Nạn săn bắt chim yến đang diễn ra nhiều. Ảnh: Song Việt

Ngày 15/7, Báo Tiền Phong phối hợp UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội thảo "Bảo tồn chim Yến gắn với phát triển bền vững thương hiệu Yến sào Khánh Hòa" trong khuôn khổ Festival Biển Nha Trang 2026. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương; đại diện các địa phương có nghề nuôi yến; các viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội, doanh nghiệp cùng khoảng 30 cơ quan báo chí Trung ương và địa phương.

Săn bắt chim yến chuyển từ tự phát sang có tổ chức

Theo Ban Tổ chức, hội thảo được tổ chức trong bối cảnh công tác bảo tồn quần thể chim yến và bảo vệ thương hiệu Yến sào Khánh Hòa đang đứng trước nhiều thách thức mới. Trong đó, nổi lên là tình trạng săn bắt chim yến trái phép diễn biến ngày càng tinh vi và các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với thương hiệu Yến sào Khánh Hòa gia tăng cả về quy mô lẫn phương thức hoạt động.

Số liệu thống kê của Công ty TNHH Nhà nước MTV Yến sào Khánh Hòa cho thấy, từ tháng 1/2025 đến ngày 6/7/2026, lực lượng tuần tra của đơn vị đã phát hiện 346 vụ giăng lưới bẫy bắt chim yến trái phép, thu giữ 762 tấm lưới với tổng chiều dài 38.100m. Đáng chú ý, số vụ vi phạm tăng mạnh vào cuối năm 2025 và những tháng đầu năm 2026.

Lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa và Báo Tiền phong chủ trì hội thảo. Ảnh: Song Việt

Các đại biểu nhận định, nếu trước đây việc săn bắt chim yến chủ yếu mang tính tự phát thì hiện nay đã xuất hiện những phương thức hoạt động có tính chuyên nghiệp hơn. Các đối tượng sử dụng lưới siêu mảnh, thiết bị phát âm thanh dẫn dụ, lựa chọn những khu vực giáp ranh, đầm hồ, cánh đồng hoặc bãi đất trống để giăng lưới vào ban đêm hoặc rạng sáng, đồng thời thường xuyên thay đổi địa điểm nhằm đối phó lực lượng chức năng.

Những thủ đoạn này cho thấy hoạt động săn bắt chim yến đang có dấu hiệu chuyển sang hình thức có tổ chức, có sự tính toán và có đầu ra tiêu thụ, tiềm ẩn nguy cơ tận diệt nguồn tài nguyên chim yến nếu không có các biện pháp ngăn chặn quyết liệt.

Theo các chuyên gia, chim yến là loài động vật hoang dã có giá trị kinh tế cao, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong hệ sinh thái. Việc khai thác theo hướng tận diệt không chỉ làm suy giảm quần thể chim yến tự nhiên mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến ngành khai thác, chế biến yến sào - một ngành kinh tế đặc thù đã tạo dựng thương hiệu của Khánh Hòa suốt nhiều thập kỷ.

Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: Song Việt

Hàng giả đe dọa thương hiệu quốc gia

Bên cạnh nạn săn bắt chim yến, hội thảo cũng dành nhiều thời gian phân tích tình trạng hàng giả, hàng nhái và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với thương hiệu Yến sào Khánh Hòa.

Theo Ban Tổ chức, các hành vi vi phạm hiện không chỉ xuất hiện trên thị trường truyền thống mà còn diễn ra phổ biến trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội với thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Dẫn chứng được đưa ra là vụ việc Công an tỉnh Đồng Tháp vừa triệt phá đường dây liên tỉnh tự in nhãn mác giả thương hiệu Yến sào Khánh Hòa để "phù phép" nước mủ trôm cùng các chất tạo đặc thành gần 16.000 hũ, lon sản phẩm giả.

Trước đó, Công an tỉnh Vĩnh Long cũng đã khởi tố, bắt tạm giam hai bị can về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm; thu giữ hơn 360.000 sản phẩm nước yến và tổ yến chưng sẵn.

Theo các đại biểu, những vụ việc trên không chỉ gây thiệt hại cho doanh nghiệp, làm giảm uy tín thương hiệu Yến sào Khánh Hòa mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh không bình đẳng trên thị trường.

Hội thảo thu hút đông đảo chuyên gia, doanh nghiệp tham gia. Ảnh: Song Việt

Hoàn thiện chính sách, tăng cường thực thi pháp luật

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận hai nhóm nội dung lớn. Phiên thứ nhất về bảo tồn bền vững quần thể chim yến tập trung đánh giá thực trạng, những khó khăn, thách thức trong công tác bảo tồn; đồng thời đề xuất các giải pháp quản lý, bảo vệ nguồn tài nguyên chim yến trước nguy cơ suy giảm. Phiên thứ hai về bảo vệ thương hiệu Yến sào Khánh Hòa đi sâu phân tích các quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ, kinh nghiệm xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, phòng chống hàng giả và các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

Phát biểu tại hội thảo, nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, cho biết kỳ vọng các ý kiến của các chuyên gia sẽ không chỉ dừng lại ở những khuyến nghị mang tính học thuật mà được cụ thể hóa thành cơ chế, chính sách và giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy ngành yến sào Khánh Hòa phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Song Việt

Trong khi đó, ông Trịnh Minh Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, nhận định việc săn bắt chim yến trái phép gia tăng cùng tình trạng hàng giả, hàng nhái thương hiệu Yến sào Khánh Hòa là những vấn đề đặc biệt nghiêm trọng, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Theo ông Hoàng, thời gian tới UBND tỉnh sẽ tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng cường quản lý, bảo vệ quần thể chim yến; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi săn bắt trái pháp luật; nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước đối với hoạt động nuôi chim yến; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương, các tổ chức khoa học, doanh nghiệp và cơ quan truyền thông để bảo tồn, phát triển bền vững ngành yến sào và bảo vệ thương hiệu Yến sào Khánh Hòa.

Các đại biểu đánh giá, kết quả hội thảo sẽ cung cấp thêm cơ sở khoa học, pháp lý và thực tiễn phục vụ việc hoàn thiện cơ chế, chính sách về bảo tồn quần thể chim yến và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ đối với thương hiệu Yến sào Khánh Hòa. Đây cũng là tiền đề quan trọng để xây dựng các giải pháp quản lý hiệu quả hơn, góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên đặc hữu, giữ gìn thương hiệu quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững ngành yến sào Việt Nam.