(Thanh tra) - Trước diễn biến xâm nhập mặn gia tăng trong cao điểm mùa khô, các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đã chủ động triển khai nhiều giải pháp, nhằm bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt, giảm thiểu thiệt hại.
Chủ động theo dõi, ứng phó xâm nhập mặn
Hiện nay, khu vực ĐBSCL đang bước vào giai đoạn cao điểm của mùa khô năm 2026. Dù xâm nhập mặn được dự báo ở mức thấp hơn năm trước và trung bình nhiều năm, song cơ quan chuyên môn khuyến cáo các địa phương không được chủ quan, cần chủ động triển khai các biện pháp ứng phó kịp thời.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, xâm nhập mặn tại khu vực ĐBSCL trong những ngày tới có xu hướng gia tăng trở lại vào cuối tuần. Các đợt xâm nhập mặn tăng cao tại các cửa sông Cửu Long có khả năng tập trung trong khoảng thời gian từ ngày 18 đến 21/4; tại các sông Vàm Cỏ và Cái Lớn có thể kéo dài đến đầu tháng 5.
Chiều sâu ranh mặn 4‰ trên các sông chính dao động ở mức cần quan tâm. Cụ thể, trên sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây, phạm vi xâm nhập mặn từ 40 - 50km; trên sông Cửa Tiểu và Cửa Đại từ 20 - 25km; sông Hàm Luông từ 25 - 32km; sông Cổ Chiên từ 20 - 25km; sông Hậu từ 25 - 32km; còn sông Cái Lớn từ 20 - 28km.
Xâm nhập mặn được dự báo thấp hơn so với năm trước và trung bình nhiều năm, song cơ quan chuyên môn lưu ý các địa phương cần cập nhật kịp thời thông tin và có biện pháp chủ động ứng phó. Bởi tình hình xâm nhập mặn ở ĐBSCL phụ thuộc vào nguồn nước từ thượng nguồn sông Mê Công, triều cường và còn biến động trong thời gian tới.
Các địa phương cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo khí tượng thủy văn, chủ động triển khai các phương án ứng phó phù hợp với từng khu vực, từng thời điểm. Việc theo dõi sát diễn biến mặn, ngọt, điều tiết nguồn nước hợp lý đóng vai trò quyết định, góp phần giảm thiểu thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.
Tại Vĩnh Long, xâm nhập mặn dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, với ranh mặn 4‰ có khả năng xâm nhập sâu trên nhiều tuyến sông chính. Ngành chức năng khuyến cáo các địa phương cần chủ động theo dõi diễn biến độ mặn, đặc biệt tại khu vực ven sông.
Đối với sông Cửa Đại, sông Hàm Luông (cách cửa sông từ 44,5km) và sông Hậu, sông Cổ Chiên (cách cửa sông từ 46 - 50,5km), nên theo dõi và kiểm tra độ mặn khi vận hành cống và sử dụng nước sông trực tiếp.
Đảm bảo nguồn nước sinh hoạt, sản xuất
Trước diễn biến xâm nhập mặn, nhiều địa phương trong vùng ĐBSCL đã chủ động triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn nước sinh hoạt và sản xuất.
Tại Đồng Tháp, xâm nhập mặn được dự báo có thể kéo dài đến cuối tháng 5. UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành và địa phương thực hiện nghiêm túc các phương án đã được ban hành, với tinh thần xuyên suốt là “không được chủ quan, lơ là”.
Các địa phương đẩy nhanh tiến độ nạo vét kênh mương, trục vớt lục bình, dọn dẹp cỏ dại nhằm thông thoáng dòng chảy, tăng khả năng tích trữ nước ngọt. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân bảo vệ nguồn nước, giữ gìn vệ sinh môi trường và sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả.
Ông Phạm Thanh Tâm, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Cấp nước Tiền Giang (tỉnh Đồng Tháp) cho biết, đơn vị đã vận hành 16 giếng khoan dự phòng; đồng thời phối hợp lắp đặt các điểm cấp nước công cộng tại khu vực ven biển, ngoài đê, nơi hệ thống đường ống chưa tới, góp phần đảm bảo nhu cầu nước sinh hoạt thiết yếu cho người dân.
Tại Cần Thơ, các giải pháp hỗ trợ người dân tiếp cận nước sạch được triển khai khá hiệu quả. Từ đầu mùa khô đến nay, Trung tâm Nước sạch và Môi trường nông thôn thành phố đã phối hợp với các địa phương thiết lập 37 điểm cấp nước miễn phí, mỗi điểm được trang bị bồn chứa dung tích lớn và hệ thống bơm tự động.
Theo ông Nguyễn Thế Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn Cần Thơ, các điểm cấp nước được bố trí tại vị trí thuận lợi, gần khu dân cư. Người dân đến các điểm cấp nước miễn phí có thể lấy nước không giới hạn, tùy nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.
Còn tại Cà Mau, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết đã chủ động triển khai phương án khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh trong mùa cạn năm 2025 - 2026. Đến thời điểm hiện nay, ngoài khu vực xã Biển Bạch, các địa phương còn lại chưa ghi nhận và báo cáo tình hình thiếu nước sinh hoạt của người dân.
Bên cạnh việc bảo đảm nguồn nước sinh hoạt, các địa phương còn chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện nguồn nước. Đồng thời, thường xuyên cập nhật thông tin về tình hình hạn, mặn, giúp người dân kịp thời nắm bắt và chủ động thích ứng trong sản xuất.
