Nhiều phụ huynh cho rằng công tác tuyển sinh vào lớp 10 tại Đắk Lắk có nhiều bất cập. Ảnh: N.Giàu

Bị quay như "chong chóng"

Ngày 20/7, nguồn tin cho biết, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đắk Lắk tiếp tục có văn bản về việc tiếp nhận hồ sơ, xác nhận trúng tuyển và hướng dẫn điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển lần 2 trong đợt tuyển sinh bổ sung vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027.

Trước đó, Sở GD&ĐT Đắk Lắk đã hai lần bổ sung chỉ tiêu tuyển sinh. Riêng đợt 2 tiếp tục dành 2.738 chỉ tiêu.

Tuy nhiên, điều khiến nhiều phụ huynh bức xúc không chỉ là việc bổ sung chỉ tiêu, mà là những bất cập trong cách tổ chức, xét tuyển. Nhiều phụ huynh đặt câu hỏi vì sao những học sinh có điểm cao, học lực tốt nhưng không trúng tuyển ngay từ đợt đầu, phải lựa chọn học trường tư hoặc đi học xa. Trong khi đó, ở các đợt xét tuyển bổ sung, những học sinh có điểm thấp hơn lại có cơ hội vào trường công lập, thậm chí những trường từng có điểm chuẩn cao trên địa bàn. Câu chuyện này được chia sẻ lên mạng xã hội những ngày qua.

Câu chuyện tuyển sinh lớp 10 đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Ảnh: N.Giàu

Theo phản ánh của chị N.T.P.T., con chị đạt 45,5 điểm, đăng ký nguyện vọng 1 vào Trường THPT Buôn Ma Thuột nhưng không trúng tuyển ở đợt đầu.

Sau đó, gia đình làm thủ tục cho em nhập học tại một trường khác. Theo quy định, học sinh đã trúng tuyển và hoàn tất thủ tục nhập học sẽ không được tiếp tục tham gia các đợt xét tuyển bổ sung.

Điều khiến gia đình bức xúc là sau đợt xét tuyển bổ sung lần 2, có những học sinh đạt 33,5 điểm lại “bất ngờ” trúng tuyển vào Trường THPT Buôn Ma Thuột .

“Con tôi đạt 45,5 điểm, đăng ký nguyện vọng 1 vào trường nhưng lại không được xét. Vì sao khi trường còn chỉ tiêu, không tiếp tục xét những học sinh đã đăng ký nguyện vọng 1, có điểm cao nhưng chưa trúng tuyển ở đợt đầu?”, chị T. đặt vấn đề.

Theo phụ huynh này, nếu các trường còn chỉ tiêu, việc xét tuyển bổ sung nên ưu tiên những học sinh có điểm cao hơn và đã đăng ký nguyện vọng vào trường từ đầu.

“Có em đạt điểm cao vẫn phải đi học xa. Trong khi trường các em mong muốn sau đó lại hạ điểm chuẩn, học sinh điểm thấp hơn lại có cơ hội vào học. Phụ huynh không biết đường nào mà lần, chẳng khác nào chơi lô tô, xổ số”, chị T. bức xúc nói.

Em P.B.N. đạt 42 điểm cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Ở đợt đầu, em đăng ký nguyện vọng vào Trường THPT Chu Văn An nhưng không trúng tuyển vì điểm chuẩn là 43,5 điểm.

Ở các đợt tiếp theo, em lần lượt đăng ký vào Trường THPT Hồng Đức và Trường THPT Lê Duẩn nhưng vẫn không trúng tuyển. Em N. rất buồn khi có những trường như THPT Buôn Ma Thuột đến đợt 2 chỉ lấy 33,5 điểm. Em không biết tương lai sẽ học ra sao.

Một trường hợp khác là cháu ngoại bà Cao Thị Bửu, trú phường Tân Lập. Cháu bà Bửu đạt 45 điểm trong kỳ tuyển sinh lớp 10. Nguyện vọng 1, cháu bà đăng ký vào Trường THPT Buôn Ma Thuột nhưng không trúng tuyển do trường lấy điểm chuẩn 47 điểm. Ở nguyện vọng 2, gia đình đăng ký Trường THPT Hồng Đức, nơi điểm chuẩn nguyện vọng 1 là 38 điểm, nhưng trường không xét nguyện vọng 2 ở đợt đầu.

Không còn lựa chọn, gia đình phải vay tiền để làm thủ tục cho em vào một trường tư thục. Khi có phương án xét tuyển bổ sung nguyện vọng 2, gia đình đăng ký lại vào Trường THPT Hồng Đức. Tuy nhiên, điểm chuẩn đợt này lên tới 45,5 điểm, khiến cháu của bà tiếp tục không trúng tuyển.

Sau đó, hồ sơ của cháu bà Bửu được đưa về Trường THPT Cao Bá Quát, cách nhà hơn 11km. Ngày 20/7, bà Bửu đến Sở GD&ĐT Đắk Lắk trình bày hoàn cảnh, mong muốn cho cháu được học tại một trường gần nhà còn chỉ tiêu nhưng không được chấp nhận.

Bà Bửu chia sẻ nỗi khổ khi suốt nhiều ngày qua lo chuyện tìm trường cho cháu học. Ảnh: N.Giàu

Bà cho biết gia đình khó khăn, vợ chồng bà nuôi cháu từ nhỏ. Việc đi học cách nhà hơn 11km gây khó khăn trong việc đưa đón, còn học trường tư thì gia đình không đủ khả năng chi trả học phí.

“Cháu học khá mà không được học trường gần nhà, phải đi xa. Trong khi có những trường hợp điểm thấp hơn lại được vào trường từng lấy điểm cao. Cháu buồn lắm”, bà Bửu nói trong nước mắt.

