(Thanh tra) - Qua sơ kết thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030 (giai đoạn 2023-2026), công tác thanh tra, kiểm tra tại thành phố Quảng Ninh tiếp tục được triển khai theo hướng tăng cường phòng ngừa, kiểm soát trách nhiệm và phát hiện, xử lý vi phạm.
Thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030, Quảng Ninh tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, đồng thời từng bước hình thành các lớp kiểm soát trong hoạt động công vụ. Trách nhiệm người đứng đầu, kiểm soát quyền lực, kiểm soát tài sản, thu nhập cùng thanh tra, kiểm tra và tự kiểm tra nội bộ được đặt trong tổng thể các nhiệm vụ phòng ngừa.
Trong giai đoạn thứ nhất thực hiện Chiến lược, thành phố Quảng Ninh xác định kiểm tra, giám sát và thanh tra là giải pháp trọng tâm nhằm chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn từ sớm các hành vi vi phạm. Trọng tâm được chuyển từ xử lý vi phạm sang phòng ngừa, kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa, đồng thời dự báo, cảnh báo các nguy cơ, lỗ hổng trong cơ chế, chính sách.
Từ ngày 1/10/2023 đến 30/6/2026, riêng Thanh tra thành phố Quảng Ninh thực hiện 169 cuộc thanh tra, gồm 73 cuộc theo kế hoạch và 86 cuộc đột xuất; đã ban hành kết luận 94 cuộc.
Qua thanh tra, kiến nghị thu hồi về ngân sách Nhà nước 81.068,943 triệu đồng; giảm trừ, loại khỏi giá trị quyết toán 29.468,79 triệu đồng; xử lý khác về kinh tế 154.319,49 triệu đồng; kiến nghị xử lý đối với 3.877,99m² đất. Các đơn vị chủ động khắc phục trong quá trình thanh tra 13.831,25 triệu đồng.
Cùng với xử lý về kinh tế, Thanh tra thành phố kiến nghị thu hồi, chấm dứt hoạt động đầu tư đối với 3 dự án; xem xét kiểm điểm trách nhiệm đối với 34 tập thể, 37 cá nhân và chuyển cơ quan cảnh sát điều tra 1 vụ việc. Đồng thời, kiến nghị một số nội dung các đơn vị phải thực hiện trong công tác quản lý Nhà nước.
Một nội dung khác được Quảng Ninh chú trọng là thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Trong kỳ, thành phố thực hiện 86 cuộc thanh tra trách nhiệm, ban hành kết luận 84 cuộc, thanh tra 100 đơn vị; kiến nghị xử lý hành chính đối với 24 tập thể và 32 cá nhân.
Công tác kiểm tra cải cách hành chính, thực hiện dân chủ ở cơ sở và kiểm tra công vụ cũng được gắn với yêu cầu phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực. Giai đoạn 2023-2026, đã kiểm tra 76 lượt cấp xã và 30 lượt cấp sở, ban, ngành, Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp cùng các phòng, ban, đơn vị trực thuộc. Qua kiểm tra, giám sát và tự kiểm tra nội bộ, những tồn tại, hạn chế được chấn chỉnh, góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính.
Đáng chú ý, công tác tự kiểm tra đã phát hiện 1 vụ việc tham nhũng, xử lý hình sự 1 cá nhân và xử lý hành chính 6 cá nhân. Qua giải quyết kiến nghị, phản ánh, phát hiện thêm 1 vụ việc và xử lý kỷ luật 1 cá nhân.
Những kết quả này cho thấy công tác thanh tra, kiểm tra được triển khai đồng thời với các biện pháp phòng ngừa, kiểm soát trách nhiệm và quyền lực. Việc kết hợp thanh tra theo kế hoạch với thanh tra đột xuất nhằm chủ động phát hiện, ngăn chặn vi phạm và cảnh báo nguy cơ, lỗ hổng trong cơ chế, chính sách.
Nếu thanh tra, kiểm tra tạo ra cơ chế phát hiện thì kiểm soát quyền lực và tài sản, thu nhập là những lớp phòng ngừa từ trước. Báo cáo xác định kiểm soát chặt chẽ quyền lực Nhà nước, kiểm soát xung đột lợi ích, kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn và đề cao trách nhiệm người đứng đầu là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt.
Trong kỳ, 14.549 người đã thực hiện kê khai và công khai tài sản, thu nhập; 373 người được xác minh việc kê khai; 79 cơ quan, tổ chức, đơn vị được kiểm tra việc thực hiện quy định về kê khai, công khai bản kê khai tài sản, thu nhập. Có 3 người bị kỷ luật do vi phạm quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập.
Cùng với kiểm soát quyền lực, nâng cao chất lượng đội ngũ cũng được đặt trong yêu cầu phòng ngừa. Năm 2025, thành phố phê duyệt 21 lớp bồi dưỡng cho 2.269 lượt học viên về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng quản lý Nhà nước, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đã hoàn thành 21/21 lớp.
Năm 2026, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng được phê duyệt với 122 lớp cho 10.785 lượt học viên, trong đó có 31 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ cho 2.353 cán bộ, công chức, viên chức cấp xã.
Ở cấp độ rộng hơn, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cũng được triển khai với quy mô lớn. Giai đoạn từ 1/10/2023 đến 30/6/2026, toàn thành phố tổ chức 1.912 lớp, với 282.103 lượt người tham gia; số đầu sách, tài liệu về pháp luật phòng, chống tham nhũng được xuất bản là 459.080.
Từ thực tiễn triển khai, thành phố Quảng Ninh cũng chỉ ra một số khó khăn. Sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, khối lượng nhiệm vụ và thẩm quyền tăng, trong khi cán bộ tham mưu công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tại nhiều sở, ngành, đơn vị và địa phương là công chức kiêm nhiệm, phần nào ảnh hưởng đến khả năng tham mưu và thực hiện nhiệm vụ. Công tác rà soát, hoàn thiện pháp luật ở một số lĩnh vực còn thiếu đồng bộ; một số đơn vị chưa thực hiện thường xuyên việc tự kiểm tra, theo dõi, cập nhật và báo cáo kết quả phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Từ thực tiễn đó, Quảng Ninh xác định trước hết phải bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên, trực tiếp của cấp ủy, lãnh đạo cơ quan; đề cao trách nhiệm, tính gương mẫu của người đứng đầu và coi phòng, chống tham nhũng, tiêu cực là nhiệm vụ thường xuyên. Cùng với đó là lấy phòng ngừa làm chính, thực hiện đồng bộ công khai, minh bạch, kiểm soát quyền lực, quản lý cán bộ, cải cách hành chính, chuyển đổi số, kiểm tra, giám sát và tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính.
