(Thanh tra) - Sau khi nhận được một số phản ánh của người dân, cha mẹ học sinh về các khoản đóng góp được gọi là "quỹ", Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Ninh yêu cầu rà soát, chấn chỉnh tình trạng thu sai quy định, lạm thu tại các cơ sở giáo dục.
Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Quảng Ninh vừa có văn bản chấn chỉnh việc thu, chi, vận động đóng góp trong các cơ sở giáo dục.
Theo sở, thời gian qua, cơ quan này nhận được một số phản ánh của người dân, cha mẹ học sinh về việc thu, sử dụng các khoản đóng góp được gọi là "quỹ". Việc chấn chỉnh nhằm kịp thời kiểm tra, làm rõ phản ánh, phòng ngừa và xử lý tình trạng thu sai quy định, lạm thu, bảo đảm quyền lợi của học sinh và cha mẹ học sinh.
Đối với các khoản thu dịch vụ trong cơ sở giáo dục công lập, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Quảng Ninh yêu cầu chỉ tổ chức thu những dịch vụ thuộc danh mục quy định, không đổi tên, tách khoản hoặc lập "quỹ" để thu ngoài danh mục.
Trước khi thu phải có kế hoạch, dự toán riêng cho từng dịch vụ, xác định rõ đối tượng sử dụng, nội dung chi, nguồn kinh phí hỗ trợ và mức thu; thực hiện thỏa thuận bằng văn bản, đăng ký tự nguyện và công khai.
Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Quảng Ninh cũng yêu cầu không thu trùng những nội dung đã được ngân sách hoặc nguồn khác chi trả; không thu đối với học sinh không đăng ký, không sử dụng dịch vụ. Các khoản thu phải có chứng từ, được hạch toán, theo dõi và quyết toán riêng; không giao giáo viên chủ nhiệm tự giữ, tự chi hoặc để ngoài sổ sách kế toán.
Với kinh phí hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Quảng Ninh yêu cầu không ấn định mức ủng hộ bình quân, mức tối thiểu hoặc giao chỉ tiêu. Đáng chú ý, việc đa số phụ huynh biểu quyết cũng không thay thế sự tự nguyện của từng cha mẹ học sinh
Ban đại diện cha mẹ học sinh không được huy động tiền để chi cho bảo vệ, an ninh, trông giữ xe, vệ sinh trường lớp; khen thưởng cán bộ, giáo viên, nhân viên; mua sắm thiết bị, đồ dùng dạy học; hỗ trợ quản lý, dạy học, hoạt động giáo dục hoặc sửa chữa, nâng cấp, xây dựng công trình của nhà trường. Ngay cả khi cha mẹ học sinh thống nhất, các khoản thu này cũng không được phép thực hiện.
Đối với tài trợ cho cơ sở giáo dục, việc vận động phải có kế hoạch được phê duyệt đúng thẩm quyền. Không quy định mức tài trợ bình quân hoặc tối thiểu, không ép buộc và không coi tài trợ là điều kiện để cung cấp dịch vụ giáo dục.
Một trong những yêu cầu đáng chú ý của Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Quảng Ninh là người đứng đầu cơ sở giáo dục phải rà soát toàn bộ các khoản đã thông báo, đang thu và đã thu từ đầu năm học 2026 - 2027, kể cả khoản do giáo viên, ban đại diện cha mẹ học sinh hoặc cá nhân vận động trong trường, lớp.
Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Quảng Ninh yêu cầu chấm dứt việc tự lập "quỹ lớp", "quỹ trường", "quỹ hoạt động", "quỹ khen thưởng", "quỹ khuyến học" hoặc tên gọi khác để thu từ cha mẹ học sinh.
Các trường cũng không được công khai danh sách những người chưa đóng trong nhóm lớp để gây áp lực cho cha mẹ học sinh; không chỉ đạo, gợi ý hoặc để giáo viên, ban đại diện cha mẹ học sinh đứng ra vận động thay nhà trường nhằm né tránh trách nhiệm; không hợp thức hóa khoản thu, chi sai bằng biên bản họp hoặc xác nhận tự nguyện.
Khi phát hiện khoản thu, chi có dấu hiệu sai phạm, cơ sở giáo dục phải dừng ngay việc thu và sử dụng số tiền, kiểm tra và xác định rõ khoản thu, người thu, người quản lý, số tiền đã thu, đã chi, số còn lại và trách nhiệm liên quan.
Nếu xác định thu sai, phải lập phương án hoàn trả đúng người đã nộp, công khai căn cứ, số tiền, thời hạn hoàn trả và có chứng từ xác nhận. Trách nhiệm của người đứng đầu, người tham mưu, người trực tiếp thu, quản lý và sử dụng tiền cũng phải được làm rõ.
Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Quảng Ninh đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu chỉ đạo các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý rà soát, khắc phục; tổ chức kiểm tra đột xuất khi có phản ánh hoặc dấu hiệu sai phạm. Người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm đối với các khoản thu, chi của nhà trường và việc phối hợp, kiểm tra, xử lý hoạt động đóng góp liên quan đến trường, lớp.
Các cơ sở giáo dục phải hoàn thành tự rà soát, báo cáo cơ quan quản lý trực tiếp trong 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được công văn. Khoản thu được xác định sai phải dừng ngay và tổ chức hoàn trả trực tiếp cho người đóng góp.
UBND các xã, phường, đặc khu và cơ sở giáo dục trực thuộc phải gửi kết quả về Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Quảng Ninh trước ngày 15/10/2026, trong đó nêu rõ khoản thu phát hiện sai, số tiền, số người đã nộp, kết quả hoàn trả và trách nhiệm đã xử lý.
