Theo dõi Báo Thanh tra trên
Bùi Bình
Thứ sáu, 20/11/2026 - 10:00
(Thanh tra) - Gần 19 năm gắn bó với Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trung Thịnh (Tuyên Quang), trên địa bàn vùng cao có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, thầy Nguyễn Quang Trung chọn âm nhạc để đến gần hơn với những học trò nơi đây. Từ tiếng hát còn e dè đến những tiết mục biểu diễn trước tập thể là hành trình của sự kiên nhẫn, sáng tạo và một niềm tin giản dị: Đứa trẻ nào cũng xứng đáng có cơ hội cất tiếng nói của mình.
Thầy Nguyễn Quang Trung trong một tiết dạy Âm nhạc tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trung Thịnh. Ảnh: Bùi Bình
Có em chỉ dám hát thật khẽ khi đứng cạnh bạn. Đến lúc được mời biểu diễn trước lớp, em lại ngập ngừng. Thầy Nguyễn Quang Trung vẫn nhớ những học trò như thế: Không thiếu niềm yêu thích âm nhạc, chỉ thiếu một chút tự tin để bước qua nỗi ngại ngùng. Thầy không thúc ép. Em được bắt đầu từ việc vỗ tay theo nhịp, hát cùng nhóm, rồi thử những câu hát ngắn. Qua từng buổi học, có em đã mạnh dạn tham gia biểu diễn.
Thay vì lấy một tiết mục hoàn chỉnh làm đích đến duy nhất, thầy chú ý đến từng bước tiến nhỏ, hát đúng một đoạn khó, nhớ được nhịp, dám đứng cạnh bạn để biểu diễn.
Sự thay đổi ấy không ồn ào, nhưng đủ để người giáo viên thấy công sức của mình có ý nghĩa. “Mỗi lần nhìn thấy học sinh của mình vui vẻ cất cao tiếng hát, tôi cảm thấy rất xúc động và hạnh phúc”, thầy chia sẻ. Với thầy, một tiếng hát rõ hơn hôm trước cũng đáng mừng, bởi phía sau đó có khi là cả quá trình vượt qua mặc cảm của một đứa trẻ.

Thầy Nguyễn Quang Trung tận tình hướng dẫn học sinh thực hành nhạc cụ trong giờ học Âm nhạc. Ảnh: Bùi Bình
Sinh năm 1982, quê ở Phú Thọ, thầy Trung yêu âm nhạc từ thời còn đi học và mong muốn trở thành giáo viên. Ngày 1/1/2008, thầy bắt đầu công tác tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trung Thịnh, khi ấy thuộc huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang; nay thuộc xã Trung Thịnh, tỉnh Tuyên Quang. Trên địa bàn vùng cao có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, việc tổ chức các hoạt động giáo dục nghệ thuật gặp không ít trở ngại. Mái trường ấy đã giữ bước chân thầy gần hai thập kỷ, qua nhiều thế hệ học trò.
Giảng dạy âm nhạc ở vùng cao có những trở ngại không dễ nhìn thấy qua giáo án. Khả năng ghi nhớ lời ca, cảm nhận giai điệu, giữ nhịp của học sinh không đồng đều. Một số em ít nói, ngại thể hiện trước đông người. Trang thiết bị phục vụ thực hành, trải nghiệm nghệ thuật còn hạn chế. Nếu chỉ dạy theo một cách, những em chậm hơn rất dễ lặng im trong lớp.

Thầy Nguyễn Quang Trung hướng dẫn học sinh khám phá các nhạc cụ gõ tự tạo, khơi gợi niềm yêu thích và khả năng sáng tạo âm nhạc Ảnh: Bùi Bình
Thầy Trung chọn cách đi chậm cùng học trò. Tiết học có trò chơi, hoạt động nhóm, hát kết hợp vận động, thi đua và biểu diễn. Những em mạnh dạn được khuyến khích sáng tạo động tác phụ họa; những em e dè được giao phần việc vừa sức. Mỗi lần thử sức thành công lại mở ra một cơ hội khác. Điều thầy mong không phải lớp học có thật nhiều giọng hát hay, mà là không em nào đứng ngoài niềm vui âm nhạc.
Năm học 2025 - 2026, em Sùng Thị Sung, học sinh lớp 3A4, kể rằng mình thích nhất được hát, múa và chơi trò chơi với thầy, với các bạn. Khi học sinh hát chưa tốt hoặc còn ngại ngùng, thầy luôn động viên. Vì thế, em mong đến giờ âm nhạc. Lời kể mộc mạc ấy cho thấy điều mà các bảng thành tích khó diễn tả, đó là một tiết học có thể trở thành khoảng thời gian các em học sinh mong đợi.

