Từ năm học 2026 - 2027, bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" sẽ được sử dụng thống nhất trên cả nước. Ảnh: NXBVN

Gấp rút triển khai một bộ sách giáo khoa

Theo quyết định của Bộ GD&ĐT, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được lựa chọn là bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất từ năm học 2026 - 2027.

Theo Bộ GD&ĐT, việc lựa chọn bộ sách này được đặt trên những căn cứ chuyên môn và thực tiễn vững chắc. So với các bộ sách được phát triển trong giai đoạn xã hội hóa vừa qua, "Kết nối tri thức với cuộc sống" nổi bật nhờ hệ thống môn học và hoạt động giáo dục đầy đủ, xuyên suốt ở cả ba cấp học.

Hơn nữa, do đã được sử dụng rộng rãi trong thời gian qua, việc chuyển sang triển khai thống nhất bộ sách này sẽ hạn chế tối đa những xáo trộn tâm lý cũng như chuyên môn đối với nhà trường, giáo viên và học sinh.

Một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận là “số phận” của các bộ sách giáo khoa khác đã được xã hội hóa như "Cánh diều" hay "Chân trời sáng tạo" sẽ như thế nào?

Giải tỏa băn khoăn này, Bộ GD&ĐT khẳng định, chủ trương thống nhất một bộ sách không đồng nghĩa với việc phủ nhận giá trị khoa học, sư phạm và thực tiễn của những bộ sách đã được biên soạn, thẩm định trước đây.

Trong giai đoạn mới, các bộ sách này sẽ không bị loại bỏ mà chuyển sang một sứ mệnh khác: Trở thành nguồn học liệu tham khảo quý giá tại thư viện và nhà trường. Các bộ sách này sẽ tiếp tục song hành cùng giáo viên, học sinh như những công cụ đối chiếu, so sánh, giúp làm phong phú thêm hoạt động dạy học và thực hành sư phạm.

Để chuẩn bị cho giai đoạn chuyển đổi quan trọng này, dù thời gian không còn nhiều, Bộ GD&ĐT đã và đang triển khai hàng loạt nhiệm vụ trọng tâm. Hiện tại, các cuốn sách trong bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" đang được khẩn trương rà soát, đánh giá và chỉnh lý (nếu cần thiết) nhằm hoàn thiện tối đa trên cơ sở bảo đảm tính khoa học, sư phạm.

Song song với công tác hoàn thiện sách, vai trò của giáo viên được đặt ở vị trí then chốt. Việc bồi dưỡng, nâng cao năng lực triển khai cho đội ngũ giáo viên đang được ngành Giáo dục đặt ở vị trí trọng tâm.

Bộ GD&ĐT cho biết, các hoạt động tập huấn sẽ được tổ chức linh hoạt, kết hợp cả trực tiếp và trực tuyến, giúp giáo viên nắm bắt cách tiếp cận chương trình và khai thác hiệu quả bộ sách thống nhất.

Đáng chú ý, nội dung bồi dưỡng được định hướng mạnh mẽ theo việc hỗ trợ giáo viên tổ chức dạy học theo "yêu cầu cần đạt" của chương trình, triệt tiêu lối dạy học rập khuôn hay phụ thuộc hoàn toàn vào nội dung sách giáo khoa.

Bộ GD&ĐT nhấn mạnh, việc thống nhất một bộ sách không có nghĩa là áp đặt một phương pháp dạy học duy nhất. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 vốn được thiết kế theo hướng mở, trong đó sách giáo khoa chỉ là tài liệu cụ thể hóa yêu cầu, không phải là khuôn mẫu cứng nhắc.

“Giáo viên được khuyến khích phát huy tối đa tính chủ động, sáng tạo, lựa chọn phương pháp phù hợp với học sinh thay vì lối dạy "đọc - chép" thụ động”, theo Bộ GD&ĐT.

Triển khai một bộ sách giáo khoa, giáo viên giữ vai trò then chốt. Ảnh: HH

Số hóa sách giáo khoa

Theo định hướng, việc sử dụng một bộ sách giáo khoa không chỉ tạo sự nhất quán trong tổ chức dạy học mà còn giúp nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, giảm gánh nặng chi phí sách giáo khoa cho người dân. Đặc biệt, điều này hỗ trợ giáo viên và học sinh tiếp cận nội dung học tập xuyên suốt, liên thông từ lớp 1 đến lớp 12.

Đặc biệt, một bước tiến quan trọng khác là sự đẩy mạnh chuyển đổi số. Toàn bộ sách giáo khoa thống nhất sẽ được số hóa, đi kèm với hệ sinh thái học liệu số dùng chung và hoàn toàn miễn phí phục vụ cộng đồng.

Việc phát triển học liệu số này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình khai thác sách giáo khoa tại nhà trường và nâng cao chất lượng dạy học.

Từ cơ sở thực tế, chủ trương này đang nhận được những phản hồi tích cực. Cô Phan Thị Thục Hạnh - Hiệu trưởng Trường THCS Phương Mai (Hà Nội) chia sẻ, nhà trường sẽ chuyển sang dùng sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" từ năm 2026 và tin rằng việc này không gây xáo trộn.

Cô Hạnh lý giải, cả 3 bộ sách hiện hành đều đã được thẩm định và sử dụng rộng rãi nhiều năm nay, nên khi quy về một bộ sẽ tạo sự thống nhất, thuận tiện cho phụ huynh và học sinh. Nhà trường sẽ chủ động rà soát lại chương trình để đảm bảo triển khai hiệu quả mà không cần giáo viên phải tham gia tập huấn lại từ đầu.

Tại Trường Tiểu học Nguyễn Trãi (Hà Nội), lãnh đạo nhà trường cho biết, trường đã sử dụng bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” những năm qua, nên sang năm học mới, giáo viên vẫn tiếp tục dạy học bình thường, hoàn toàn không có thay đổi hay xáo trộn nào.

Để chủ trương thực hiện một bộ sách thống nhất trên toàn quốc đi vào cuộc sống một cách thuận lợi, Bộ GD&ĐT khẳng định sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền trong thời gian tới. Mục tiêu là để phụ huynh, giáo viên và toàn xã hội hiểu đúng, hiểu đầy đủ về ý nghĩa của việc sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất, từ đó tạo nên sự đồng thuận cao, góp phần đưa nền giáo dục nước nhà phát triển ổn định và bền vững.