Phó Chánh Văn phòng Thanh tra tỉnh Lào Cai Vũ Minh Thuận làm việc trên máy tính, tập trung rà soát, cập nhật dữ liệu phục vụ chuyển đổi số. Ảnh: Bùi Bình

Từ ngày 1/8 đến 30/10/2026, Thanh tra tỉnh Lào Cai triển khai “Chiến dịch 90 ngày xây dựng cơ sở dữ liệu Tiếp công dân và cơ sở dữ liệu Khiếu nại, tố cáo”, gắn với việc xây dựng Kho dữ liệu dùng chung và Cổng dữ liệu mở của tỉnh. Đây là dịp sắp xếp, kết nối nguồn thông tin được hình thành qua nhiều hồ sơ, nhiều thời kỳ.

Điểm đáng chú ý là dữ liệu không còn được nhìn đơn thuần như những thông tin cần lưu trữ, mà được đặt vào một vai trò mới: trở thành nguồn lực phục vụ quản lý, chỉ đạo điều hành, tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Trước mắt, Thanh tra tỉnh tập trung vào dữ liệu tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo, hướng tới nguồn thông tin đầy đủ, chính xác, đồng bộ và có thể khai thác lâu dài. Công việc bắt đầu từ rà soát hồ sơ, sổ sách, tài liệu và dữ liệu điện tử; nhận diện thông tin còn thiếu, trùng lặp hoặc chưa chuẩn hóa, rồi phân loại theo từng nhóm, từng thời kỳ.

Cách làm này giúp nhìn lại “dòng đời” của dữ liệu, từ tiếp công dân, tiếp nhận đơn đến xử lý, giải quyết và kết quả cuối cùng.

Ông Hoàng Văn Khoa, Phó Chánh Thanh tra tỉnh Lào Cai cho rằng, xây dựng cơ sở dữ liệu không đơn thuần là đưa thông tin lên môi trường số, mà quan trọng hơn là tạo nguồn dữ liệu thống nhất, chính xác, có khả năng khai thác lâu dài. Với tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo, dữ liệu được chuẩn hóa sẽ giúp tra cứu, đối chiếu, theo dõi vụ việc thuận lợi hơn, hỗ trợ lãnh đạo trong chỉ đạo, điều hành.

Quá trình được triển khai theo từng bước: rà soát, thu thập, làm sạch, chuẩn hóa, kiểm duyệt rồi đưa vào hệ thống. Thanh tra tỉnh phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ thống nhất cấu trúc, quy tắc nhập liệu và nguồn kiểm chứng.

“Từ điển dữ liệu” được xây dựng để thống nhất tên trường, kiểu dữ liệu, danh mục dùng chung và thông tin bắt buộc, giúp dữ liệu từ nhiều hồ sơ có thể “nói cùng một ngôn ngữ”. Thông tin được thu thập từ hồ sơ giấy, sổ theo dõi, hồ sơ điện tử, phần mềm chuyên ngành và các nguồn hiện có; sau đó kiểm tra, đối chiếu, bổ sung và xử lý trùng lặp.

Theo ông Vũ Minh Thuận, Phó Chánh Văn phòng Thanh tra tỉnh Lào Cai, khối lượng công việc khá lớn bởi dữ liệu hình thành qua nhiều thời kỳ, nằm ở nhiều loại hồ sơ. Vì vậy, phải làm từng bước, từ rà soát, thu thập đến đối chiếu, làm sạch và chuẩn hóa. Quan trọng nhất là sau chiến dịch, dữ liệu vẫn phải được cập nhật thường xuyên, có người chịu trách nhiệm và có thể tra cứu ngay khi cần.

Cán bộ Thanh tra tỉnh Lào Cai tham gia tập huấn nghiệp vụ tiếp công dân. Ảnh: Bùi Bình

Khâu làm sạch, chuẩn hóa và kiểm duyệt được thực hiện chặt chẽ. Dữ liệu tiếp công dân được đối chiếu với dữ liệu khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh và hồ sơ giải quyết; thông tin quan trọng phải đối chiếu với hồ sơ gốc trước khi cập nhật. Điều Thanh tra tỉnh hướng tới không phải một kho thông tin “được nhập đầy”, mà là dữ liệu có chất lượng, có nguồn gốc và được cập nhật lâu dài.

Sau khi chuẩn hóa, dữ liệu được cập nhật với quy trình nhập, kiểm duyệt và khai thác rõ ràng; tài khoản được phân quyền theo chức năng. Hệ thống được kiểm tra khả năng lưu trữ, tìm kiếm, tra cứu, đối chiếu và kết nối dữ liệu Tiếp công dân với dữ liệu Khiếu nại, tố cáo trước khi đưa vào khai thác.

Với dữ liệu tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo, yêu cầu về an toàn, an ninh thông tin và bảo vệ bí mật nhà nước được đặt song song với chất lượng dữ liệu. Thời điểm cập nhật, người thực hiện và người kiểm duyệt được ghi nhận, để mỗi thông tin có nguồn, có trách nhiệm và có thể kiểm chứng.

“Chiến dịch 90 ngày” vì thế không chỉ là câu chuyện về tiến độ. Giá trị thật sự nằm ở việc dữ liệu tiếp tục được cập nhật, làm sạch và sử dụng trong công việc hằng ngày. Khi dữ liệu không còn nằm rời rạc trong từng hồ sơ mà có thể kết nối, đối chiếu và khai thác đúng lúc, chuyển đổi số sẽ không chỉ nằm trên hệ thống mà đi vào chính cách làm việc của Thanh tra tỉnh Lào Cai.