ông Lê Trọng Nguyên, Thành ủy viên, Chánh Thanh tra TP Cần Thơ, phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Phú Đức

Thanh tra phải nhìn đúng bối cảnh, bản chất vụ việc

Tại Hội thảo, các đại biểu cho rằng, thanh tra y tế đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, nhất là trong bối cảnh hoạt động khám, chữa bệnh, đấu thầu, mua sắm, quản lý tài chính, tài sản ngày càng phức tạp; trong khi hệ thống pháp luật liên quan thường xuyên được sửa đổi, bổ sung.

Tham luận tại hội thảo, BS.CKII Nguyễn Phú Trường Giang, Phó Giám đốc Sở Y tế TP Cần Thơ, cho biết đặc thù của bệnh viện là hoạt động liên tục 24/7. Trong khi đó, cán bộ y tế tại nhiều đơn vị còn phải kiêm nhiệm công tác đấu thầu, mua sắm, thực hiện các quy trình với yêu cầu pháp lý ngày càng cao.

Theo ông Giang, khi tiến hành thanh tra y tế, cần xem xét đầy đủ bối cảnh và quy định pháp luật tại thời điểm phát sinh vụ việc, đồng thời phân biệt rõ sai sót thủ tục do nguyên nhân khách quan với hành vi cố ý vi phạm. Đây là cơ sở quan trọng để kết luận thanh tra bảo đảm khách quan, chính xác và phù hợp thực tiễn.

Ông Giang cũng đề xuất đẩy mạnh chuyển đổi số, chuẩn hóa hồ sơ, tăng cường đối thoại và tham vấn chuyên gia trong quá trình thanh tra. Mục tiêu không chỉ là phát hiện sai phạm mà quan trọng hơn là giúp các cơ sở y tế nhận diện rủi ro, khắc phục hạn chế và phòng ngừa vi phạm.

Từ thực tiễn tại bệnh viện, ông Lâm Quang Khải, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ, cho rằng hoạt động mua sắm, đấu thầu, quản lý tài sản phải tuân thủ nhiều quy định pháp luật phức tạp, có những điểm còn chồng chéo và thay đổi nhanh.

Trong khi đó, nhân lực thực hiện công tác mua sắm chủ yếu là cán bộ kiêm nhiệm, hồ sơ phục vụ thanh tra lớn, kéo dài qua nhiều năm. Điều này làm gia tăng nguy cơ phát sinh sai sót về thủ tục.

Ông Khải kiến nghị chuẩn hóa yêu cầu về hồ sơ, tăng cường khai thác dữ liệu điện tử, xem xét quy định chuyển tiếp và pháp luật tại thời điểm vụ việc phát sinh. Đối với các vấn đề chuyên môn phức tạp, cần tham vấn chuyên gia để đánh giá đầy đủ bản chất vụ việc.

Từ xử lý sai phạm sang nhận diện và phòng ngừa rủi ro

Theo ông Trần Quang Thông, Phó Trưởng phòng 5, Cục 10, Thanh tra Chính phủ, một trong những yêu cầu đặt ra hiện nay là thống nhất cách hiểu về thanh tra chuyên đề diện rộng, đồng thời phân định rõ giữa thanh tra và kiểm tra chuyên ngành nhằm tránh chồng chéo, bảo đảm đúng thẩm quyền.

Toàn Cảnh buổi Hội Thảo. Ảnh: Phú Đức

Đặc thù chuyên môn sâu của lĩnh vực y tế đòi hỏi thanh tra y tế phải có sự tham gia của đội ngũ cán bộ có kiến thức chuyên ngành phù hợp. Vì vậy, cần tăng cường trưng tập chuyên gia, đào tạo cán bộ và tổ chức thanh tra theo từng lĩnh vực chuyên sâu.

Ông Thông cho rằng nhiều khó khăn trong thực tiễn xuất phát từ những bất cập liên quan đến khám, chữa bệnh, bảo hiểm y tế, đấu thầu và mua sắm. Do đó, thanh tra y tế không chỉ dừng ở việc phát hiện sai phạm mà còn phải nhận diện những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách để kiến nghị sửa đổi, tháo gỡ.

Phát biểu tại Hội thảo, ông Lê Trọng Nguyên, Thành ủy viên, Chánh Thanh tra TP Cần Thơ, nhấn mạnh thực tiễn quản lý ngành y tế, nhất là trong các lĩnh vực tài chính, tài sản, mua sắm và đầu tư, vẫn còn những hạn chế. Trong khi đó, công tác tự kiểm tra tại một số đơn vị chưa thực sự đi vào chiều sâu.

Theo Chánh Thanh tra TP Cần Thơ, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới phương thức thanh tra y tế, chuyển mạnh từ tư duy xử lý hậu quả sang chủ động nhận diện rủi ro, phát hiện lỗ hổng trong quản lý và phòng ngừa sai phạm từ sớm.

Thời gian tới, cần tăng cường thanh tra chuyên đề diện rộng đối với những lĩnh vực nhạy cảm của ngành y tế; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu, xác định trọng điểm và nâng cao hiệu quả giám sát.

Cùng với đó, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan thanh tra với ngành Y tế, cơ quan Bảo hiểm xã hội và các cơ sở khám, chữa bệnh; nâng cao nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, bảo đảm hoạt động thanh tra y tế đúng trọng tâm, không làm ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động chuyên môn của bệnh viện.

Bà Phạm Thị Huệ, Trưởng Khoa Nghiệp vụ I, Trường Cán bộ Thanh tra, Phát biểu khai mạc và dẫn đề gợi ý nội dung thảo luận. Ảnh: Phú Đức

Kết luận Hội thảo, bà Phạm Thị Huệ, Trưởng Khoa Nghiệp vụ I, Trường Cán bộ Thanh tra đánh giá các ý kiến trao đổi đã bám sát thực tiễn, góp phần làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành. Thời gian tới, cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, phân định rõ chức năng giữa thanh tra và kiểm tra chuyên ngành; đồng thời chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ ở cơ sở.

Từ những vấn đề được trao đổi, thanh tra y tế cần tiếp tục được đổi mới theo hướng chuyên nghiệp, dựa trên dữ liệu, tăng cường tham vấn chuyên môn và chú trọng phòng ngừa. Qua đó, hoạt động thanh tra không chỉ góp phần xử lý sai phạm mà còn hỗ trợ các cơ sở y tế nâng cao năng lực quản trị, bảo đảm quyền lợi người bệnh và nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực y tế.