Theo Ban Tiếp công dân tỉnh Lạng Sơn, sau hơn một năm triển khai, mô hình bước đầu mở thêm một cách tiếp cận, đưa hoạt động tiếp dân của người đứng đầu chính quyền đến gần người dân hơn.

Từ những chuyến đi nhiều lần của người dân vùng xa

Lạng Sơn là tỉnh miền núi, biên giới, địa bàn rộng, dân cư sinh sống không tập trung. Khoảng cách địa lý vì thế trở thành một trong những vấn đề đặt ra đối với hoạt động tiếp công dân.

Trước khi triển khai hình thức trực tuyến, công dân muốn gặp Chủ tịch UBND tỉnh phải đến Trụ sở Tiếp công dân tỉnh hoặc gửi đơn đăng ký trước. Ban Tiếp công dân tỉnh lập danh sách theo thứ tự, sau đó công dân có tên đến trụ sở vào ngày tiếp định kỳ 15 hằng tháng và chờ đến lượt.

Mô hình tiếp công dân trực tuyến tại Lạng Sơn góp phần đưa hoạt động tiếp dân đến gần người dân hơn, nhất là tại các địa bàn xa trung tâm. Ảnh: Đông Hà

Theo UBND tỉnh Lạng Sơn, trung bình mỗi tháng có khoảng 25 - 30 trường hợp đăng ký gặp Chủ tịch UBND tỉnh, trong khi khả năng tiếp trong một ngày có giới hạn, trung bình khoảng 12 - 15 công dân. Vì vậy, có trường hợp người dân ở xa đã đến Trụ sở Tiếp công dân tỉnh nhưng chưa đến lượt, phải chờ đến tháng sau.

Thực tế còn đặt ra tình huống khi công dân tại các huyện tập trung đông người, đề nghị gặp Chủ tịch UBND tỉnh nhưng do chương trình công tác, lãnh đạo UBND tỉnh chưa thể bố trí tiếp ngay.

Theo đánh giá trong Đề án Tiếp công dân trực tuyến của Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn, tình trạng này có thể làm phát sinh chi phí, thậm chí khiến người dân bức xúc, ảnh hưởng đến trật tự tại trụ sở UBND tỉnh hoặc Trụ sở Tiếp công dân tỉnh.

Từ đó, một yêu cầu được đặt ra là làm thế nào để người dân, nhất là tại những địa bàn xa trung tâm, vẫn có thể trực tiếp trình bày vụ việc với người đứng đầu UBND tỉnh mà không nhất thiết phải nhiều lần đi đến trung tâm tỉnh.

Đưa điểm tiếp dân về gần nơi người dân sinh sống

Từ thực tế trên, ngày 5/12/2024, Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 2193/QĐ-UBND kèm theo Đề án tiếp công dân trực tuyến của Chủ tịch UBND tỉnh.

Quyết định được xây dựng trên cơ sở Luật Tiếp công dân và Quyết định số 748/QĐ-TTCP ngày 28/12/2023 của Tổng Thanh tra Chính phủ về ban hành Quy chế tiếp công dân trực tuyến và Mô hình thí điểm tiếp công dân trực tuyến của Thanh tra Chính phủ.

Mục tiêu của Đề án là nâng chất lượng, hiệu quả tiếp công dân; tạo thuận lợi, tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại cho người dân; kịp thời xử lý những vướng mắc, bức xúc trong giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và hạn chế tình trạng khiếu kiện vượt cấp.

Đồng thời, mô hình được triển khai gắn với ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Tiếp công dân trực tuyến giúp người dân Lạng Sơn có thêm kênh đối thoại trực tiếp với lãnh đạo tỉnh ngay từ địa phương. Ảnh: Thanh Hằng

Theo Đề án, điểm cầu của Chủ tịch UBND tỉnh được đặt tại Trụ sở Tiếp công dân tỉnh hoặc phòng họp trực tuyến của UBND tỉnh, với sự tham dự của đại diện các sở, ngành liên quan.

Ở đầu cầu cơ sở, người dân được bố trí tham dự tại phòng họp trực tuyến của UBND cấp xã nơi mình cư trú. Chủ tịch UBND cấp xã cùng các thành phần liên quan tham gia tại điểm cầu.

Tại kỳ tiếp công dân định kỳ hằng tháng, Chủ tịch UBND tỉnh dành thời gian buổi chiều, từ 14h đến 17h, để tiếp những công dân đăng ký theo hình thức trực tuyến. Trong trường hợp cần thiết, đại diện Ban Tiếp công dân Trung ương và Chủ tịch UBND cấp huyện (cũ) cũng có thể được mời tham gia từ các điểm cầu tương ứng.

Như vậy, thay vì tất cả công dân phải tập trung về Trụ sở Tiếp công dân tỉnh, người dân có thể ở ngay địa bàn mình cư trú để trình bày vụ việc, đối thoại với Chủ tịch UBND tỉnh qua hệ thống trực tuyến.

Không chỉ là một cuộc gọi qua màn hình

Điểm đáng chú ý là phía sau cuộc đối thoại trực tuyến vẫn là một quy trình chuẩn bị và xử lý vụ việc với sự tham gia của nhiều cơ quan.

Các sở, ngành liên quan có trách nhiệm chuẩn bị nội dung, hồ sơ, tài liệu về vụ việc để tham dự tại điểm cầu tỉnh. Chính quyền địa phương chuẩn bị hồ sơ, cơ sở vật chất, đường truyền và thiết bị phục vụ kết nối.

Địa phương cũng chủ động nắm tình hình những vụ việc có dấu hiệu khiếu kiện vượt cấp để kịp thời báo cáo, đề xuất Chủ tịch UBND tỉnh tiếp trực tuyến.

Các cơ quan, đơn vị cùng tham gia tại điểm cầu giúp việc tiếp nhận, trao đổi và xem xét kiến nghị của công dân được thực hiện trực tiếp, đồng bộ hơn. Ảnh: Thanh Hằng

Ban Tiếp công dân tỉnh giữ vai trò đầu mối, phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, lựa chọn vụ việc, báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh xem xét, quyết định. Sau đó, công dân và các đơn vị liên quan được thông báo để chuẩn bị cho buổi tiếp.

Sau cuộc tiếp, Ban Tiếp công dân tỉnh tiếp tục dự thảo thông báo kết quả, trình Chủ tịch UBND tỉnh.

Vì vậy, tiếp công dân trực tuyến không đơn thuần là chuyển cuộc gặp trực tiếp thành một cuộc trao đổi qua màn hình. Từ tiếp nhận đăng ký, lựa chọn vụ việc, chuẩn bị hồ sơ, xác định thành phần tham dự đến thông báo kết quả sau buổi tiếp đều được tổ chức theo quy trình.

Theo Ban Tiếp công dân tỉnh Lạng Sơn, sau hơn một năm triển khai, mô hình bước đầu cho thấy một cách tiếp cận mới trong công tác tiếp dân là đưa điểm tiếp công dân của người đứng đầu tỉnh về gần nơi người dân sinh sống hơn, nhất là với những địa bàn xa trung tâm.

Đây cũng là tiền đề để hoạt động tiếp công dân trực tuyến đi thêm một bước quan trọng, không chỉ giúp người dân thuận tiện hơn khi trình bày vụ việc, mà còn gắn cuộc đối thoại với trách nhiệm xử lý kiến nghị sau tiếp dân.

Kỳ 2: Giảm những chuyến đi xa, tăng trách nhiệm từ cơ sở