Sản phẩm được bày bán trong siêu thị quảng cáo diệt khuẩn, vi khuẩn. Ảnh: Quảng Minh

Trên thị trường hiện bày bán nhiều sản phẩm máy sục ozon, được quảng cáo làm từ công nghệ nano, có thể diệt đến 99,9% vi khuẩn, khử nấm độc, ngăn chặn và tiêu diệt nhiều loại virut và cũng có khả năng phân hủy độc tố trong thuốc trừ sâu, chẳng hạn như tủ lạnh ozon có thể diệt 99,9% vi khuẩn, khử mùi các loại thức ăn sống và chín đựng trong tủ…

Hiện nay, ở Việt Nam chưa có một công bố khoa học nào nghiên cứu chứng minh loại máy này có thể phá hủy hoàn toàn độc tố của thuốc trừ sâu. Đối với thức ăn trước và sau khi cho vào tủ lạnh có ozon cũng chưa có thiết bị kiểm nghiệm xem có bao nhiều phần trăm vi khuẩn được diệt và khả năng khử mùi đến đâu. Nhiều sản phẩm gia dụng khác như thớt, quạt mát hơi nước đều quảng cáo có tính năng diệt khuẩn và giá thì không hề rẻ chút nào.

Trước những thông tin quảng cáo trên, PGS. TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm, Trường Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết: 1 sản phẩm diệt khuẩn hơn 90% phải bảo đảm các yếu tố sau để có thể diệt khuẩn: sinh ra nhiệt (để bay hơi), thoát hơi nhanh, có bộ phận khả năng sinh ra tác nhân diệt khuẩn (ví dụ quá trình tạo ra ozon trong không khí, tạo ra tia tử ngoại, đôi khi có thể làm tích điện âm khiến kết tủa bụi đi kèm theo khuẩn) và phải có bộ phận có khả năng lọc khí. Nhiều sản phẩm hiện đại có cấu tạo phức tạp, cồng kềnh có thể làm được cả 4 yêu cầu trên, nhưng những mặt hàng quảng cáo nói trên có tích hợp cả 4 yêu cầu trên hay không thì lại là chuyện khác. 2 yếu tố đầu có thể có, nhưng yếu tố thứ 3 và thứ 4 thì chúng ta không kiểm soát được.

Theo phân tích của PGS. TS Nguyễn Duy Thịnh, những sản phẩm nhỏ có cấu tạo đơn giản như bàn chải đánh răng, thớt, túi diệt khuẩn… không có cấu tạo phức tạp để bảo đảm khả năng diệt khuẩn, hay quạt hơi nước diệt khuẩn chắc chắn không có vì cơ chế hoạt động của quạt là hút đằng sau thổi ra đằng trước, dù có hơi nước chỉ làm mát không khí chứ không phải tỏa ra chất để diệt khuẩn. Chỉ có máy điều hòa theo cơ chế hoạt động hút vào và thải ra qua màng lọc bụi có khả năng bảo đảm được 4 yêu cầu trên. Vì vi khuẩn rất bé và bao giờ cũng đi theo bụi nên máy tạo ion âm sẽ kết tủa bụi lại, vi khuẩn cũng được giữ lại không thải ra môi trường. Tuy nhiên, đây cũng không phải là diệt được hoàn toàn.

Riêng các thiết bị nhà bếp, do tiếp xúc nhiều với thực phẩm nên rất bẩn, ở châu Âu người ta phát minh ra máy rửa bát, sấy bát, túi đựng sấy dao thớt… Những thiết bị này sinh ra một dòng tia cực tím để diệt khuẩn, làm sạch các thiết bị đồ dùng nhà bếp. Còn ở Việt Nam, hiện quảng cáo là bản thân thiết bị này có tráng một chất nào đó để diệt được khuẩn là không đúng.

Đánh đúng vào tâm lý khách hàng lo sợ thức ăn bị nhiễm độc, chứa nhiều vi khuẩn, những quảng cáo sản phẩm trên đã bán được không ít hàng nhờ chiêu thức này. Chị Hoàng Thu Oanh (Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội) cho hay, khi đi mua máy lọc nước, thấy quảng cáo có thêm sục ozon sẽ khử được mùi tanh của cá, thịt và diệt khuẩn… tôi không ngần ngại chi thêm hơn 1 triệu để mua sản phẩm này. Nhưng, dùng rồi mới thấy, nó không khác các máy lọc nước của nhà bạn tôi chút nào.

Thực tế cho thấy, việc kiểm soát quảng cáo ở nước ta rất kém, nhà sản xuất quảng cáo sản phẩm một cách vô tội vạ theo hướng có lợi cho mình. Những sản phẩm được quảng cáo không đúng chức năng của sản phẩm đã vi phạm pháp luật quảng cáo. Tuy nhiên, đến thời điểm này, chưa thấy sản phẩm của công ty nào bị xử lý.

Minh Anh