Nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày đất nước thống nhất. Chiến tranh lùi vào quá khứ, nhưng ký ức về những người đã ngã xuống vẫn hiện hữu trong đời sống dân tộc như một phần không thể tách rời của lịch sử.

Đứng trước Đài Liệt sĩ Xuân Lộc, nhà thơ không tái hiện khói lửa chiến tranh mà lặng lẽ đối thoại với những người đã khuất, qua đó khắc họa ý nghĩa lớn lao của sự hy sinh vì Tổ quốc.

Điều đáng quý ở bài thơ là cảm xúc chân thành. Không cần hình ảnh bi tráng hay lời lẽ hùng biện, thể thơ ngũ ngôn mộc mạc, nhịp điệu chậm, lời thơ gần gũi vẫn đủ sức lay động lòng người.

Hai phạm trù "không thể" và "có thể" được đặt trong thế đối lập nhưng thống nhất. Không thể gặp lại người lính, nhưng có thể cảm nhận họ vẫn hiện diện trong đất nước và cuộc sống thanh bình hôm nay. Từ đó, bài thơ khẳng định một chân lý giản dị, con người hữu hạn, nhưng sự cống hiến cho Tổ quốc là bất tử.

Đọc "Không thể và có thể!", người đọc không chỉ bắt gặp nỗi xúc động trước sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ, mà còn cảm nhận được một lời nhắc nhở lặng lẽ về trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Hòa bình không phải là điều tự nhiên mà có; mỗi ngày bình yên đều được đánh đổi bằng máu, nước mắt và tuổi xuân của biết bao người đi trước.

Tri ân quá khứ không chỉ là một tình cảm, mà còn là một cách sống xứng đáng với những người đã hóa thân vào dáng hình đất nước.

Đó cũng là giá trị bền vững mà bài thơ của Quản Minh Cường gửi lại cho người đọc hôm nay. Nó không khép lại ở một lời tưởng niệm, mà mở ra một suy ngẫm về lịch sử, về lòng biết ơn và về ý nghĩa của hòa bình trong mỗi con người Việt Nam.