Hoạt động thủy sản trên vùng đầm phá Huế, yêu cầu quản lý chặt tàu cá “2 không”, “3 không”. Ảnh: Minh Tân

Còn 5 tàu “3 không”

Thanh tra TP Huế vừa ban hành Kết luận thanh tra (KLTT) số 2151/KL-TTr ngày 19/8/2026 về công tác phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) tại Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố, Chi cục Thủy sản, Ban Quản lý cảng cá và 11 xã, phường trên địa bàn.

Theo KLTT, toàn TP Huế hiện có 1.108 tàu cá đã đăng ký, cập nhật trên Hệ thống cơ sở dữ liệu tàu cá quốc gia và tham gia khai thác biển. Sản lượng khai thác biển ước đạt 40.380 tấn, chiếm 90% tổng sản lượng khai thác thủy sản. Thanh tra đánh giá các cơ quan, đơn vị, địa phương thời gian qua đã thực hiện khá tốt công tác quản lý nhà nước về thủy sản, nhất là chống khai thác IUU, góp phần ngăn chặn, giảm phát sinh các vụ việc khai thác trái phép.

Tuy nhiên, kết quả thanh tra cho thấy công tác quản lý vẫn còn những “điểm vênh”, từ dữ liệu tàu cá đến hồ sơ đăng ký, cấp phép và kiểm soát tàu tại cảng, bến.

Một trong những bất cập đáng chú ý là số liệu tàu cá do Chi cục Thủy sản theo dõi, quản lý không trùng khớp với số liệu tại các địa phương. Đáng chú ý hơn, 5 tàu cá “3 không”  (không có đăng ký, không có giấy phép và không đăng kiểm) chưa được xử lý dứt điểm, dù Chính phủ đã có chỉ đạo tại Công điện số 111/CĐ-TTg ngày 4/11/2024 về các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách, trọng tâm chống khai thác IUU.

Cùng với đó là những thiếu sót trong quản lý hồ sơ tàu cá. Việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký tàu cá, Giấy phép khai thác thủy sản và Giấy chứng nhận xóa đăng ký tàu cá có trường hợp chưa thực hiện đúng quy định.

Có trường hợp xóa đăng ký tàu cá trên hệ thống VNFishbase (cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia) khi chưa hoàn tất đầy đủ thủ tục; ngày đăng ký trên Giấy chứng nhận đăng ký tàu cá cũng chưa được cập nhật vào hệ thống theo quy định. Việc lập biên bản xử lý vi phạm hành chính có trường hợp chậm thời hạn.

Thanh tra cũng yêu cầu rà soát nhóm tàu cá dài từ 6m đến dưới 12m, vỏ nan tre hoặc nhôm, tàu không có hồ sơ xuất xưởng đang tồn tại trên địa bàn để có hướng dẫn đăng ký đúng quy định. Những tàu đã giải bản, chìm đắm nhưng chưa làm thủ tục xóa đăng ký cũng phải được vận động xử lý.

Đáng chú ý, trách nhiệm quản lý không chỉ được đặt ra đối với Chi cục Thủy sản. Thanh tra TP Huế xác định Sở NN&MT đã ban hành 2 văn bản hướng dẫn địa phương có nội dung chưa phù hợp với Luật Thủy sản năm 2017.

Thanh tra TP Huế yêu cầu Sở NN&MT kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với tập thể, cá nhân liên quan; đồng thời tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác IUU theo Nghị quyết số 52/NQ-CP, Chỉ thị số 32-CT/TW và kế hoạch khắc phục các khuyến nghị của Đoàn Thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu.
Từ những tồn tại trên, Chi cục Thủy sản TP Huế được giao rà soát, kiểm kê toàn bộ số lượng tàu cá, bảo đảm dữ liệu giữa Chi cục và địa phương thống nhất; chấn chỉnh việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ đăng ký, cấp phép, xóa đăng ký và cập nhật thông tin trên VNFishbase. Đồng thời, phải rà soát tàu chưa đăng ký, tàu “2 không”, “3 không” để quản lý, ngăn chặn khai thác trái phép trên biển.

Khắc phục chênh lệch số liệu

KLTT còn nêu rõ bất cập tiếp tục xuất hiện ở khâu kiểm soát tàu ra vào cảng và bến. Ban Quản lý cảng cá còn thiếu sót trong thống kê, giám sát tàu cá rời cảng, cập cảng và giám sát bốc dỡ thủy sản, dẫn đến chênh lệch số liệu với hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử thủy sản Việt Nam (eCDT).

Tại Trạm Kiểm soát Biên phòng Thuận An và Tư Hiền, công tác kiểm tra, giám sát tàu cá nhập bến, xuất bến cũng còn hạn chế, khiến số liệu giữa các trạm Biên phòng và Ban Quản lý cảng cá không trùng khớp.

Theo Thanh tra TP Huế, việc thiếu đồng bộ dữ liệu cần được khắc phục bằng cách kết nối, liên thông cơ sở dữ liệu của phần mềm kiểm soát tàu cá của Bộ đội Biên phòng với hệ thống eCDT.

Đội tàu cá trên vùng biển Huế, công tác quản lý, kiểm soát tàu cá cần tiếp tục được chấn chỉnh. Ảnh: Minh Tân

Ban Quản lý cảng cá phải đối khớp dữ liệu tàu cá xuất, nhập bến với dữ liệu cập, rời cảng; Bộ đội Biên phòng cũng phải chấn chỉnh công tác kiểm tra, kiểm soát và phối hợp đối khớp dữ liệu.

KLTT cũng chỉ ra sai sót tại UBND phường Thuận An khi địa phương này cấp lại 3 giấy phép khai thác thủy sản mà không xác minh thông tin. Do đó, 3 giấy phép mới được cấp trong khi các giấy phép trước đó vẫn còn hiệu lực. Thanh tra TP Huế yêu cầu UBND phường Thuận An kiểm điểm các cá nhân liên quan và thu hồi 3 giấy phép đã cấp, nhằm tránh tình trạng một tàu cá cùng lúc có 2 giấy phép khai thác thủy sản còn hiệu lực.

Đối với 11 xã, phường được Thanh tra TP Huế yêu cầu trọng tâm là quản lý chặt tàu “2 không”, “3 không”, cập nhật đầy đủ thông tin pháp lý của tàu cá và phối hợp với cơ quan chuyên môn, lực lượng Biên phòng. Đặc biệt, với những tàu có chủ là người địa phương nhưng đang neo đậu ở địa phương khác, các địa phương được yêu cầu nghiên cứu xây dựng quy chế phối hợp để thuận tiện quản lý, giám sát.

KLTT cho thấy, dù công tác chống khai thác IUU tại Huế đã đạt những kết quả tích cực, hệ thống quản lý vẫn còn những điểm chưa đồng bộ, từ dữ liệu tàu cá, hồ sơ pháp lý đến kiểm soát tàu tại cảng và bến.

Với 1.108 tàu cá tham gia khai thác biển, việc khắc phục những hạn chế này không chỉ nhằm hoàn thiện hồ sơ quản lý mà còn góp phần bảo đảm dữ liệu tàu cá chính xác, kiểm soát chặt hoạt động ra vào cảng, truy xuất nguồn gốc thủy sản và thực hiện thực chất các nhiệm vụ chống khai thác IUU trên địa bàn.