Ca khúc: Tự hào người làm báo Thanh tra

Theo dõi Báo Thanh tra trên

Quốc hội cho phép thu hồi tài sản không qua kết tội với 3 nhóm tội phạm trong 2 năm

Hương Giang

Thứ bảy, 21/11/2026 - 12:58

(Thanh tra) - Theo nghị quyết của Quốc hội, cơ chế thu hồi tài sản không qua kết tội sẽ áp dụng đối với 3 nhóm tội phạm, gồm: rửa tiền; tham nhũng và tội phạm khác về chức vụ; xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.

Nghị quyết thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội được Quốc hội thông qua sáng 21/11. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ 1/3/2027, thí điểm thực hiện trong 2 năm.

Nghị quyết thí điểm cơ chế thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội được Quốc hội thông qua sáng 21/11. Ảnh: quochoi.vn

Theo giải thích của nghị quyết, cơ chế này là việc tòa án xem xét, quyết định thu hồi và xử lý tài sản theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định theo đề nghị của viện kiểm sát khi có căn cứ cho rằng tài sản đó có liên quan đến tội phạm mà không phụ thuộc vào việc phải có bản án hình sự kết tội đối với người bị buộc tội.

Cơ chế thu hồi tài sản không qua kết tội sẽ áp dụng đối với 3 nhóm tội phạm, gồm: rửa tiền; tham nhũng và tội phạm khác về chức vụ; xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.

Cơ chế sẽ được thực hiện khi vụ án đã bị khởi tố nhưng sau đó quyết định khởi tố bị hủy bỏ do đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, hoặc tội phạm đã được đại xá, hoặc người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết.

Trường hợp khác là khi vụ án hình sự bị tạm đình chỉ điều tra, tạm đình chỉ vụ án trước khi mở phiên tòa sơ thẩm vì chưa xác định được bị can hoặc không rõ bị can, bị cáo đang ở đâu nhưng đã hết thời hạn; hoặc có kết luận giám định tư pháp xác định bị can, bị cáo bị bệnh tâm thần, bệnh hiểm nghèo.

Cơ chế thu hồi tài sản không qua kết tội cũng được áp dụng khi vụ án hình sự bị đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án trước khi mở phiên tòa sơ thẩm do đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; tội phạm đã được đại xá; bị can, bị cáo được miễn trách nhiệm hình sự; bị can, bị cáo đã chết.

Nghị quyết quy định 3 nhóm tài sản được xem xét thu hồi và xử lý không qua kết tội, gồm: tài sản có căn cứ cho rằng có liên quan đến tội phạm nhưng không phải vật chứng của vụ án hình sự; lợi tức, lợi nhuận và các lợi ích vật chất khác phát sinh.

Ngoài ra còn có tài sản được hình thành thông qua thừa kế, tặng cho hoặc giao dịch khác từ các tài sản nêu trên mà người tham gia giao dịch đó biết hoặc phải biết là tài sản có liên quan đến tội phạm hoặc nhằm che giấu, tẩu tán tài sản.

Trường hợp tài sản đã bị hủy hoại hoặc không thể thu hồi do hành vi của người bị buộc tội, người liên quan gây ra thì xem xét, thu hồi giá trị tương đương với tài sản đó.

Viện trưởng VKSND Tối cao Nguyễn Huy Tiến trình bày báo cáo trước khi Quốc hội biểu quyết. Ảnh: quochoi.vn

Nghị quyết cũng nêu rõ 3 nhóm tài sản không xem xét thu hồi và xử lý, gồm: vật chứng trong vụ án hình sự; đã được tòa án xem xét, giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật; đã được xác lập quyền sở hữu đối với tài sản vô chủ; đã được giải quyết theo cơ chế thanh tra, kiểm tra, kiểm toán.

Theo nghị quyết, khi có đủ các căn cứ đã quy định, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng trong vụ án hình sự có văn bản đề nghị viện kiểm sát khởi kiện, yêu cầu tòa án giải quyết vụ việc dân sự về thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội.

Viện kiểm sát sẽ xem xét, quyết định việc khởi kiện vụ án dân sự hoặc yêu cầu giải quyết việc dân sự về thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội.

Cuối cùng, tòa án có trách nhiệm thụ lý vụ việc do viện kiểm sát khởi kiện, yêu cầu khi có đủ căn cứ.

Việc thu hồi và xử lý tài sản không qua kết tội được thực hiện theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của tòa án. Phần tài sản thu hồi cho Nhà nước được nộp ngân sách nhà nước hoặc giao cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý, xử lý.

Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về hành vi, quyết định liên quan đến thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội được thực hiện theo quy định của pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo và pháp luật về tố tụng dân sự.

Cơ quan tiến hành tố tụng trong vụ việc dân sự, cơ quan thi hành án dân sự trong quá trình thực hiện việc thu hồi và xử lý tài sản trái pháp luật nếu gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân thì có trách nhiệm bồi thường và tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Nghị quyết không áp dụng đối với những hành vi phạm tội xảy ra trước 00 giờ 00 phút ngày 1/3/2027.

Tại thời điểm nghị quyết này hết hiệu lực thi hành mà vụ việc thu hồi và xử lý tài sản liên quan đến tội phạm không qua kết tội chưa giải quyết xong thì được tiếp tục thực hiện theo quy định của Nghị quyết này cho đến khi kết thúc.

Ý kiến bình luận:

Ý kiến của bạn sẽ được xét duyệt khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu.

Hiện chưa có bình luận nào, hãy trở thành người đầu tiên bình luận cho bài biết này!

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Xem thêm