Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Đinh Công Sứ kiểm tra thực tế tại Dự án gia cố, nâng cấp đoạn đê, kè xung yếu và hệ thống tường ngăn lũ thuộc đê tả, hữu sông Thao (kết hợp Quốc lộ 2D và 32C) ngày 16/4/2026. Ảnh: Ngọc Kiên

Yêu cầu kiểm tra từ những con số thực tế

Nhìn lại năm 2025, tình hình thiên tai tại Việt Nam diễn ra dồn dập, hết sức khốc liệt với 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới trên biển Đông; mưa lớn cực đoan, diện rộng liên tiếp xảy ra, gây ra nhiều sự cố với hệ thống đê điều và công trình thủy lợi.

Thiên tai gây thiệt hại nghiêm trọng về người, tài sản, cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng đến đời sống, sinh kế của người dân và các hoạt động kinh tế xã hội. Tổng thiệt hại kinh tế trên 104.733 tỷ đồng.

Riêng tại Phú Thọ, địa phương này đã phải hứng chịu 13 đợt mưa lớn và 16 đợt lũ vượt mức báo động trên các tuyến sông trọng điểm như sông Thao, sông Lô. 

Hậu quả để lại vô cùng nặng nề: 6 người chết, 3 người bị thương cùng hàng loạt cơ sở hạ tầng hư hỏng.

Với tổng thiệt hại ước tính là 1.550 tỷ đồng trong năm cũ, việc kiểm tra, rà soát hệ thống công trình đê điều và thủy lợi trở thành nhiệm vụ quan trọng của tỉnh trong năm 2026. 

Kiểm tra trọng điểm, thực hiện "4 tại chỗ"

Thực hiện Chỉ thị số 3952 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc tăng cường công tác đảm bảo an toàn công trình đê điều, thủy lợi trong mùa mưa, lũ năm 2026, ngày 5/5, UBND tỉnh Phú Thọ yêu cầu các sở, ban, ngành, đoàn thể và UBND các xã, phường tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, bao gồm việc khẩn trương rà soát, kiện toàn bộ máy phòng thủ dân sự.

Công tác kiểm tra, đánh giá hiện trạng hệ thống công trình được yêu cầu thực hiện kỹ lưỡng nhằm phát hiện sớm các hư hỏng, yếu tố bất lợi đe dọa an toàn; huy động nguồn lực khắc phục theo phương châm “4 tại chỗ” như đề nghị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đáng chú ý, tỉnh yêu cầu đặc biệt quan tâm đến các vị trí xung yếu.

Cụ thể, tập trung rà soát các cống đã từng xảy ra sự cố như cống Triệu Đề, cống Dừa; khắc phục hoàn toàn các hư hỏng từ những mùa lũ trước để sẵn sàng cho diễn biến mới và huy động tối đa nguồn lực tại chỗ, không chỉ từ ngân sách mà còn từ người dân và doanh nghiệp trên địa bàn. 

Chỉ thị 3952 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị địa phương thực hiện chế độ quan trắc 4 lần một ngày đối với đập, hồ chứa nước có cửa van điều tiết lũ và cập nhật thông tin vận hành lên trang điện tử của Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (www.thuyloivietnam.vn). Ảnh: ĐT

Quyết liệt xử lý vi phạm, bảo vệ hành lang thoát lũ

Trong bối cảnh thiên tai năm 2026 được dự báo vẫn tiềm ẩn nhiều hình thái cực đoan, Phú Thọ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong điều tiết hồ chứa.

Việc xây dựng kịch bản vận hành hồ chứa, đề xuất mực nước đón lũ linh hoạt được ưu tiên để tăng khả năng cắt lũ cho hạ du.

UBND tỉnh cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các xã, phường trong việc tuần tra, canh gác và sẵn sàng phương án di dời dân cư tại các khu vực ven sông, vùng có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất. 

Song song với việc tu bổ, công tác quản lý về đê điều được siết chặt.

Tỉnh yêu cầu các địa phương kiểm tra, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm như: Tập kết vật liệu quy mô lớn, xây dựng công trình trái phép hoặc đổ phế thải lấn chiếm lòng sông gây cản trở thoát lũ.

Việc giải tỏa vật cản, khơi thông dòng dẫn phải hoàn thành trước khi bước vào giai đoạn cao điểm của mùa mưa bão năm 2026.