Đất của hai hộ dân có nguồn gốc đất lâm nghiệp do Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn (tiền thân là Lâm trường Quy Nhơn) quản lý. Ảnh: Song Việt

Đất lâm nghiệp nhưng yêu cầu bồi thường đất trồng cây lâu năm

Theo hồ sơ vụ việc, ngày 27/6/2025, UBND thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định (cũ), ban hành Quyết định số 4571/QĐ-UBND, thu hồi hơn 17,9ha đất của Lâm trường Quy Nhơn (cũ) để thực hiện dự án mở rộng Cụm công nghiệp Bùi Thị Xuân. Thời điểm này, hội đồng bồi thường xác định, ông Phạm Hồng Thái, hiện trú phường Quy Nhơn (Gia Lai) được Lâm trường Quy Nhơn (cũ) giao khoán đất lâm nghiệp từ năm 1999, với diện tích 5,1ha. Tuy nhiên, diện tích thực tế ông Thái sử dụng chỉ hơn 3,6ha. Trên khu đất này, gia đình ông Thái đã trồng nhiều loại cây lâu năm, cây ăn quả và sử dụng cho đến khi Nhà nước thu hồi đất.

Theo phương án bồi thường được UBND thành phố Quy Nhơn (cũ) phê duyệt ban đầu, ông Phạm Hồng Thái được bồi thường, hỗ trợ tổng cộng hơn 2,8 tỷ đồng. Trong đó, yêu cầu tính chi phí đầu tư vào đất còn lại được tính bằng 30% giá đất lâm nghiệp. Tiền bồi thường, hỗ trợ cây trồng hơn 1,8 tỷ đồng; hỗ trợ công trình, vật kiến trúc hơn 760 triệu đồng và thưởng đẩy nhanh tiến độ 7 triệu đồng.

Hội đồng bồi thường cũng xác định, bà Phạm Thị Hồng Phượng, trú phường An Nhơn Đông (Gia Lai) đang sử dụng hơn 3,4ha đất có nguồn gốc đất lâm nghiệp do Lâm trường Quy Nhơn (cũ) quản lý. Bà Phượng nhận chuyển nhượng diện tích đất này bằng giấy viết tay và sử dụng đất để trồng nhiều loại cây như xoài, hồ tiêu, dó bầu... cho đến khi Nhà nước thu hồi để thực hiện dự án.

UBND thành phố Quy Nhơn (cũ) xác định, tổng giá trị bồi thường cho bà Phượng là hơn 5,5 tỷ đồng. Trong đó, tiền bồi thường, hỗ trợ cây trồng hơn 4,8 tỷ đồng; hỗ trợ công trình, vật kiến trúc hơn 460 triệu đồng và thưởng đẩy nhanh tiến độ 7 triệu đồng. Chi phí đầu tư vào đất còn lại cũng được tính bằng 30% giá đất lâm nghiệp.

Không đồng tình với các mức bồi thường này, cả ông Thái và bà Phượng đã gửi đơn khiếu nại tới cơ quan chức năng tỉnh Gia Lai đề nghị xem xét lại. Cụ thể, ông Phạm Hồng Thái khiếu nại yêu cầu khoản chi phí đầu tư vào đất còn lại phải được tính bằng 30% giá đất trồng cây lâu năm, thay vì 30% giá đất lâm nghiệp. Theo ông Thái, trên thực tế khu đất được ông sử dụng để trồng cây lâu năm. Ông Thái cũng không đồng ý với mức bồi thường đối với cây mai và đề nghị được tính 100% đơn giá thay vì mức 20% được áp dụng trong phương án ban đầu.

Tương tự, bà Phạm Thị Hồng Phượng đề nghị tính chi phí đầu tư vào đất còn lại theo mức 30% giá đất trồng cây lâu năm. Đối với cây trồng, bà Phượng đưa ra nhiều yêu cầu khác nhau. Trong đó, bà đề nghị cây hồ tiêu phải được xác định là cây trồng chính; cây dó bầu là trụ leo; các cây dó bầu, hồ tiêu trồng vượt mật độ định mức phải được bồi thường bằng 50% đơn giá. Bà cũng đề nghị khi tính số lượng cây phải ưu tiên cây lớn có đơn giá cao trước, cây nhỏ tính sau. Riêng cây mai phải được bồi thường 100% đơn giá theo thiệt hại thực tế và không trừ diện tích 10.000m² đất trồng mai.

