Cơ quan Thanh tra tỉnh Nghệ An chụp ảnh lưu niệm tại Quảng trường Hồ Chí Minh. Ảnh: Văn Thanh

Hiệu quả từ phân cấp, phân quyền rõ ràng cho Thanh tra

Khi chức năng, nhiệm vụ được tập trung về một đầu mối, khối lượng công việc tăng lên đáng kể; phạm vi quản lý rộng hơn; yêu cầu phối hợp giữa các cấp, các ngành ngày càng chặt chẽ hơn. Cùng với đó là việc triển khai đồng thời nhiều quy định mới của Luật Thanh tra năm 2025, Luật Tiếp công dân và các văn bản hướng dẫn thi hành, đòi hỏi đội ngũ cán bộ không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải có tư duy quản trị hiện đại, khả năng ứng dụng công nghệ số và tinh thần đổi mới, sáng tạo trong thực thi công vụ.

Thực tiễn cũng cho thấy áp lực đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo ngày càng lớn khi nhiều vụ việc tồn đọng từ nhiều năm trước vẫn tiếp tục phát sinh; không ít vụ việc có tính chất phức tạp, liên quan nhiều ngành, nhiều cấp và chịu tác động của quá trình sắp xếp đơn vị hành chính. Trong khi đó, đội ngũ cán bộ cấp xã sau khi thực hiện mô hình mới vẫn đang trong quá trình thích nghi với khối lượng công việc lớn hơn, phạm vi quản lý rộng hơn và yêu cầu ngày càng cao về trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ.

Các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác phòng, chống tham nhũng năm 2025 được tặng Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An. Ảnh: Thanh Lê

Lãnh đạo Thanh tra tỉnh Nghệ An nhìn nhận, đây là những khó khăn đã được dự báo từ trước và là điều tất yếu trong quá trình thực hiện một cuộc cải cách lớn. Điều quan trọng không phải là né tránh những khó khăn ấy, mà là chủ động nhận diện, kịp thời có giải pháp tháo gỡ để không làm gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước, không ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Kiến tạo nền thanh tra hiện đại từ tư duy quản trị mới

Nhìn về chặng đường phía trước, Thanh tra tỉnh Nghệ An xác định nhiệm vụ không chỉ dừng lại ở việc vận hành ổn định mô hình tổ chức mới, mà quan trọng hơn là tiếp tục nâng cao chất lượng quản trị, xây dựng nền thanh tra chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính và phục vụ.

Trong đó, hoàn thiện thể chế tiếp tục được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Trên cơ sở tổng kết thực tiễn sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Thanh tra tỉnh Nghệ An sẽ tiếp tục rà soát, kiến nghị hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền; bảo đảm thống nhất giữa chức năng, nhiệm vụ với trách nhiệm và cơ chế kiểm soát quyền lực; đồng thời tiếp tục chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ theo hướng công khai, minh bạch, dễ thực hiện và thuận lợi cho người dân.

Cùng với đó, chuyển đổi số được xác định là động lực quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị. Nếu như việc sắp xếp tổ chức bộ máy là phần thay đổi có thể nhìn thấy thì chuyển đổi số chính là cuộc cải cách diễn ra trong phương thức quản lý.

Hội nghị Điển hình tiên tiến ngành Thanh tra Nghệ An giai đoạn 2020 - 2025, diễn ra ngày 16/5/2025. Ảnh:Thanh Lê

Thời gian qua, Thanh tra tỉnh Nghệ An đã hoàn thành số hóa 100% hồ sơ chuyên môn; 100% thủ tục hành chính được giải quyết đúng hạn, mức độ hài lòng của tổ chức, công dân đạt 100%; đồng thời trở thành một trong ba đơn vị đầu tiên của toàn ngành Thanh tra hoàn thành việc cập nhật đầy đủ kết quả công tác trên Hệ thống cơ sở dữ liệu báo cáo của Thanh tra Chính phủ. Đây không chỉ là những chỉ số về ứng dụng công nghệ thông tin mà còn phản ánh sự chuyển biến trong tư duy điều hành theo hướng quản trị bằng dữ liệu, nâng cao tính công khai, minh bạch và khả năng giám sát trong hoạt động thanh tra.

