(Thanh tra) - Hệ thống SIMO đã cảnh báo hơn 5,6 triệu lượt khách hàng; hơn 1,9 triệu lượt sau đó tạm dừng hoặc hủy giao dịch, với tổng giá trị hơn 6.300 tỷ đồng.
Tại họp báo thông tin kết quả điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng 9 tháng đầu năm 2026, ông Lê Hoàng Chính Quang, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, thời gian qua, tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn tấn công vào hệ thống thông tin ngân hàng.
Đáng chú ý, đã xuất hiện tình trạng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo hình ảnh, giọng nói, phát tán ứng dụng và đường dẫn độc hại nhằm chiếm quyền điều khiển thiết bị. Các đối tượng thậm chí tìm cách can thiệp phần cứng, phần mềm thiết bị di động để vượt qua cơ chế xác thực sinh trắc học.
Trước thực tế này, NHNN đã chỉ đạo toàn ngành triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, nghiệp vụ, đồng thời phối hợp với Bộ Công an trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý tấn công mạng, gian lận, lừa đảo trên không gian mạng.
Theo đại diện Cục Công nghệ thông tin, NHNN tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về an toàn, bảo mật, trong đó có các Thông tư 09, 50 và 77. Các tổ chức tín dụng được yêu cầu phân loại và bảo vệ hệ thống thông tin theo cấp độ; triển khai nhiều lớp bảo vệ từ hạ tầng, ứng dụng, cơ sở dữ liệu đến dịch vụ trực tuyến; tăng cường giám sát và kịp thời ngăn chặn hành vi tấn công, khai thác lỗ hổng, mã độc, truy cập trái phép, rò rỉ dữ liệu.
Các đơn vị cũng phải thường xuyên rà soát, cập nhật biện pháp bảo vệ, kiểm thử xâm nhập, xây dựng phương án và tổ chức diễn tập ứng cứu, khôi phục hệ thống khi xảy ra sự cố.
Đối với ứng dụng Mobile Banking, NHNN yêu cầu có khả năng phát hiện và dừng hoạt động trên thiết bị đã bị can thiệp như root, jailbreak, ứng dụng bị chỉnh sửa hoặc có phần mềm can thiệp trái phép. Công nghệ chống giả mạo sinh trắc học phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế ISO 30107 cấp độ 2.
Theo số liệu khảo sát tại các ngân hàng trong nước, chi phí đầu tư cho an ninh mạng hiện chiếm tối thiểu khoảng 15% tổng chi đầu tư công nghệ thông tin. Cùng với bảo vệ hệ thống, ngành Ngân hàng đẩy mạnh làm sạch dữ liệu và xác thực khách hàng chính chủ.
Đến ngày 2/10/2026, toàn ngành đã đối chiếu, xác minh thông tin, bao gồm dữ liệu sinh trắc học, của hơn 178 triệu hồ sơ khách hàng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Số hồ sơ được đối chiếu sinh trắc học qua căn cước công dân gắn chip hoặc VNeID đạt 100% tổng lượng tài khoản phát sinh giao dịch trên kênh số.
Đến ngày 15/9, có 96 tổ chức tín dụng và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán triển khai ứng dụng căn cước công dân gắn chip qua ứng dụng điện thoại; 64 tổ chức tín dụng triển khai qua thiết bị tại quầy và 29 tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán đã chính thức ứng dụng VNeID.
Một trong những công cụ đang được ngành Ngân hàng sử dụng để phòng ngừa gian lận là Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận - SIMO. Đến nay, hệ thống đã thu thập báo cáo từ 150 đơn vị và chia sẻ thông tin cho 21 đơn vị khai thác, gồm 16 ngân hàng và 5 tổ chức trung gian thanh toán.
Qua hệ thống, hơn 5,6 triệu lượt khách hàng đã nhận được cảnh báo. Sau cảnh báo, hơn 1,9 triệu lượt khách hàng tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch, với tổng giá trị giao dịch hơn 6.300 tỷ đồng.
NHNN cho biết sẽ tiếp tục mở rộng SIMO trong cảnh báo và ngăn chặn các giao dịch có dấu hiệu gian lận, lừa đảo; đồng thời duy trì phối hợp với Bộ Công an trong khuôn khổ Tổ Công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến.
Trước tình trạng tội phạm sử dụng AI, deepfake ngày càng tinh vi, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin khuyến nghị người dân ghi nhớ nguyên tắc: “Thấy đúng số, nghe đúng giọng, nhìn đúng mặt” vẫn phải kiểm chứng trước khi chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin.
Người dân không nên vội vàng thực hiện giao dịch khi bị thúc giục, đe dọa hoặc yêu cầu giữ bí mật; cần chủ động kiểm chứng qua một kênh liên lạc độc lập.
Khách hàng tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP; không quay video khuôn mặt, thực hiện xác thực sinh trắc học hay gửi ảnh giấy tờ tùy thân theo yêu cầu của người lạ.
Đại diện NHNN cũng khuyến cáo không bấm đường link, quét mã QR hoặc cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn từ các cuộc gọi, tin nhắn chưa được kiểm chứng.
Nếu đã cung cấp thông tin hoặc chuyển tiền nghi vấn, khách hàng cần lập tức liên hệ ngân hàng để đề nghị khóa tài khoản, dịch vụ ngân hàng điện tử, tra soát giao dịch; đồng thời trình báo cơ quan Công an và lưu giữ các thông tin liên quan làm bằng chứng.
