Ngày 14/4/1992, bà Nguyễn Ngọc Giàu mua xưởng cưa của Xí nghiệp 27/7 thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, được UBND thị xã Long Xuyên chứng thực với diện tích đất sử dụng là 442m2.

Ngày 15/4/1992, bà Giàu kê khai chuyển dịch tài sản và được Sở Xây dựng cấp Giấy chứng nhận số 460/CN-SXD ngày 23/4/1992 với diện tích đất sử dụng là 442m2.

Trong quá trình sử dụng bà Giàu có cơi nới, cải tạo nhà xưởng và tự sử dụng một phần diện tích đất bãi bồi, nên khi thực hiện quy hoạch khu dân cư Thoại Ngọc Hầu - cồn Phó Quế, thị xã Long Xuyên đã 3 lần tổ chức giám định nhà, đất của bà Giàu với các số liệu khác nhau: 442m2, 445,5m2, 582,45m2.

Ngày 12/10/1994, UBND tỉnh An Giang ban hành Quyết định số 101/QĐ-UB giao cho UBND thị xã Long Xuyên và ban quản lý công trình chịu trách nhiệm sắp xếp dân cư và thực hiện mọi chủ trương, chính sách hỗ trợ.

Ngày 12/8/1999, UBND TP Long Xuyên ban hành Quyết định số 759/QĐ.UB bồi hoàn cho bà Giàu đất và nhà x¬ưởng diện tích 328,58m2 số tiền là 161.018.625 đồng.

Bà Giàu khiếu nại yêu cầu được tiếp tục sử dụng phần đất có diện tích 442m2 đã được Sở Xây dựng cấp giấy.

Ngày 28/10/1999, giám định lại hiện trạng thực tế diện tích đất bà Giàu sử dụng là 582,45m2; tổng diện tích nhà xưởng là 325,02m2.

Ngày 24/4/2002, UBND TP Long Xuyên ký Quyết định số 926/QĐ-UB-KN bồi thường và hỗ trợ cho hộ bà Giàu 282.911.000 đồng. Bà Giàu yêu cầu mua nền tái định cư thì liên hệ với Ban Quản lý dự án các khu dân cư TP Long Xuyên.

Ngày 19/7/2004, UBND tỉnh ký Quyết định số 332/QĐ-UB-KN giữ nguyên nội dung Quyết định số 926/QĐ-UB-KN ngày 24/4/2002 của UBND TP Long Xuyên; bác các yêu cầu khiếu nại của bà Giàu.

Bà Giàu tiếp tục khiếu nại đến các cơ quan Trung ương.

Ngày 18/5/2005, Thanh tra Chính phủ có Báo cáo số 1052/BC-TTCP gửi Thủ tướng Chính phủ việc khiếu nại của bà Nguyễn Ngọc Giàu với nội dung: Gia đình bà Nguyễn Ngọc Giàu yêu cầu đền bù 500m2 đất làm sân phơi gỗ nhưng không đưa ra được các chứng cứ chứng minh được nguồn gốc hợp pháp và quá trình sử dụng 500m2 đất sân gỗ, không đăng ký sử dụng đất và làm nghĩa vụ thuế với Nhà nước. Vì vậy, việc bà yêu cầu được đền bù phần đất 500m2 là không có cơ sở để giải quyết.

Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu UBND tỉnh An Giang điều chỉnh nội dung giải quyết tại Quyết định số 332/QĐ-UB ngày 19/7/2004 theo hướng: Bồi thường diện tích đất (442m2) bị thu hồi theo giá 500.000 đồng/m2; bồi thường diện tích xưởng cưa và 36,72m2 nhà còn thiếu theo giá 500.000 đồng/m2; giải quyết cho gia đình bà Nguyễn Ngọc Giàu 2 nền tái định cư tại chỗ.

Ngày 11/1/2006, tại Văn bản số 163/VPCP-V.II của Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Phan Văn Khải chấp thuận theo phương án giải quyết của Thanh tra Chính phủ tại Báo cáo kết luận thanh tra số 1052/BC-TTCP ngày 18/5/2005.  

Ngày 26/11/2007, UBND tỉnh An Giang ký Quyết định số 230/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại của bà Nguyễn Ngọc Giàu.

Từ diễn biến trên cho thấy, diện tích 500m2 mà bà Giàu khiếu nại là phần lòng xép tự nhiên, được các hộ trong khu vực sử dụng để vận chuyển gỗ từ sông Hậu vào nhà xưởng và cũng là nơi ngâm gỗ (chưa xẻ) dưới mặt nước, nằm ngoài diện tích đất bà Giàu nhận chuyển nhượng của Xí nghiệp 27/7, không đăng ký sử dụng đất và cũng không được kê khai, giám định trước giải tỏa. Do đó, việc bác yêu cầu khiếu nại của bà Giàu đòi công nhận diện tích đất này là đúng quy định.

Mặt khác, phần diện tích đất thừa so với diện tích chuyển nhượng trước đây là 140,25m2, nhưng thể hiện tại biên bản giám định ngày 28/10/1999 nên được xem xét bồi thường.

Diện tích đất bà Giàu nhận chuyển nhượng năm 1992 là 442m2, qua các lần giám định được công nhận sử dụng là 582,45m2. Trong đó, diện tích đất giải tỏa là 442m2 bà Giàu được giải quyết bồi thường và được bố trí 2 nền tái định cư tại chỗ. Diện tích còn lại 140,25m2 nằm ngoài biên giải tỏa được giữ lại ổn định sử dụng.

Diện tích đất giải tỏa của bà Giàu bao gồm: 301,75m2 (thuộc diện tích 442m2 đã mua vào năm 1992) được sử dụng xây dựng khu dân cư để bố trí tái định cư và diện tích 140,25m2 (được cải tạo từ đất lan bồi) đã mở đường Điện Biên Phủ. Vì vậy, bà Giàu yêu cầu được giữ lại sử dụng toàn bộ diện tích này là không có căn cứ giải quyết.       
 
Hiện nay, diện tích 301,75m2 trên, bà Giàu chưa thực hiện di dời, mà vẫn còn sử dụng, giao UBND TP Long Xuyên tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng để bố trí tái định cư tại chỗ cho bà Giàu 2 nền.

Thực hiện Kế hoạch số 319/KH-TTCP, ngày 20/2/2009 kiểm tra, rà soát vụ việc khiếu nại, tố cáo tồn đọng, bức xúc, kéo dài, ngày 22/9/2011, Thanh tra Chính phủ phối hợp với UBND tỉnh An Giang đã tổ chức tiếp và công bố kết thúc giải quyết khiếu nại đối với hộ bà Nguyễn Ngọc Giàu.

Nay, UBND tỉnh An Giang thông báo kết thúc giải quyết khiếu nại đối với hộ bà Nguyễn Ngọc Giàu. Yêu cầu bà Giàu nghiêm chỉnh chấp hành Quyết định số 230/QĐ-UBND ngày 26/11/2007, chấm dứt khiếu nại.

Căn cứ kết luận của Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng tại khoản 1 Thông báo số 89/TB-VPCP ngày 19/3/2009 của Văn phòng Chính phủ, UBND tỉnh An Giang đề nghị các cơ quan Trung ương thống nhất theo phương án giải quyết của tỉnh để cùng giải thích khi bà Giàu khiếu nại vượt cấp.

Quỳnh Vy