Song song với chuyển đổi số, Thanh tra tỉnh Nghệ An tiếp tục xác định xây dựng đội ngũ cán bộ là yếu tố quyết định sự thành công của mô hình mới. Một nền thanh tra hiện đại không chỉ cần những quy trình khoa học hay những nền tảng công nghệ tiên tiến, mà trước hết phải có đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất liêm chính, tinh thông chuyên môn, thành thạo công nghệ và dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Đó cũng là định hướng xuyên suốt mà Đảng ủy Thanh tra tỉnh Nghệ An đang kiên trì thực hiện thông qua việc gắn học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh với xây dựng đội ngũ cán bộ theo tinh thần "6 dám"; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ, hiệu quả phục vụ Nhân dân và sự hài lòng của tổ chức, công dân làm thước đo đánh giá cán bộ, đảng viên. Chính sự thay đổi về tư duy lãnh đạo và văn hóa công vụ ấy sẽ tạo nền tảng để cuộc cải cách tiếp tục đi vào chiều sâu, mang lại hiệu quả bền vững.

Không chỉ thay đổi bộ máy, mà thay đổi chất lượng quản trị

Nhìn lại chặng đường một năm qua có thể thấy, điều thay đổi lớn nhất ở Thanh tra tỉnh Nghệ An không chỉ là việc giảm từ 33 đầu mối xuống còn một đầu mối thống nhất, hay việc kiện toàn tổ chức thành Văn phòng và 8 phòng chuyên môn. Điều quan trọng hơn là sự chuyển biến trong phương thức lãnh đạo, điều hành; trong trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức; trong sự phối hợp giữa các đơn vị và trong chất lượng phục vụ người dân.

Các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong công tác 5 năm thực hiện Luật Phòng chống tham nhũng và 10 năm thực hiện Luật Tiếp công dân được nhận Bằng khen tại Hội nghị Điển hình tiên tiến ngành Thanh tra giai đoạn 2020-2025. Ảnh: Thanh Lê

Những con số của năm đầu thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã phần nào minh chứng cho hiệu quả của cuộc cải cách: Bộ máy được tổ chức tinh gọn hơn nhưng hoạt động thanh tra vẫn được triển khai đúng tiến độ; nhiều cuộc thanh tra quy mô lớn được hoàn thành; hàng chục tỷ đồng sai phạm được phát hiện và kiến nghị thu hồi với tỷ lệ thực hiện rất cao; hàng nghìn cơ sở nhà, đất được rà soát, đánh giá để khơi thông nguồn lực phát triển; công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo được duy trì thông suốt; chuyển đổi số được đẩy mạnh; chất lượng phục vụ người dân tiếp tục được nâng lên.

Những kết quả ấy không phải là đích đến của cuộc cải cách, mà là nền tảng cho chặng đường phát triển tiếp theo. Bởi mục tiêu của việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là tinh gọn tổ chức bộ máy hay giảm đầu mối quản lý, giá trị lớn nhất của cuộc cải cách là xây dựng một nền hành chính hiện đại hơn, vận hành hiệu quả hơn, phục vụ Nhân dân tốt hơn và tạo động lực mới cho phát triển.

Đối với Thanh tra tỉnh Nghệ An, hành trình ấy mới chỉ bắt đầu. Nhưng với nền tảng đã được tạo dựng sau một năm đổi mới, cùng sự lãnh đạo quyết liệt của Đảng ủy, Ban Lãnh đạo Thanh tra tỉnh, sự đồng lòng của đội ngũ cán bộ, công chức và quyết tâm không ngừng đổi mới, có cơ sở để tin tưởng rằng ngành Thanh tra Nghệ An sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là "tai mắt của trên, người bạn của dưới", góp phần giữ vững kỷ cương, kỷ luật hành chính, củng cố niềm tin của Nhân dân và đồng hành cùng sự phát triển nhanh, bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.