(Thanh tra) - Sau gần 16 năm được cho phép tiếp tục triển khai, Dự án Crystal Tower tại 155 – 161 Mai Hắc Đế vẫn chưa được tháo gỡ vướng mắc liên quan tuyến đường sắt đô thị số 2 và vi phạm trật tự xây dựng. Thanh tra thành phố Hà Nội kiến nghị rà soát, lập phương án xử lý, tháo gỡ.
Gần 16 năm chưa tháo gỡ vướng mắc
Theo Kết luận thanh tra số 8691/KL-TTTP-NV1 ngày 14/9/2026 của Thanh tra thành phố Hà Nội, Dự án Khu thương mại và văn phòng, sau này là Dự án Tòa nhà dịch vụ thương mại văn phòng và căn hộ cho thuê Crystal Tower, tại 155-161 Mai Hắc Đế, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội được hình thành từ năm 2005 (nay thuộc phường Hai Bà Trưng).
Dự án được Sở Quy hoạch - Kiến trúc chấp thuận bản vẽ Tổng mặt bằng QH01 tỷ lệ 1/500 tại Văn bản số 999/QHKT-P1 ngày 21/5/2005, với quy mô công trình cao 9 tầng và 2 tầng mái, 2 tầng hầm. Năm 2007, Sở Xây dựng cấp Giấy phép xây dựng số 240/GPXD ngày 9/7/2007, với quy mô 11 tầng (tính cả tầng mái) và 1 tầng hầm.
Năm 2008, UBND thành phố chấp thuận chuyển nhà đầu tư sang Công ty Cổ phần Phát triển thương mại dịch vụ Hà Thành. Cùng năm, Sở Tài nguyên và Môi trường ký hợp đồng cho công ty thuê 1.234m² đất tại địa chỉ 155-161 Mai Hắc Đế.
Trong quá trình triển khai, UBND thành phố chấp thuận về nguyên tắc bổ sung chức năng căn hộ cho thuê tại Văn bản số 2092/UBND-GT ngày 16/3/2009. Sở Quy hoạch - Kiến trúc sau đó thống nhất phương án thiết kế kiến trúc sơ bộ, điều chỉnh quy mô lên 16 tầng nổi và 3 tầng hầm tại Văn bản số 3411/QHKT-P2 ngày 4/12/2009. Đến ngày 28/12/2010, dự án được cho phép tiếp tục triển khai thực hiện.
Tuy nhiên, từ năm 2011, Công ty Hà Thành xin điều chỉnh giấy phép xây dựng theo quy mô 16 tầng nổi, 3 tầng hầm. Quá trình này gặp vướng mắc do công trình bị ảnh hưởng bởi Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 2, đoạn Trần Hưng Đạo - Thượng Đình.
Các sở, ngành đã báo cáo UBND thành phố về vấn đề này, nhưng đến nay vướng mắc chưa được xử lý dứt điểm.
Tiếp đó, dự án được điều chỉnh hình thức sử dụng đất từ thuê đất trả tiền hàng năm sang giao đất có thu tiền sử dụng đất tại Quyết định số 3743/QĐ-UBND ngày 20/8/2012; điều chỉnh cơ cấu diện tích sử dụng đất tại Quyết định số 4668/QĐ-UBND ngày 6/8/2013 và được bàn giao mốc giới trên thực địa trong năm 2013.
Tính đến nay, sau gần 16 năm kể từ khi được cho phép tiếp tục triển khai, dự án vẫn chưa được xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan tuyến đường sắt đô thị số 2, gây lãng phí tài nguyên đất đai.
Theo kết luận thanh tra, việc chậm xử lý có nguyên nhân từ quy hoạch không gian ngầm chưa đồng bộ; tuyến đường sắt đô thị đặc biệt đi ngầm còn gặp khó khăn, vướng mắc về quy hoạch, hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và kinh nghiệm quản lý của các cơ quan Nhà nước. Quá trình xử lý vì vậy còn lúng túng, kéo dài nhiều năm.
Bên cạnh đó, việc nhà đầu tư vi phạm trật tự xây dựng trước khi được điều chỉnh giấy phép xây dựng cũng làm phát sinh khó khăn, kéo dài quy trình xử lý, khắc phục.
Cụ thể, Công ty Hà Thành đã xây dựng 3 tầng hầm trong khi giấy phép xây dựng được cấp chỉ có 1 tầng hầm. Hành vi này đã được Thanh tra Bộ Xây dựng xử lý vi phạm hành chính năm 2014; công ty đã chấp hành nộp phạt theo quy định.
Kiến nghị tháo gỡ vướng mắc với tuyến đường sắt, tính lại thời gian hoạt động
Một vấn đề khác được Thanh tra thành phố đặt ra là thời gian hoạt động còn lại của dự án.
Theo đó, Sở Tài chính cấp giấy chứng nhận điều chỉnh chủ trương đầu tư với thời gian hoạt động dự án là 50 năm kể từ thời điểm được giao đất ngày 20/5/2005. Trong khi đó, đến nay dự án chưa được triển khai, đã mất 20 năm thời gian hoạt động và chỉ còn khoảng 30 năm, bao gồm cả thời gian xây dựng và kinh doanh.
Thanh tra thành phố xác định việc cấp giấy chứng nhận điều chỉnh chủ trương đầu tư như trên chưa phù hợp, không hiệu quả. Vì vậy, cần giải quyết triệt để vướng mắc do ảnh hưởng của tuyến đường sắt đô thị số 2; đồng thời xem xét điều chỉnh kéo dài thời gian hoạt động của dự án nếu nhà đầu tư có nhu cầu, nhằm tăng hiệu quả khai thác.
Cùng với đó, kết luận kiến nghị xác định nghĩa vụ tài chính trong thời gian dự án chậm triển khai và bổ sung nghĩa vụ tài chính gắn với việc xác định lại thời gian hoạt động của dự án.
Trên cơ sở đó, Thanh tra thành phố kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Ban Quản lý đường sắt Hà Nội và nhà đầu tư rà soát phạm vi ảnh hưởng mới của tuyến đường sắt đô thị số 2 theo phương án hướng tuyến sơ bộ đã được UBND thành phố chấp thuận tại Văn bản số 4008/UBND-ĐT ngày 6/8/2026 (nếu có); đồng thời lập phương án xử lý triệt để vướng mắc của dự án (ảnh hưởng của tuyến đướng sắt đô thị số 2).
Về phía nhà đầu tư, Công ty Cổ phần phát triển thương mại dịch vụ Hà Thành có trách nhiệm hoàn thiện các thủ tục về quy hoạch, đầu tư, đất đai, xây dựng và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định. Trường hợp có nhu cầu kéo dài thời gian hoạt động dự án, nhà đầu tư liên hệ Sở Tài chính để làm thủ tục, đề xuất UBND thành phố xem xét, chấp thuận.
Ngày 18/9/2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Văn bản số 4792/UBND-NNMT chỉ đạo thực hiện kết luận thanh tra. Theo đó, các Sở Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính; Ban Quản lý Đường sắt đô thị thành phố; UBND phường Hai Bà Trưng và Công ty Cổ phần Phát triển thương mại dịch vụ Hà Thành được giao khẩn trương rà soát, thực hiện các nội dung kiến nghị tại kết luận thanh tra.
