Theo Quyết định số 1120/QĐ-TCTHK-TCCB, việc tuyển dụng phi công nước ngoài của Tổng Công ty Hàng không Việt Nam do Đoàn bay 919 chủ trì thực hiện. Tiêu chuẩn của phi công nước ngoài phải đáp ứng quy định tuổi tối đa; chứng chỉ, giấy phép; giấy chứng nhận sức khỏe; hộ chiếu; nhân thân; giấy chứng nhận đạt kết quả kiểm tra buồng lái giả định; khả năng tiếng Anh; kinh nghiệm bay, giờ bay.

Khi cần tuyển dụng phi công nước ngoài, Đoàn bay 919 thay mặt Tổng Công ty Hàng không Việt Nam gửi yêu cầu cho các đối tác đã có hợp đồng hỗ trợ khai thác. Đối tác tuyển dụng phi công theo quy trình của mình và gửi hồ sơ của phi công đáp ứng yêu cầu cho Đoàn bay 919. Khi được tuyển dụng, phi công bắt buộc phải mang theo toàn bộ hồ sơ gốc, trình Phòng Tiêu chuẩn chất lượng đối chiếu lại và sao chụp để đề nghị Cục Hàng không Việt Nam làm thủ tục cấp giấy phép lái máy bay.

Tuy nhiên, đoàn thanh tra nhận thấy, hệ thống văn bản về tuyển dụng và sử dụng phi công nước ngoài của Tổng Công ty Hàng không Việt Nam chồng chéo và chưa cập nhật đầy đủ các quy định trong các văn bản pháp luật hiện hành liên quan đến việc tuyển dụng và quản lý phi công nước ngoài; chưa thể hiện đầy đủ chính sách đã được lãnh đạo Tổng Công ty Hàng không Việt Nam áp dụng cho đến nay về việc thuê trực tiếp phi công nước ngoài.

Việc tuyển dụng phi công nước ngoài theo kế hoạch tuyển dụng đã được phê duyệt từ các đối tác đã có hợp đồng hỗ trợ khai thác chỉ theo hình thức thuê gấp là không phù hợp.

Hợp đồng hỗ trợ khai thác còn thiếu điều khoản quy định về trách nhiệm của đối tác trong việc bảo đảm tính pháp lý, tính xác thực đối với giấy tờ, tài liệu liên quan đến việc bảo đảm các tiêu chuẩn, điều kiện của phi công nước ngoài.

Đối với trường hợp Kim Tae Hun, phi công người Hàn Quốc đã làm giả chứng nhận đủ giờ bay, đã có sơ hở trong công tác kiểm tra, đánh giá hồ sơ. Các cơ quan, tổ chức liên quan đã kiểm tra, đối chiếu các giấy tờ, tài liệu của phi công Kim Tae Hun, nhưng do phi công Kim đã giả mạo giấy tờ và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm đã không phát hiện được.

Kim Tae Hun không có đủ giờ bay tích lũy trên tàu bay A320 theo QCHK-KT1.945 (100 giờ hoặc 40 chặng bay có người kèm) để được làm nhiệm vụ bay khai thác thương mại; không tuân thủ chính sách về thuê phi công nước ngoài theo Quyết định số 1120/QĐ-TCTHK-TCCB của Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (phi công nước ngoài chuyển đổi nhà khai thác phải có giờ bay tích lũy trên loại tàu bay đó tối thiểu là 500 giờ).

Sau khi tiến hành thanh tra, đoàn thanh tra đã có những khuyến cáo và chỉ đạo xử lý. Cụ thể: Tổng Công ty Hàng không Việt Nam cần chấn chỉnh ngay những tồn tại, thiếu sót trong việc tuyển dụng, làm thủ tục đề nghị cấp giấy phép và năng định lái máy bay cho phi công nước ngoài. Đồng thời, cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các chính sách, quy định về tuyển dụng, sử dụng phi công nước ngoài bảo đảm quản lý chặt chẽ, phân định cụ thể chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị. Đặc biệt chú trọng việc kiểm tra hồ sơ đầu vào của phi công nước ngoài khi tuyển dụng, không để tái diễn trường hợp tương tự trường hợp Kim Tae Hun.

Hải Yến