Mô hình tiếp công dân trực tuyến được xây dựng nhằm đổi mới phương thức tiếp công dân theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch và tăng cường kết nối giữa Trung ương với địa phương.
Từ ngày 1/3/2025 đến ngày 31/5/2026, các cơ quan hành chính nhà nước đã tiếp công dân qua hình thức trực tuyến là 3.880 lượt, trong đó tiếp công dân theo thẩm quyền là 2.664 lượt, tiếp định kỳ và đột xuất của thủ trưởng là 1.216 lượt.
Trên cơ sở chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ, Ban Cán sự Đảng Thanh tra Chính phủ đã cho ý kiến triển khai thí điểm Mô hình tiếp công dân trực tuyến và Quy chế tiếp công dân trực tuyến đối với các vụ việc khiếu nại, kiến nghị, phản ánh.
Đặc biệt, quy định về tiếp công dân trực tuyến đã được luật hóa tại Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.
Trước đó, ngày 28/12/2023, Thanh tra Chính phủ đã ban hành Quyết định số 748/QĐ-TTCP về Quy chế tiếp công dân trực tuyến và Mô hình thí điểm tiếp công dân trực tuyến của Thanh tra Chính phủ.
Tiếp đó, tại Văn bản số 1186/TTCP-BTCDTW ngày 24/4/2026, Thanh tra Chính phủ đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tăng cường chỉ đạo, chủ động xây dựng mô hình tiếp công dân trực tuyến phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Thanh tra Chính phủ nhằm bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống.
Đến nay, nhiều địa phương đã ban hành văn bản triển khai thực hiện; trong đó, một số địa phương đã kết nối hệ thống đến cấp xã, phường.
Bên cạnh việc đẩy mạnh tiếp công dân trực tuyến, hình thức đối thoại trực tuyến đang được ngành Thanh tra triển khai rộng rãi nhằm tháo gỡ dứt điểm các vụ việc khiếu kiện phức tạp, tồn đọng. Việc bổ sung đối thoại trực tuyến song song với tiếp dân trực tuyến tạo ra cơ chế linh hoạt, cho phép nhiều cơ quan từ Trung ương đến địa phương cùng tham gia lắng nghe, giải thích và vận động người dân ngay tại điểm cầu cấp xã.
Nhấn mạnh về tính thiết thực của mô hình này trong thực tiễn, Trưởng ban Tiếp công dân Trung ương Nguyễn Hồng Điệp khẳng định việc áp dụng đối thoại trực tuyến "không phải là cho phép mà là yêu cầu" bắt buộc đối với các cấp chính quyền nhằm mục tiêu tạo điều kiện "thuận lợi nhất cho người dân, đỡ tốn kém cho người dân".
Theo ông Điệp, hiện nay, Trụ sở Tiếp công dân Trung ương luôn sẵn sàng mở hệ thống kết nối trực tuyến bất kể thời gian, kể cả buổi tối, để cùng địa phương trực tiếp tuyên truyền, đối thoại với người dân.
"Cách làm này không chỉ tạo sự minh bạch, gắn kết giữa chính quyền các cấp mà còn giúp bà con không phải vất vả lặn lội đường xa ra tận Thủ đô để khiếu kiện", Trưởng ban Tiếp công dân Trung ương nhấn mạnh.
Thông qua việc gắn chặt trách nhiệm địa phương và linh hoạt trong phương pháp tiếp xúc, công tác xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, tồn đọng, đặc biệt là danh sách 226 và 210 vụ việc theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đã đạt được những bước tiến quan trọng.
Qua quá trình rà soát, cơ quan chức năng đã tổ chức đối thoại trực tiếp thành công 61/78 vụ việc. Đáng chú ý, có tới 57 vụ việc công dân đã bày tỏ sự đồng thuận với phương án giải quyết từ phía cơ quan nhà nước.
Nhờ kết hợp đồng bộ tiếp công dân và đối thoại trực tuyến, quá trình giải quyết khiếu kiện không chỉ bảo đảm tối đa tính dân chủ, công khai, minh bạch mà còn giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại cho người dân, hạn chế đáng kể tình trạng khiếu kiện vượt cấp.
Thực tiễn cho thấy, việc tổ chức đối thoại trực tuyến cho phép kết nối trực tiếp từ Trụ sở Tiếp công dân Trung ương đến các điểm cầu tại địa phương, xuống tận UBND cấp xã nơi công dân cư trú để cùng giải quyết các vụ việc khiếu kiện.
Các phiên tiếp công dân và đối thoại trực tuyến đã được lãnh đạo Thanh tra Chính phủ, cùng các Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND cấp tỉnh chủ trì thực hiện tại nhiều địa phương như Phú Thọ, Hải Phòng, Lào Cai, Thái Nguyên, Lạng Sơn và TPHCM, góp phần hiện đại hóa công tác hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ.
Để mô hình tiếp công dân và đối thoại trực tuyến phát huy tối đa hiệu quả, phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị trực tuyến Sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của ngành Thanh tra diễn ra ngày 4/7, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn yêu cầu toàn ngành đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong công tác tiếp công dân.
Tư lệnh ngành Thanh tra đồng thời đề nghị các tỉnh, thành phố tập trung nghiên cứu, đề xuất trang bị đầy đủ các thiết bị phục vụ tiếp công dân trực tuyến nhằm tập trung xử lý, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo ngay tại cơ sở.
Mục tiêu xuyên suốt là lấy người dân làm trung tâm, sâu sát đến từng địa phương, trực tiếp đối thoại với công dân, "nghe công dân nói và nói công dân hiểu", từ đó giải quyết dứt điểm vụ việc ngay tại cơ sở và hạn chế tình trạng khiếu kiện vượt cấp lên Trung ương, Tổng Thanh tra khẳng định.
Nhấn mạnh về tính kỷ luật, sự minh bạch cũng như yêu cầu thượng tôn pháp luật trong quá trình tổ chức tiếp xúc, làm việc với người dân, Tổng Thanh tra chỉ đạo rõ, trong quá trình tổ chức tiếp công dân và đối thoại với người dân, các cơ quan chức năng phải lập biên bản, ghi âm, ghi hình nhằm phản ánh đúng thực tế để báo cáo với cấp trên.
Dữ liệu này đồng thời giúp các địa phương và các ngành phân loại đối tượng, từ đó có biện pháp xử lý theo đúng quy định của pháp luật đối với những trường hợp cố tình chây ì, lợi dụng quyền tự do dân chủ làm ảnh hưởng đến các cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Sự phối hợp nhịp nhàng, liên thông dữ liệu và công khai kết quả qua hình thức trực tuyến sẽ bảo đảm quyền lợi tối đa cho người dân cũng như giữ vững ổn định an ninh trật tự trên địa bàn.