Phụ huynh phản ánh bất cập

Theo phản ánh của nhiều phụ huynh, điều khiến họ lo ngại nhất trong kỳ tuyển sinh lớp 10 năm nay là việc rất khó chủ động xây dựng phương án học tập cho con. Những thay đổi qua từng đợt xét tuyển khiến không ít gia đình liên tục phải điều chỉnh kế hoạch.

Ngay từ đầu, phụ huynh được yêu cầu đăng ký nguyện vọng vào các trường THPT. Nhiều gia đình lựa chọn trường gần nơi cư trú làm nguyện vọng 1 với kỳ vọng nếu không trúng tuyển vẫn còn cơ hội ở các nguyện vọng tiếp theo. Tuy nhiên, sau khi công bố kết quả đợt 1, nhiều học sinh không trúng tuyển phải tự tìm trường khác để tránh nguy cơ mất chỗ học.

Trong khi đó, thông tin về các đợt xét tuyển bổ sung và cách thức tham gia được công bố trong thời gian ngắn, khiến nhiều phụ huynh lúng túng. Có gia đình vội vàng cho con nhập học tại trường tư, có gia đình chấp nhận đưa con đi học xa. Đến khi xuất hiện đợt tuyển sinh bổ sung, họ lại phải xin rút hồ sơ để đăng ký xét tuyển vào trường công lập.

"Phụ huynh bị quay như chong chóng. Ban đầu đăng ký nguyện vọng, sau đó tất bật đi tìm trường cho con, rồi lại rút hồ sơ để đăng ký xét tuyển bổ sung. Không biết phải tính toán thế nào cho đúng", một phụ huynh chia sẻ.

Theo phản ánh, lịch triển khai đợt tuyển sinh bổ sung diễn ra khá gấp. Ngày 16/7, Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk ban hành văn bản hướng dẫn; trước 17 giờ ngày 17/7, các trường phải hoàn tất việc xác nhận trúng tuyển. Từ 8 giờ đến 17 giờ ngày 18/7, phụ huynh và học sinh thực hiện điều chỉnh nguyện vọng, sau đó hệ thống đóng để tiến hành xét tuyển.

Nhiều phụ huynh cho rằng khoảng thời gian trên quá ngắn đối với một quy trình liên quan đến hàng nghìn học sinh. Thông tin phải được truyền từ cơ quan quản lý đến các cơ sở giáo dục, rồi mới đến từng học sinh và gia đình. Vì vậy, không ít người cho rằng họ không có đủ thời gian để tiếp cận thông tin, cân nhắc các phương án và đưa ra lựa chọn phù hợp.

Bổ sung chỉ tiêu, nhưng còn nhiều băn khoăn

Tại cuộc họp báo ngày 16/7, phóng viên Báo Thanh tra đã đặt vấn đề về những bất cập trong công tác tuyển sinh lớp 10 tại Đắk Lắk. Ông Nguyễn Xuân Đá, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Đắk Lắk, cho biết số học sinh hoàn thành chương trình lớp 9 năm nay tăng gần 10.000 em so với năm trước, tạo áp lực lớn cho công tác tuyển sinh lớp 10.

Ông Nguyễn Xuân Đá, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Đắk Lắk thông tin về kỳ tuyển sinh lớp 10 trên địa bàn tại cuộc hợp báo. Ảnh: N.Giàu

Theo Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Đắk Lắk, toàn tỉnh có hơn 40.000 chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10, trong đó hơn 37.000 chỉ tiêu vào các trường công lập, tỷ lệ tuyển đạt khoảng 87%, cao hơn mức tối thiểu 85% theo quy định.

Tuy nhiên, tại các khu vực đô thị, thí sinh tập trung đông khiến điểm chuẩn một số trường tăng cao. Sau khi có kết quả, một số học sinh trúng tuyển không nhập học, dẫn đến các trường còn thiếu chỉ tiêu. Vì vậy, Sở GD&ĐT cho phép tuyển sinh bổ sung nhằm tận dụng số chỉ tiêu còn trống và tạo thêm cơ hội học tập cho học sinh.

Điều khiến nhiều phụ huynh bức xúc không chỉ là kết quả tuyển sinh, mà còn là cách tổ chức các đợt xét tuyển, phương thức xử lý nguyện vọng và việc công bố, hướng dẫn thông tin còn thiếu nhất quán. Những thay đổi qua từng đợt xét tuyển khiến nhiều gia đình rơi vào thế bị động, khó dự liệu cơ hội trúng tuyển của con em mình, từ đó đặt dấu hỏi về tính minh bạch và hợp lý của quy trình tuyển sinh.

Trước những bất cập trên, nhiều ý kiến cho rằng, Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk cần rà soát toàn bộ quy trình tuyển sinh lớp 10, nhất là phương thức xét tuyển bổ sung, việc xử lý nguyện vọng và công tác công bố, hướng dẫn thông tin. Theo các phụ huynh, quy trình tuyển sinh cần được tổ chức minh bạch, ổn định và dễ dự báo hơn để học sinh, gia đình có thể chủ động lựa chọn, tránh tình trạng "điểm cao vẫn trượt" trong khi điểm chuẩn ở các đợt sau lại giảm sâu.

Bởi phía sau mỗi đợt xét tuyển không chỉ là những chỉ tiêu được lấp đầy, mà còn là cơ hội học tập, thời gian, chi phí và tâm lý của hàng chục nghìn học sinh cùng gia đình. Vì vậy, bất kỳ sự điều chỉnh nào trong quy trình tuyển sinh cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu tuyển đủ chỉ tiêu và quyền lợi chính đáng của người học.