Năm 2026, ngân sách chi cho ngành giáo dục khoảng 13.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 36% tổng chi thường xuyên của tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: N.Giàu

Kỳ họp báo "nóng" với đề tài về giáo dục

Tại họp báo định kỳ tháng 6/2026 của UBND tỉnh Đắk Lắk diễn ra ngày 16/7, phóng viên Báo Thanh tra đặt câu hỏi với ngành giáo dục liên quan đến những bất cập trong công tác tuyển sinh vào lớp 10, vấn đề đang khiến nhiều phụ huynh, học sinh và dư luận bức xúc.

Theo phản ánh, đến nay công tác tuyển sinh vào lớp 10 tại Đắk Lắk đã trải qua một đợt tuyển sinh chính thức và hai đợt tuyển sinh bổ sung. Đáng chú ý, trong đợt bổ sung lần hai, ngành giáo dục tiếp tục dành 2.738 chỉ tiêu.

Việc bổ sung chỉ tiêu nhằm tạo thêm cơ hội học tập cho học sinh là cần thiết. Tuy nhiên, điều khiến dư luận đặt câu hỏi là vì sao một số học sinh có điểm thi cao, học lực tốt lại không thể vào trường công lập ngay từ đợt đầu, buộc phải đứng trước lựa chọn học trường tư thục hoặc học nghề.

Trong khi đó, ở các đợt tuyển sinh bổ sung, những học sinh có mức điểm thấp hơn lại có cơ hội trúng tuyển vào trường công lập, thậm chí có trường thuộc nhóm có điểm chuẩn cao trên địa bàn. Sự chênh lệch này khiến nhiều phụ huynh không khỏi băn khoăn về tính hợp lý và cách tổ chức kỳ tuyển sinh.

Một phụ huynh phản ánh rằng chưa có năm nào việc cho con vào lớp 10 lại khiến gia đình mệt mỏi như năm nay. “Điểm chuẩn thay đổi liên tục, kế hoạch tuyển sinh nhiều lần điều chỉnh, phụ huynh thì thấp thỏm chạy ngược chạy xuôi để giữ chỗ cho con. Tôi đã đóng học phí trường tư vì lo con không còn cơ hội, vài ngày sau lại có đợt xét tuyển mới với mức điểm thấp hơn rất nhiều”, vị phụ huynh buồn bã nói.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk chủ trì buổi họp báo. Ảnh: N.Giàu

Chất lượng giáo dục vẫn nằm trong nhóm cuối

Tại buổi họp báo, phóng viên Báo Thanh tra cũng đặt câu hỏi về chất lượng giáo dục đại trà của tỉnh, thể hiện qua kết quả thi và thứ hạng điểm trung bình các môn thi tốt nghiệp THPT trong nhiều năm qua.

Theo số liệu được công bố, năm 2024, Đắk Lắk xếp thứ 61/63 tỉnh, thành phố (cũ) về điểm trung bình các môn thi tốt nghiệp THPT.

Năm 2025, điểm trung bình thi tốt nghiệp THPT của Đắk Lắk đạt 5,601 điểm, xếp thứ 59/63 tỉnh, thành phố (cũ). So với năm trước, tỉnh tăng 2 bậc nhưng vẫn nằm trong nhóm 10 địa phương có điểm trung bình thấp nhất cả nước.

Năm 2026, theo dữ liệu điểm thi tốt nghiệp THPT do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố, Đắk Lắk đạt điểm trung bình 5,32 điểm, xếp thứ 32/34 tỉnh, thành phố.

Trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Thanh tra, ông Nguyễn Xuân Đá, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk, cho biết năm nay số học sinh hoàn thành chương trình lớp 9 tăng gần 10.000 em so với năm học trước, tạo áp lực lớn cho công tác tuyển sinh vào lớp 10.

Trước tình hình này, Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk đã rà soát năng lực tiếp nhận của các trường THPT và tăng chỉ tiêu tuyển sinh ở mức cao nhất nhằm bảo đảm quyền lợi học tập cho học sinh.

Năm học 2026 - 2027, toàn tỉnh có hơn 40.000 chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10, trong đó hơn 37.000 chỉ tiêu thuộc các trường công lập. Tỷ lệ học sinh được tuyển đạt khoảng 87%, cao hơn mức tối thiểu 85% theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Ông Nguyễn Xuân Đá, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk trả lời câu hỏi của PV Báo Thanh tra. Ảnh: N.Giàu

Theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk, tuyển sinh năm nay được thực hiện bằng cả hình thức thi tuyển và xét tuyển. Đối với xét tuyển, học sinh được đăng ký hai nguyện vọng; những trường còn thiếu chỉ tiêu sẽ xét thêm từ nguyện vọng 2 để tăng cơ hội trúng tuyển.

Tại các đô thị như Buôn Ma Thuột và Tuy Hòa, số lượng thí sinh đông khiến điểm chuẩn ở một số trường rất cao. Tuy nhiên, sau khi công bố kết quả, vẫn có trường hợp trúng tuyển nhưng không nhập học.

Vì vậy, Sở cho phép các trường tuyển sinh bổ sung đợt 2 và sẽ tiếp tục xem xét các đợt bổ sung nếu còn thiếu chỉ tiêu, nhằm tạo điều kiện tối đa cho học sinh được đến trường.

“Năm nào cũng rút kinh nghiệm thì không thuyết phục”

Liên quan đến vấn đề này, ông Trương Công Thái, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, thẳng thắn nhìn nhận những bất cập trong công tác tổ chức các kỳ thi và tuyển sinh đầu cấp trên địa bàn tỉnh.

