Trao sinh kế, hỗ trợ người dân xã Pơng Drang vươn lên ổn định cuộc sống. Ảnh: TTCUDVC PDR

Nghèo không chỉ là thiếu thu nhập

UBND tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành Kế hoạch thực hiện mục tiêu giảm nghèo năm 2026 trên địa bàn. Theo kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo định kỳ năm 2025, toàn tỉnh có 34.411 hộ nghèo, chiếm 4,13% tổng số hộ dân. Trong đó, hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số có 22.717 hộ, chiếm 66,02% tổng số hộ nghèo.

Có 51 xã có tỷ lệ hộ nghèo cao, với 27.062 hộ nghèo, chiếm 78,64% tổng số hộ nghèo toàn tỉnh. Tỷ lệ hộ nghèo của Đắk Lắk được đánh giá cao hơn nhiều so với bình quân cả nước, đồng thời cao nhất khu vực Duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, xếp thứ 8 cả nước.

Đáng chú ý, nghèo tại Đắk Lắk mang tính đa chiều, tập trung ở miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và nhóm hộ không có khả năng lao động. Nhiều hộ không chỉ thiếu thu nhập mà còn thiếu hụt về bảo hiểm y tế, việc làm, điều kiện vệ sinh và tiếp cận thông tin.

Tỉnh xác định đây là thực trạng cần được nhìn nhận đầy đủ để có giải pháp phù hợp, bởi nếu chỉ hỗ trợ thu nhập mà không giải quyết các thiếu hụt về dịch vụ xã hội cơ bản thì nguy cơ tái nghèo vẫn còn lớn.

Đoàn công tác tham quan mô hình nuôi tằm của người dân. Ảnh: NG

Nhìn rõ “điểm nghẽn” để đổi cách làm

Từ kết quả rà soát, Đắk Lắk cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế trong công tác giảm nghèo thời gian qua.

Theo tỉnh, cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu ở một số địa phương chưa phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm; nguồn lực đầu tư cho giảm nghèo chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Một số chính sách, dự án còn dàn trải, manh mún, chồng chéo, thiếu gắn kết với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội khác.

Việc bố trí đất ở, đất sản xuất, ổn định dân cư di dân tự do, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số, có nơi chưa kịp thời. Trong khi đó, một bộ phận người nghèo vẫn còn tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước và cộng đồng.

Thiên tai, bão lũ cũng là một trong những nguyên nhân khiến công tác giảm nghèo gặp thêm khó khăn. Tỉnh đánh giá mưa lũ lịch sử năm 2025 cùng những tác động của dịch COVID-19 đã ảnh hưởng lớn đến đời sống, sản xuất và sinh kế của người dân.

Từ thực tế này, kế hoạch năm 2026 yêu cầu việc hỗ trợ phải bám sát nguyên nhân nghèo, khả năng lao động và mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản của từng hộ, bảo đảm đúng đối tượng, đúng nhu cầu, tránh chồng chéo, dàn trải.

Bò giống được trao tặng cho người dân, góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập. Ảnh: TTCUDVC PDR

Tạo sinh kế, việc làm để người dân tự vươn lên

Đắk Lắk đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 4,13% xuống 2,13% vào cuối năm 2026, trong đó tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm từ 3% trở lên.

Để đạt mục tiêu, tỉnh tập trung hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng sinh kế, đào tạo nghề, kết nối việc làm và tín dụng ưu đãi; phấn đấu mỗi hộ nghèo, hộ cận nghèo có ít nhất một người trong độ tuổi lao động có việc làm thường xuyên, ổn định.

Song song đó, các địa phương tập trung giải quyết những thiếu hụt về y tế, giáo dục, nhà ở, nước sinh hoạt, vệ sinh và thông tin. Tỉnh cũng yêu cầu chủ động phát hiện, hỗ trợ các hộ có nguy cơ tái nghèo do thiên tai, bệnh tật, mất việc làm và các rủi ro khác.

Đặc biệt, hộ mới thoát nghèo tiếp tục được hỗ trợ trong 36 tháng, tạo thêm thời gian để củng cố sinh kế, ổn định cuộc sống. Qua đó, tỉnh hướng đến giảm nghèo thực chất, giúp người dân có khả năng tự vươn lên và hạn chế tái nghèo.

Với việc nhận diện rõ thực trạng, chỉ ra những “điểm nghẽn” và đặt mục tiêu cụ thể, Đắk Lắk đang hướng công tác giảm nghèo năm 2026 theo cách tiếp cận thực chất và bền vững hơn: Không chỉ giảm số hộ nghèo mà tạo việc làm, tăng thu nhập, giải quyết các thiếu hụt cơ bản và hạn chế nguy cơ tái nghèo.