(Thanh tra) - Bước vào mùa tuyển sinh đầu cấp năm học 2026–2027, nhiều tỉnh, thành khu vực phía Nam đã đồng loạt triển khai các phương án tuyển sinh với tinh thần chủ động, linh hoạt. Điểm nổi bật năm nay không chỉ nằm ở cách thức tổ chức, mà còn ở việc đẩy mạnh chuyển đổi số, từng bước thay đổi phương thức tuyển sinh theo hướng minh bạch, thuận tiện và phù hợp hơn với thực tế.
Một trong những điểm chung dễ nhận thấy tại nhiều địa phương là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào toàn bộ quy trình tuyển sinh, từ đăng ký, xét tuyển đến công bố kết quả.
Tại TPHCM, công tác tuyển sinh đầu cấp tiếp tục duy trì, nâng cấp và mở rộng hệ thống đăng ký, nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Cổng tuyển sinh dùng chung của TP nhằm đảm bảo tính minh bạch, tiện lợi và giảm thiểu thủ tục hành chính cho phụ huynh. TPHCM cũng triển khai triệt để kết quả từ Đề án 06 và hệ thống Bản đồ số (GIS) của TP để các địa phương chủ động phương án tuyển sinh, bảo đảm độ chính xác và đồng bộ cao.
Bên cạnh đó, công tác đăng ký tuyển sinh thực hiện hoàn toàn bằng hình thức trực tuyến tại địa chỉ duy nhất là trang tuyển sinh của TPHCM (https://tuyensinhdaucap.hcm.edu.vn). Website này sử dụng mã định danh cá nhân của học sinh làm chìa khóa truy cập, đảm bảo dữ liệu phục vụ xét tuyển được trích xuất chính xác 100% từ hệ thống Cơ sở dữ liệu ngành giáo dục TP.
Ngoài ra, việc phân bổ chỗ học cũng được xây dựng linh hoạt. Hệ thống bản đồ số được ứng dụng để xác định chính xác quãng đường từ nơi cư trú đến trường học, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho học sinh được học gần nhà…
Cô Thúy Hằng, giáo viên một trường THCS tại TPHCM cho biết, cô đánh giá cao việc TP triển khai Cổng tuyển sinh dùng chung và ứng dụng hệ thống bản đồ số trong phân bổ chỗ học. Việc đăng ký hoàn toàn trực tuyến giúp tiết kiệm thời gian, phụ huynh không còn phải đi lại nhiều như trước, đồng thời các thông tin được công khai rõ ràng nên phụ huynh dễ theo dõi và chủ động hơn. Việc sử dụng bản đồ số để xác định khoảng cách từ nơi cư trú đến trường học theo tôi là rất hợp lý, giúp các em được học gần nhà, thuận tiện trong sinh hoạt hằng ngày. Cách làm này cũng hạn chế tình trạng dồn vào một số trường nhất định.
Tại An Giang, việc đăng ký tuyển sinh lớp 10 cũng được thực hiện bằng hình thức trực tuyến, đồng thời ngành giáo dục sẽ tổ chức tập huấn, hỗ trợ học sinh và phụ huynh tiếp cận hệ thống, bảo đảm quá trình đăng ký diễn ra thuận lợi…
Trong nỗ lực hiện đại hóa nền hành chính giáo dục, tỉnh Cà Mau cũng tích cực áp dụng hình thức nộp hồ sơ trực tuyến. Cụ thể, đối với hệ tuyển sinh vào lớp 10 trường phổ thông dân tộc nội trú, phương thức nộp hồ sơ được yêu cầu thực hiện trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công của tỉnh. Đối với hệ giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên, bên cạnh hình thức nộp trực tiếp hoặc qua bưu điện, Sở GD&ĐT cũng đặc biệt khuyến khích và hướng dẫn phụ huynh nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công của tỉnh.
Có thể thấy, chuyển đổi số không chỉ giúp rút ngắn quy trình, giảm chi phí xã hội, mà còn góp phần hạn chế các yếu tố chủ quan, nâng cao tính minh bạch và công bằng trong tuyển sinh.
Bên cạnh chuyển đổi số, các địa phương tại khu vực phía Nam cũng có nhiều điều chỉnh trong phương thức tuyển sinh nhằm phù hợp với điều kiện cụ thể.
Tại TP Cần Thơ, tuyển sinh đầu cấp được tổ chức theo hướng kết hợp linh hoạt giữa xét tuyển và thi tuyển. Ở cấp THCS công lập, học sinh được xét tuyển theo địa bàn cư trú, bảo đảm tất cả học sinh trong độ tuổi đều được đến trường. Trong khi đó, ở cấp THPT, TP Cần Thơ tổ chức tuyển sinh theo 2 hình thức: thi tuyển và xét tuyển.
Theo kế hoạch, toàn TP Cần Thơ dự kiến tuyển sinh lớp 10 tổng cộng hơn 32.300 học sinh, được phân bổ thành hai nhóm chính. Trong đó, nhóm thi tuyển gồm 59 trường với chỉ tiêu hơn 23.100 học sinh, tương ứng 549 lớp; còn nhóm xét tuyển gồm 32 trường với chỉ tiêu gần 9.200 học sinh, tương ứng 212 lớp.
Về nguyện vọng tuyển sinh, mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 4 nguyện vọng tuyển sinh vào các trường THPT công lập, THPT chuyên, phổ thông dân tộc nội trú. Quy trình xét trúng tuyển các nguyện vọng được thực hiện nghiêm ngặt theo thứ tự…
Tại tỉnh Cà Mau chủ yếu áp dụng phương thức xét tuyển đối với phần lớn các trường THPT, dựa trên kết quả học tập và rèn luyện của học sinh. Tỉnh Cà Mau chỉ áp dụng thi tuyển đối với 2 trường chuyên (Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển và Trường THPT chuyên Bạc Liêu)…
Anh Hoàng Tuấn sống tại Cà Mau cho biết: "Con tôi năm nay vào lớp 10, tôi thấy hình thức xét tuyển phù hợp với điều kiện của địa phương. Việc dựa vào kết quả học tập và rèn luyện trong suốt cấp THCS giúp đánh giá toàn diện hơn năng lực của học sinh, thay vì chỉ phụ thuộc vào một kỳ thi. Phương thức này cũng giúp giảm áp lực thi cử cho các con, đặc biệt với những học sinh ở khu vực nông thôn, điều kiện học tập còn hạn chế. Gia đình cũng đỡ lo lắng, tốn kém chi phí ôn thi như trước".
Nhìn chung, các địa phương đều hướng tới mục tiêu chung là đa dạng hóa phương thức tuyển sinh, kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển, đồng thời tăng tính linh hoạt trong đăng ký nguyện vọng.
Có thể thấy, với kế hoạch tuyển sinh đầu cấp tại một số tỉnh, thành khu vực phía Nam cho năm học 2026 – 2027 đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Trước hết, việc triển khai đăng ký trực tuyến giúp giảm đáng kể thời gian và chi phí đi lại. Các thông tin tuyển sinh được công khai trên hệ thống giúp người dân dễ dàng tiếp cận và theo dõi.
Bên cạnh đó, việc sử dụng dữ liệu dân cư và mã định danh cá nhân góp phần hạn chế tình trạng khai báo không trung thực. Quy trình tuyển sinh được số hóa cũng giúp cơ quan quản lý dễ dàng kiểm soát, giám sát và xử lý các phát sinh. Đặc biệt, việc phân bổ học sinh dựa trên dữ liệu về dân cư, khoảng cách địa lý và năng lực trường lớp giúp nâng cao tính công bằng trong tiếp cận giáo dục...