Các quyết định giải quyết khiếu nại lần hai đối với ông Phạm Hồng Thái và bà Phạm Thị Hồng Phượng. Ảnh: Song Việt

Đối thoại, rà soát và quyết định cuối cùng

Sau khi tiếp nhận khiếu nại, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đã giao Thanh tra tỉnh kiểm tra, xác minh và rà soát hồ sơ vụ việc. Ngày 26/2/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn trực tiếp đối thoại với ông Phạm Hồng Thái và bà Phạm Thị Hồng Phượng. Sau buổi đối thoại, Thanh tra tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cùng các cơ quan liên quan rà soát lại việc tính toán bồi thường, hỗ trợ cây trồng trên đất của 2 hộ.

Qua rà soát, cơ quan chức năng đã điều chỉnh, bổ sung phương án bồi thường cây trồng. Ngày 29/4/2026, UBND phường Quy Nhơn Tây (địa phương kế thừa vụ việc sau sáp nhập) ban hành Quyết định số 821/QĐ-UBND phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ điều chỉnh đối với ông Phạm Hồng Thái và bà Phạm Thị Hồng Phượng. Theo đó, hộ ông Phạm Hồng Thái được bổ sung hơn 28 triệu đồng tiền bồi thường cây trồng. Hộ bà Phạm Thị Hồng Phượng được bổ sung hơn 1,7 tỷ đồng.

Ngày 7/5/2026, hai hộ đã ký nhận toàn bộ số tiền bồi thường, hỗ trợ theo các phương án được phê duyệt. Tuy nhiên, việc nhận tiền không khiến các khiếu nại chấm dứt. Hai hộ dân này vẫn tiếp tục khiếu nại đề nghị giải quyết các nội dung trên vì cho rằng chưa được bảo đảm quyền lợi.

Sau khi kiểm tra nguồn gốc, quá trình sử dụng đất và đối chiếu các quy định pháp luật, UBND tỉnh Gia Lai xác định, yêu cầu của hai hộ về việc tính chi phí đầu tư vào đất còn lại bằng 30% giá đất trồng cây lâu năm là không có cơ sở. Bởi vì, diện tích đất các hộ sử dụng có nguồn gốc đất lâm nghiệp do Lâm trường Quy Nhơn giao khoán.

Năm 1999, UBND tỉnh Bình Định (cũ) có quyết định phê duyệt phương án cho chuyển đổi diện tích trồng cây bạch đàn của Lâm trường Quy Nhơn (cũ) sang trồng các loại cây khác. Tuy nhiên, đây là việc cho phép chuyển đổi cây trồng, không phải cho phép chuyển mục đích sử dụng đất từ đất lâm nghiệp sang đất trồng cây lâu năm.

Mặt khác, năm 2018, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp đổi cho Công ty TNHH Lâm nghiệp Quy Nhơn (sau khi chuyển đổi từ Lâm trường Quy Nhơn) vẫn ghi nhận loại đất rừng sản xuất, phù hợp với quyết định giao đất của UBND tỉnh Bình Định (cũ). Do đó, UBND tỉnh Gia Lai xác định, việc các hộ thực tế trồng cây lâu năm trên đất không làm thay đổi mục đích sử dụng đất đã được Nhà nước xác lập.

Đối với các yêu cầu liên quan đến cách tính bồi thường cây trồng, UBND tỉnh Gia Lai cũng kết luận không có cơ sở để chấp nhận theo đề nghị của hai hộ. Tuy nhiên, quá trình giải quyết sự việc, cơ quan chức năng đã rà soát và điều chỉnh phương án bồi thường, bổ sung đáng kể khoản tiền bồi thường cây trồng cho hộ bà Phượng và bổ sung một khoản tiền cho hộ ông Thái.

UBND tỉnh Gia Lai xác định, khoản tiền bổ sung về cây trồng đã được phê duyệt sau quá trình kiểm tra, rà soát theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh là phù hợp quy định pháp luật.

Ngày 10/7/2026, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành các Quyết định 2947/QĐ-UBND và Quyết định 2948/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại lần hai đối với ông Phạm Hồng Thái và bà Phạm Thị Hồng Phượng. Theo đó, UBND tỉnh Gia Lai giữ nguyên các quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu của UBND phường Quy Nhơn Tây đối với ông Phạm Hồng Thái và bà Phạm Thị Hồng Phượng.

Quyết định giải quyết khiếu nại lần hai của UBND tỉnh Gia Lai cũng nêu rõ, nếu không đồng ý với quyết định, ông Phạm Hồng Thái và bà Phạm Thị Hồng Phượng có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại tòa án nhân dân theo quy định pháp luật.