(Thanh tra) - Để tạo điều kiện cho TP Hội An đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án (DA), nhất là về kinh doanh du lịch, ngày 19/7/2017, UBND tỉnh Quảng Nam có Công văn số 3706/UBND-KTTH về việc giải quyết vướng mắc khi thu hồi đất nông nghiệp tại các DA đang triển khai công tác giải phóng mặt bằng (GPMB).
Qua thanh tra tại các DA khu dân cư khối phố Lâm Sa - Tu Lễ - Xuân Hoà (phường Cẩm Phô), khối phố Bàu Đưng (phường Thanh Hà); khu du lịch sinh thái ven biển Hội An - Holiday; khu đô thị An Bàng (phân khu 1, phường Cẩm An) và DA khu dân cư Nhị Trưng - Cồn Thu (phường Tân An) cho thấy, ngày 10/7/2017, UBND TP Hội An có tờ trình gửi UBND tỉnh xin giao lại đất ở cho 104 hộ bị ảnh hưởng đất đai tại các DA trên.
Đến ngày 13/7/2017, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) Quảng Nam có Báo cáo số 400 khẳng định, kiến nghị của UBND TP Hội An là không có cơ sở pháp lý để xem xét giải quyết và việc tham mưu của Sở TN&MT là chấp hành bút phê của Chủ tịch UBND tỉnh lúc bấy giờ; cho phép UBND TP Hội An thực hiện việc giao lại đất ở (1 lô) tại khu tái dịnh cư đối với hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp từ 750m2/hộ trở lên bị thu hồi tại các DA đang thực hiện dở dang trên địa bàn TP.
Theo đó, tại DA khu dân cư khối phố Lâm Sa - Tu Lễ - Xuân Hoà có 46 hộ, khu du lịch sinh thái ven biển Hội An - Holiday 10 hộ; khu đô thị An Bàng 46 hộ và DA khu dân cư Nhị Trưng - Cồn Thu 2 hộ. Diện tích đất ở giao không vượt quá 1 lần hạn mức đất ở tại địa phương và phải nộp 100% tiền sử dụng đất, không cho nợ tiền sử dụng đất.
Ngày 19/7/2017, UBND tỉnh Quảng Nam có Công văn số 3706/UBND-KTTH về việc giải quyết vướng mắc khi thu hồi đất nông nghiệp tại các DA đang triển khai công tác GPMB trên địa bàn Hội An. Theo đó, thống nhất cho UBND TP Hội An thực hiện việc giao lại đất ở (1 lô) tại khu tái định cư đối với hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp bị thu hồi từ 750m2/hộ trở lên tại các DA đang thực hiện dở dang.
Tuy nhiên, căn cứ Điều 74 Luật Đất đai năm 2013 quy định, người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất nếu có đủ điều kiện được bồi thường theo quy định tại Điều 75 của luật này. Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi; do UBND tỉnh quyết định tại thời điểm thu hồi đất.
Như vậy, việc UBND TP Hội An xin chủ trương giao lại đất ở cho những hộ bị thu hồi 750m2 đất nông nghiệp trở lên là không có cơ sở pháp lý để xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành.
Quá trình tổ chức thực hiện Công văn số 3706 ngày 19/7/2017 của UBND tỉnh, UBND TP Hội An bổ sung phát sinh một số hộ ngoài danh sách tại các DA trên nhưng chưa được sự đồng ý của UBND tỉnh, bao gồm: Khu dân cư khối phố Lâm Sa - Tu Lễ - Xuân Hoà (6 hộ/6 lô), khu đô thị An Bàng (6 hộ/6 lô) và khu dân cư Nhị Trưng - Cồn Thu (9 hộ/9 lô).
Qua thanh tra thể hiện, các DA đều được UBND TP Hội An ban hành quyết định thu hồi đất đối với từng hộ, cá nhân. 104 hộ gia đình chưa có hộ nào được phê duyệt phương án giao lại đất ở khi thu hồi 750m2 đất nông nghiệp trở lên và thực tế đến nay chưa giao bất kỳ lô đất ở nào theo chủ trương Công văn số 3706 của UBND tỉnh; nên không gây thất thoát về ngân sách cũng như các hệ luỵ về pháp ý và xã hội.
Trên cơ sở đó, Chánh Thanh tra tỉnh Quảng Nam kiến nghị UBND tỉnh ban hành văn bản hủy bỏ Công văn số 3706/UBND-KTTH ngày 19/7/2017 của UBND tỉnh về việc giải quyết vướng mắc khi thu hồi đất nông nghiệp tại các DA đang triển khai công tác GPMB trên địa bàn TP Hội An; vì không đúng quy định tại khoản 2, Điều 74, Luật Đất đai năm 2013 và dễ gây phản ứng của người dân cho rằng không công bằng trong công tác đền bù giải toả. Đồng thời, có thể mang đến nhiều hệ lụy trong việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp tại các DA khác trên địa bàn tỉnh.
UBND tỉnh có văn bản trình Thủ tướng Chính phủ xem xét cho phép UBND TP Hội An thực hiện giao 1 lô đất ở không qua đấu giá tại các khu tái định cư đối với các trường hợp bị thu hồi 750m2 đất nông nghiệp trở lên. Tổng cộng có 121 trường hợp tại các DA nêu trên.
Yêu cầu Sở TN&MT Quảng Nam chấn chỉnh, rút kinh nghiệm trong việc tham mưu UBND tỉnh ban hành Công văn số 3706 nêu trên.
Yêu cầu UBND TP Hội An chịu trách nhiệm thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho các đối tượng bị ảnh hưởng đối với tất cả các DA trên địa bàn TP, kể cả các DA dở dang như: Khu đô thị An Bàng (phân khu 1), khu dân cư Nhị Trưng - Cồn Thu; khu dân cư khối Lâm Sa - Tu Lễ - Xuân Hòa và khu du lịch sinh thái ven biển Hội An - Holiday theo đúng quy định pháp luật đất đai hiện hành.
Được biết, ngày 21/7/2022, UBND tỉnh Quảng Nam đã ban hành Công văn số 4374 với nội dung hủy bỏ Công văn số 3706 ngày 19/7/2017 của UBND tỉnh về việc giải quyết vướng mắc khi thu hồi đất nông nghiệp tại các DA đang triển khai công tác GPMB trên địa bàn TP Hội An.
