Giải thích về việc giá xăng bán lẻ trong nước vẫn không hạ trong khi giá dầu thô thế giới giảm mạnh thời gian qua (ở mức trên 80 USD/thùng), lãnh đạo một doanh nghiệp (DN) đầu mối xăng dầu phân trần rằng, vì họ vẫn phải nhập xăng A92 với giá cao. Theo một lãnh đạo của Petrolimex, tính trung bình 30 ngày từ giữa tháng 7 đến giữa tháng 8/2011, giá xăng dầu thành phẩm nhập từ Singapore đang ở mức 123 USD/thùng và DN vẫn đang lỗ khoảng 500 - 600 đồng/lít.

 Lý giải của phía DN cung ứng xăng dầu khiến nhiều người ngạc nhiên, bởi trước đây, họ hay “vin” vào “giá dầu thế giới” - tức giá dầu thô, nhưng lần này khi giá dầu thô rớt mạnh thì căn cứ “vin” vào để “không giảm giá bán lẻ xăng” lại là: Do nhập xăng thành phẩm giá cao (?!). Dù vậy, liệu có đúng như tuyên bố trên của DN xăng dầu hay không? bởi khi giá dầu thế giới giảm thì không có lý gì mà giá xăng thành phẩm không giảm theo. Thực tế, dù giảm chậm hơn, nhưng giá xăng A92 thành phẩm nhập từ Singapore cũng đã giảm mạnh trong những ngày qua. Ngày 3/8, giá xăng A92 là 122,34 USD/thùng, nhưng đến ngày 5/8 chỉ còn 113 USD/thùng và đến cuối tuần qua vẫn dao động trong khoảng giá 114 USD/thùng, tức là thấp hơn 5 USD so với thời điểm tăng giá xăng ngày 29/3/2011. Biết rằng, giá mua xăng dầu thấp hay cao ngoài sự phụ thuộc vào giá thị trường thế giới, cũng còn phụ thuộc vào khả năng đàm phán giá của DN xăng dầu với đối tác và kết quả đàm phán giá. Một lãnh đạo Petrolimex cho biết, thường là 50/50, có lúc được giá tốt, có lúc mua phải giá cao. Song, hình như các DN xăng dầu luôn luôn công bố giá mua cao để làm cớ “nên tăng, không nên giảm” giá bán lẻ.

 Một điều vô lý nữa là, hiện nay dù kêu lỗ, nhưng mức chiết khấu hoa hồng cho đại lý của các DN xăng dầu lại tăng mạnh, từ 200 - 300 đồng vọt lên 700 - 800 đồng/lít xăng dầu. Rõ ràng, chiết khấu, hạch toán chi phí kinh doanh là việc của DN. Người tiêu dùng không thể tiếp tục gánh giá xăng cao chỉ bởi lý do DN phải tăng chiết khấu cho đại lý hay do yếu kém nào khác trong điều hành hoạt động của DN. Thậm chí, có người còn hoài nghi việc nâng mức chiết khấu hoa hồng này là hành vi gửi giá của DN xăng dầu để tiện bề báo cáo lỗ…(?).

Từ lần tăng giá ngày 29/3 đến nay, chúng ta đã bỏ qua 2 cơ hội có thể giảm giá bán lẻ xăng dầu khi giá dầu thế giới giảm mạnh. Có điều kiện để giảm giá mà DN không giảm, cơ quan quản lý Nhà nước cũng không gắt gao, khiến DN xăng dầu càng yên tâm mặc kệ người tiêu dùng. Vì thế, điều phi lý trong giá xăng dầu ở nước ta vẫn tiếp tục diễn ra: Giá thế giới lên, giá trong nước lên theo, nhưng khi giá thế giới xuống thì giá trong nước không giảm.

Hiện, Bộ Tài chính đang soạn thảo dự án Luật Quản lý cạnh tranh với kỳ vọng sẽ gỡ được những bất cập về giá cả hiện nay. Tuy nhiên, có thể thấy những công cụ điều hành hiện nay dù đã quá đủ để “siết”, “kiểm” hoạt động kinh doanh xăng dầu, nhưng lại không được sử dụng một cách đầy đủ, kịp thời và có trách nhiệm. Dường như chỉ có quyền lợi của số đông người tiêu dùng là bị bỏ ngỏ!

Hải Đăng