Trụ sở Thanh tra tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Thu Huyền

Bám sát thực tiễn pháp luật

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, năm 2025 toàn ngành Thanh tra của tỉnh đã triển khai 383 cuộc thanh tra, trong đó có 347 cuộc theo kế hoạch và 36 cuộc đột xuất. Đáng chú ý, đã có 377 cuộc thanh tra được ban hành kết luận, đạt tỷ lệ rất cao (trên 98,4%) so với tổng số cuộc thực hiện. Qua thanh tra, nhiều vi phạm trong các lĩnh vực nhạy cảm như tài chính, xây dựng, đất đai đã được phát hiện, với tổng số tiền vi phạm hơn 121 tỷ đồng và trên 1,2 triệu m² đất.

Khối lượng công việc lớn, phạm vi thanh tra rộng, tính chất vi phạm đa dạng đặt ra yêu cầu rất cao đối với chất lượng kết luận thanh tra. Thực tiễn cho thấy, nếu kết luận thiếu chặt chẽ, kiến nghị xử lý không sát thực tế hoặc vượt quá khả năng thực hiện của đối tượng thanh tra, thì việc tổ chức thực hiện sau thanh tra sẽ gặp nhiều khó khăn, kéo dài, thậm chí phát sinh khiếu nại, tố cáo. Nhận thức rõ điều này, ngành Thanh tra tỉnh Tây Ninh đã xác định việc bảo đảm tính khả thi trong ban hành kết luận thanh tra là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Một trong những điểm nổi bật trong công tác thanh tra của Tây Ninh thời gian qua là yêu cầu các đoàn thanh tra khi xây dựng dự thảo kết luận phải đánh giá toàn diện bối cảnh pháp lý, điều kiện thực tế và nguyên nhân dẫn đến sai phạm. Kết luận thanh tra không chỉ nêu rõ hành vi vi phạm, căn cứ pháp luật áp dụng mà còn phân tích mức độ, tính chất vi phạm, trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan.

Đối với các kiến nghị xử lý về kinh tế, hành chính hay trách nhiệm cá nhân, ngành Thanh tra tỉnh Tây Ninh đặc biệt chú trọng tính khả thi, tránh tình trạng “kiến nghị cho đủ” nhưng khó thực hiện. Thực tế năm 2025 cho thấy, trong tổng số 95 kết luận thanh tra phải thực hiện trong kỳ, đã có 90 kết luận được thực hiện xong, chỉ còn 5 kết luận chưa hoàn thành, cho thấy mức độ tuân thủ khá cao của các đơn vị được thanh tra. Kết quả này phản ánh rõ hiệu quả của việc ban hành các kết luận sát thực tế, có lộ trình và giải pháp thực hiện phù hợp.

Tạo thuận lợi khi thực hiện các kiến nghị

Trong quá trình thanh tra, nhất là ở lĩnh vực đất đai, nhiều quy định pháp luật còn chồng chéo, thay đổi hoặc chưa thật sự rõ ràng, gây khó khăn cho việc áp dụng. Ngành Thanh tra tỉnh Tây Ninh đã thể hiện sự linh hoạt khi xử lý các tình huống này, bảo đảm kết luận thanh tra vừa đúng quy định pháp luật, vừa khả thi trong tổ chức thực hiện.

Một buổi công bố kết luận thanh tra của Thanh tra tỉnh Tây Ninh. Ảnh: Thanh tra tỉnh Tây Ninh

Một ví dụ điển hình là việc điều chỉnh hình thức kiến nghị xử lý đối với một số trường hợp liên quan đến quyết định giao đất. Thay vì kiến nghị “hủy bỏ” quyết định, kết luận thanh tra được điều chỉnh theo hướng kiến nghị điều chỉnh quyết định giao đất cho phù hợp pháp luật hiện hành. Cách làm này không chỉ bảo đảm tính pháp lý mà còn giúp các cơ quan liên quan có cơ sở thực hiện, tránh phát sinh ách tắc kéo dài.

Tính khả thi của kết luận thanh tra không chỉ thể hiện ở nội dung văn bản mà còn được kiểm chứng qua kết quả thực hiện trên thực tế. Nhận thức rõ điều đó, Thanh tra tỉnh Tây Ninh đã tăng cường công tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra. Việc ban hành kết luận luôn gắn với phân công rõ trách nhiệm, thời hạn thực hiện và cơ chế giám sát.

Trong năm 2025, tổng số tiền phải thu hồi về ngân sách Nhà nước theo các kết luận thanh tra là hơn 306 tỷ đồng, trong đó đã thu hồi được trên 170 tỷ đồng; nhiều kiến nghị xử lý trách nhiệm tổ chức, cá nhân cũng đã được thực hiện nghiêm túc. Kết quả này cho thấy, khi kết luận thanh tra được xây dựng trên cơ sở khả thi, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan, thì hiệu quả xử lý sau thanh tra được nâng lên rõ rệt.

Từ thực tiễn công tác năm 2025, ngành Thanh tra tỉnh Tây Ninh đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng. Trong đó, nổi bật là yêu cầu kết luận thanh tra phải “chính xác, khách quan, có tình, có lý”, các kiến nghị xử lý phải có tính khả thi cao và đặc biệt xem trọng việc khắc phục hậu quả sau thanh tra. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ thanh tra để nâng cao năng lực phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp xử lý phù hợp.

Thời gian tới, tỉnh Tây Ninh xác định tiếp tục nâng cao chất lượng kết luận thanh tra, bảo đảm chặt chẽ, kịp thời và khả thi; tập trung thanh tra các lĩnh vực dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng; đẩy mạnh công tác theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận thanh tra. Đây không chỉ là yêu cầu nội tại của ngành Thanh tra mà còn là giải pháp quan trọng góp phần tăng cường kỷ cương, kỷ luật hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trên địa bàn tỉnh.