Hình ảnh người dân Hà Nội xếp hàng mua thực phẩm tem phiếu thời bao cấp. Ảnh (chụp lại): Nguyễn Thanh

Qua ống kính của Phó Đại sứ Anh đã chụp và lưu giữ suốt 30 năm qua, lần đầu tiên công chúng ở Việt Nam được chiêm ngưỡng và hoài niệm về một Hà Nội trước đổi mới, khi dư ảnh của chiến tranh vẫn hiện hữu trong cuộc sống và chế độ bao cấp còn đang bao trùm cuộc sống của người dân miền Bắc.

Năm 1980, nhà ngoại giao trẻ tuổi người Anh John Ramsden lần đầu tiên đặt chân đến Hà Nội. Khái niệm về nước Việt Nam của ông rất mơ hồ vào thời điểm đó. Nhưng khi được nhìn thấy và hòa mình vào cuộc sống của người dân Hà Nội, ông đã bị mê hoặc bởi vẻ đẹp mộc mạc của một thành phố đang dần hồi phục sau chiến tranh. Những ký ức về 3 năm sinh sống và làm việc tại đây đã được ghi trong hơn 1.800 bức ảnh mà ông đã nâng niu từ ngày rời khỏi Việt Nam (1983) cho đến nay.

Với John Ramsden, nhiếp ảnh lúc đó không chỉ là một sở thích, mà còn là cách ông làm quen và khám phá một môi trường mới, một thành phố xa lạ cả về địa lý lẫn văn hóa, phong tục. Ông đến Hà Nội với vỏn vẹn vài câu giao tiếp tiếng Việt, với suy nghĩ chung của những người phương Tây về một thành phố khép kín sau chiến tranh. Nhưng John Ramsden đã rất ngạc nhiên và thú vị, khi trước ông là một Hà Nội, dù vẫn chưa hết vết hằn của cuộc chiến tranh, nhưng là một thành phố có “một nhịp tim vẫn đang âm thầm đập - một thành phố có tâm hồn".

Bộ ảnh được John Ramsden chụp trong 3 năm đã thể hiện quá trình biến đổi trong tình cảm và suy nghĩ của ông về Hà Nội. Tháng 8/2013 vừa qua, bộ ảnh "Hanoi: Spirit of Place" được đề cử và trao giải "Tác phẩm vì tình yêu Hà Nội”. Công chúng sẽ hiểu rõ hơn về tính chất lịch sử của bộ ảnh đã may mắn được ghi lại bởi một nhà ngoại giao người Anh khi ông bị cuốn hút bởi vẻ đẹp Hà Nội.

Triển lãm ảnh “John Ramsden và Hà Nội: Mảnh đất hóa tâm hồn” diễn ra từ ngày 19 - 26/10 tại Nhà Triển lãm 29 Hàng Bài, Hà Nội.

Nguyễn Thanh