnh, trong khi đây là nguồn lây lan không hề nhỏ, bởi bà con thường bán chạy dịch khi có dịch.

Để quản lý, kiểm soát dịch bệnh từ nay đến hết năm 2013, Cục Thú y tiếp tục đóng góp về xây dựng Luật Thú y để khẩn trương hoàn thiện trình Quốc hội; xây dựng Chiến lược Phòng, chống CGC giai đoạn 2013 - 2017. Đồng thời, triển khai đồng bộ, hiệu quả các Chương trình Quốc gia như CGC, LMLM, bệnh dại, xây dựng mới chương trình quốc gia kiểm soát bệnh tai xanh, tả lợn...

Theo PGS.TS Nguyễn Viết Không, trước mắt cần triển khai 10 biện pháp tăng cường vệ sinh và các biện pháp tổng hợp. Đồng thời, tăng cường khâu kiểm soát vận chuyển, tiêu hủy gọn dịch khi chớm phát, thực hiện các biện pháp tiêm phòng bao vây kịp thời. Kết hợp với các biện pháp phát hiện sớm giám sát, báo bệnh, tiêu hủy và chọn vắc-xin phù hợp với chủng tiêm phòng sản xuất trong nước…

Định hướng Chính sách quản lý dịch bệnh năm 2013 của Cục Thú y:

. Tăng cường hợp tác, chia sẻ thông tin trong và ngoài nước

. Khuyến khích xây dựng cơ sở an toàn dịch bệnh, phát triển các vùng an toàn dịch bệnh.

. Tiến hành đánh giá nguy cơ các dịch bệnh quan trọng đối với từng loại động vật và áp dụng các biện pháp giảm thiểu nguy cơ.

. Tăng cường công tác kiểm soát dịch bệnh trên động vật thông qua chương trình giám sát, chia sẻ thông tin, hệ thống báo cáo dịch bệnh, công tác điều tra dịch bệnh...

Tràng An