Buổi công bố quyết định thanh tra các dự án tồn đọng kéo dài của Thanh tra tỉnh Ninh Bình, trong đó có Dự án đầu tư xây dựng Bến xe khách phía Bắc thành phố Ninh Bình. Ảnh: Trung Hà

Dự án đầu tư xây dựng Bến xe khách phía Bắc thành phố Ninh Bình (nay thuộc phường Tây Hoa Lư) do Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại phát triển Hương Giang làm chủ đầu tư. Đây là một trong các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài được thanh tra theo chuyên đề theo Kế hoạch 1158 của Thanh tra Chính phủ.

Theo Kết luận thanh tra số 38 ngày 10/6/2026 của Thanh tra tỉnh Ninh Bình, dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2016, có diện tích hơn 24.150 m², tổng vốn đầu tư khoảng 26,7 tỷ đồng, với mục tiêu xây dựng bến xe khách loại I kết hợp các hạng mục dịch vụ hỗ trợ vận tải.

Đến nay, nhiều hạng mục như nhà điều hành, nhà bán vé, nhà chờ, khu dịch vụ, sân bãi, đường nội bộ, hệ thống cấp điện, cấp nước và trạm cấp nhiên liệu đã được đầu tư; năm 2024 bến xe được công bố đưa vào khai thác. Tuy nhiên, Thanh tra tỉnh xác định dự án vẫn chưa hoàn thành đồng bộ theo hồ sơ được phê duyệt và còn nhiều nội dung phải tiếp tục khắc phục.

Một trong những tồn tại lớn nhất được chỉ ra là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và quản lý đất đai. Theo kết luận thanh tra, đến thời điểm thanh tra, Nhà nước mới giao, cho thuê hơn 20.461 m² trong tổng diện tích quy hoạch hơn 24.150 m²; còn khoảng 3.689 m² chưa hoàn thành thủ tục. Trong đó, khoảng 1.152 m² đã hoàn thành bồi thường từ năm 2020 nhưng chưa hoàn tất thủ tục thu hồi, giao đất, cho thuê đất; khoảng 2.537 m² còn lại chưa giải phóng mặt bằng do còn vướng mắc với các hộ dân.

Thanh tra tỉnh Ninh Bình nhận định việc chậm hoàn thành giải phóng mặt bằng theo quy hoạch là nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư dự án.

Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ vi phạm trong sử dụng đất. Chủ đầu tư đã xây dựng xưởng sửa chữa phương tiện vận tải trên phần diện tích khoảng 1.152 m² đã bồi thường nhưng chưa được Nhà nước giao đất, cho thuê đất.

Trong lĩnh vực xây dựng, Thanh tra tỉnh xác định dự án đã hoàn thành phần lớn các hạng mục chính nhưng chưa hoàn thành đồng bộ theo thiết kế, giấy phép xây dựng và quy hoạch được phê duyệt.

Một số hạng mục quan trọng như hệ thống xử lý nước thải, khu tập kết chất thải và một số công trình dịch vụ phụ trợ chưa được đầu tư hoàn chỉnh; có công trình được xây dựng khi chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục pháp lý về đất đai và xây dựng, gồm: xưởng sửa chưa phương tiện vận tải, kho hàng hoá, nhà 2 tầng khu vực bảo vệ và một số công trình phụ trợ phục vụ thi công.

Trạm cấp nhiên liệu trong phạm vi Dự án Bến xe khách phía Bắc thành phố Ninh Bình. Ảnh: Trung Hà

Một nội dung khác được Thanh tra tỉnh chỉ ra liên quan đến trạm cấp nhiên liệu trong phạm vi dự án. Theo kết luận, chủ đầu tư xây dựng trạm cấp nhiên liệu trên diện tích đất giao thông sử dụng vào mục đích công cộng (không phải đất thương mại, dịch vụ). Sở Công Thương Ninh Bình đã cấp Giấy chứng nhận cửa hàng đủ điều kiện bán lẻ xăng dầu số 08 ngày 16/1/2023 cho hạng mục này.

Thanh tra tỉnh kiến nghị Sở Công Thương chủ trì rà soát toàn diện tính pháp lý của hoạt động kinh doanh xăng dầu tại dự án, báo cáo UBND tỉnh xem xét xử lý hoặc hướng dẫn hoàn thiện thủ tục theo quy định.

Đối với công tác quản lý, vận hành và khai thác, mặc dù bến xe đã được công bố hoạt động từ năm 2024 nhưng hiệu quả khai thác thực tế còn thấp, chưa đạt mục tiêu đầu tư ban đầu; chưa thu hút được các tuyến vận tải hành khách tuyến cố định và xe buýt hoạt động thường xuyên; hoạt động chủ yếu là dịch vụ hỗ trợ như bãi đỗ xe, cung cấp nhiên liệu và các dịch vụ phụ trợ.

Bên cạnh đó, một số điều kiện pháp lý phục vụ vận hành công trình cần tiếp tục được rà soát, hoàn thiện; việc sử dụng đất tại dự án còn chưa phù hợp với mục đích sử dụng đất được Nhà nước giao, cho thuê…

Theo Thanh tra tỉnh Ninh Bình, dự án chậm tiến độ so với Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và tiến độ điều chỉnh do cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Trong đó, nguyên nhân chủ yếu là do công tác giải phóng mặt bằng kéo dài, ảnh hưởng của dịch Covid-19 và chủ đầu tư chưa tập trung đầy đủ nguồn lực để triển khai đồng bộ dự án.

Kết luận thanh tra còn chỉ rõ việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý Nhà nước trong giải quyết thủ tục hành chính và xử lý các hạn chế, thiếu sót phát sinh trong quá trình thực hiện dự án chưa thật sự chặt chẽ, kịp thời; công tác kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước đối với việc sử dụng đất, xây dựng và tiến độ đầu tư chưa thường xuyên…

Từ kết quả thanh tra, Thanh tra tỉnh Ninh Bình kiến nghị UBND tỉnh thống nhất xác định đây là dự án còn khả năng tiếp tục triển khai và chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn để hoàn thành các hạng mục còn lại trong thời gian gia hạn sử dụng đất đến ngày 5/12/2027 và khắc phục toàn bộ các hạn chế, thiếu sót đã được chỉ ra.

Trong đó, Sở Xây dựng hướng dẫn chủ đầu tư lập hồ sơ điều chỉnh dự án, hoàn thiện hồ sơ xây dựng và kiểm tra, xử lý các hạn chế, thiếu sót về trật tự xây dựng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện thủ tục giao, cho thuê phần diện tích 1.152 m² và xử lý các tồn tại về đất đai. Sở Công Thương rà soát tính pháp lý của trạm cấp nhiên liệu, tham mưu UBND tỉnh xử lý theo quy định.

Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và UBND phường Tây Hoa Lư tiếp tục giải quyết dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng; chủ đầu tư khẩn trương hoàn thiện các hạng mục còn thiếu và khắc phục toàn bộ tồn tại đã được chỉ ra.

Bên cạnh các giải pháp khắc phục đối với dự án, Thanh tra tỉnh cũng kiến nghị rà soát, xem xét trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân thuộc các sở, ngành và chính quyền địa phương qua từng thời kỳ do để xảy ra những tồn tại trong công tác quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng, xây dựng và công bố hoạt động bến xe.

Thanh tra tỉnh Ninh Bình đồng thời yêu cầu các đơn vị báo cáo kết quả thực hiện kết luận thanh tra trước ngày 31/8/2026.