Theo ông Thái, tình trạng phụ huynh bức xúc vì tuyển sinh, xét tuyển đầu vào xảy ra gần như năm nào cũng có. Dù UBND tỉnh đã nhiều lần có văn bản chỉ đạo, ngành giáo dục vẫn chưa khắc phục triệt để.

Những tồn tại, hạn chế phải được nhìn nhận rõ ràng, cả nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan, thay vì chỉ “rút kinh nghiệm” qua từng năm.

Ông Thái cho rằng, cơ sở vật chất phục vụ giáo dục cơ bản đã được đầu tư khá bài bản. Tuy nhiên, việc tổ chức thực hiện và điều hành vẫn còn nhiều vấn đề. Ban Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk phải chịu trách nhiệm trước Tỉnh ủy và UBND tỉnh về kết quả hoạt động của ngành.

“Chúng ta không nên so sánh với những nơi làm chưa tốt mà phải nhìn vào các địa phương dẫn đầu để thấy mình đang ở đâu, khuyết điểm nằm ở chỗ nào để tìm giải pháp khắc phục”, ông Thái nói.

Ông Trương Công Thái, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk thông tin tại cuộc họp báo. Ảnh: N.Giàu

Lãnh đạo UBND tỉnh Đắk Lắk cũng nhấn mạnh, tại nhiều cuộc họp trước đây, Bí thư Tỉnh ủy và Chủ tịch UBND tỉnh đã phê bình gay gắt khi chất lượng giáo dục của địa phương chưa tương xứng với nguồn lực đầu tư.

Kết quả thi tốt nghiệp THPT và nhiều chỉ số giáo dục của tỉnh vẫn nằm trong nhóm cuối cả nước.

Theo ông Thái, việc phụ huynh phải chạy đôn chạy đáo tìm trường cho con là điều không thể chấp nhận. Đây là nhu cầu chính đáng của người dân và cơ quan quản lý nhà nước phải có trách nhiệm giải quyết.

“Ăn lương nhà nước thì phải đảm bảo việc học hành cho các cháu. Năm nào cũng nói rút kinh nghiệm thì không thuyết phục”, ông Thái nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk thông tin thêm, giáo dục hiện là lĩnh vực được tỉnh ưu tiên nguồn lực rất lớn.

Năm 2026, tổng chi ngân sách của tỉnh khoảng 50.000 tỷ đồng, trong đó chi thường xuyên hơn 35.000 tỷ đồng. Riêng lĩnh vực giáo dục chiếm hơn 1/3 khoản chi thường xuyên, tương đương khoảng 13.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 36% tổng chi thường xuyên của tỉnh.

Chờ “hành động” từ tư lệnh ngành giáo dục Đắk Lắk

Với nguồn lực đầu tư lớn như vậy, câu hỏi đặt ra là chất lượng giáo dục của tỉnh bao giờ mới có sự chuyển biến tương xứng?

Đây không chỉ là câu hỏi của phụ huynh, học sinh mà còn là bài toán đặt ra đối với ngành giáo dục Đắk Lắk, đặc biệt là “tư lệnh” ngành.

Hiện nay, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk là TS Lê Thị Thanh Xuân – người con dân tộc Mnông sinh ra và lớn lên tại Đắk Lắk, có gần 25 năm công tác trong ngành Giáo dục tỉnh, từng đảm nhiệm nhiều vị trí từ quản lý cơ sở đến lãnh đạo ngành.

TS Lê Thị Thanh Xuân cũng là đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV và XVI.

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk - TS Lê Thị Thanh Xuân. Ảnh: Cổng thông tin tỉnh Đắk Lắk

Trong chương trình hành động ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, với cương vị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, bà Xuân xác định giáo dục và đào tạo là lĩnh vực được ưu tiên hàng đầu. Bà đặt mục tiêu triển khai đồng bộ, hiệu quả Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Cụ thể, tập trung tham mưu triển khai các chính sách đột phá phát triển giáo dục, đào tạo phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương; hoàn thành đầu tư xây dựng năm trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, vùng khó khăn; phát triển hệ thống trường học tại vùng biển, vùng khó khăn. Thực hiện phổ cập cho trẻ mầm non từ 3 đến 5 tuổi, tiến tới phổ cập giáo dục trung học phổ thông và miễn học phí, hỗ trợ bữa ăn trưa cho học sinh vùng biên giới. Đẩy mạnh giáo dục STEM và chuyển đổi số, thu hút giáo viên chất lượng cao đến công tác tại các vùng khó khăn của tỉnh. Mỗi lá phiếu của quý vị là niềm tin thiêng liêng.

"Tôi sẽ không ngừng nỗ lực, dành trọn tâm huyết để xứng đáng và không phụ lòng tin tưởng đó", theo bà Xuân.

Giờ đây, khi đã tiếp tục được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội và đang giữ cương vị người đứng đầu ngành giáo dục Đắk Lắk, những cam kết trong chương trình hành động của TS Lê Thị Thanh Xuân đang được đặt trước một yêu cầu lớn hơn: biến lời hứa thành hành động cụ thể.

Đặc biệt, trong bối cảnh chất lượng giáo dục của Đắk Lắk nhiều năm liên tục nằm trong nhóm cuối cả nước, còn công tác tuyển sinh đầu cấp vẫn phát sinh những bất cập khiến phụ huynh, học sinh bức xúc, cử tri đang chờ đợi những chuyển biến thực chất từ ngành giáo dục.