Học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trung Thịnh hào hứng thực hành nhạc cụ gõ trong tiết học Âm nhạc. Ảnh: Bùi Bình
Một thanh tre, chiếc chai nhựa hay lon đã qua sử dụng, dưới sự hướng dẫn của thầy Trung, có thể trở thành dụng cụ gõ đệm. Học sinh tự tay làm trống lắc, phách tre, thử tạo âm thanh, phân biệt nhịp nhanh - chậm, mạnh - nhẹ. Những vật liệu vốn quen thuộc với đời sống được đưa vào bài học, giúp các em thực hành, tiết kiệm và bảo vệ môi trường.
Từ cách làm này, thầy còn hướng tới việc để học sinh khám phá nguyên lý tạo âm thanh và tự sáng tạo phần tiết tấu, động tác minh họa. Sản phẩm của các em có thể là một nhạc cụ gõ đơn giản, một lời mới cho giai điệu quen thuộc hay một tiết mục được cả nhóm cùng xây dựng. Học sinh không chỉ nghe và làm theo; các em được thử, được sửa, được góp phần tạo nên bài học.

Học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trung Thịnh trong một tiết học Âm nhạc. Ảnh: Bùi Bình
Không dừng ở nhạc cụ tự tạo, thầy đưa hình ảnh bản làng, gia đình, thiên nhiên vào nội dung giảng dạy; giới thiệu dân ca, điệu múa và những nét văn hóa truyền thống của địa phương. Học trò được khuyến khích chia sẻ bài hát đã nghe từ ông bà, cha mẹ. Từ câu hát trong gia đình đến tiết học ở trường, khoảng cách giữa kiến thức và đời sống được thu hẹp. Các em học giai điệu mới mà vẫn có dịp nhận ra vẻ đẹp trong vốn văn hóa của chính mình.
“Tôi mong muốn các em nhận ra rằng âm nhạc không ở đâu xa mà luôn hiện diện trong chính cuộc sống hằng ngày, trong tiếng hát, lời ru và những nét văn hóa truyền thống của quê hương mình”, thầy nói. Giữa nơi điều kiện tiếp cận hoạt động nghệ thuật còn hạn chế, cách làm ấy giúp học sinh thấy văn hóa dân tộc không chỉ ở những dịp lễ hội, mà có thể hiện hữu ngay trong lớp học.

Hoạt động trải nghiệm nghệ thuật giúp học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trung Thịnh rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn thể hiện bản thân trước tập thể. Ảnh: Bùi Bình
Thầy cũng sử dụng hình ảnh, video, học liệu số để minh họa bài hát, nhạc cụ; tìm tòi cách kết hợp âm nhạc với hoạt động khám phá và sáng tạo. Nhưng công nghệ chỉ là phương tiện. Điểm khởi đầu vẫn là câu hỏi học sinh có hiểu, có thích, có đủ tự tin tham gia hay không. Chính cách đặt học trò ở trung tâm đã khiến những tiết học thêm sinh động, gần gũi.
Phó Hiệu trưởng Mỵ Văn Dục nhận xét thầy Trung là người có trách nhiệm, tâm huyết, chủ động đổi mới phương pháp và quan tâm đến cả những học sinh hạn chế khả năng cảm thụ, thể hiện âm nhạc. Ngoài giờ lên lớp, thầy còn hướng dẫn các tiết mục văn nghệ trong những ngày lễ, hoạt động của trường và địa phương. Nhờ sự đồng hành ấy, nhiều em tích cực tham gia hoạt động tập thể, biết hợp tác và thể hiện bản thân tốt hơn.
Trong mắt đồng nghiệp, sự nhiệt tình của thầy còn thể hiện ở những lần hỗ trợ tập luyện văn nghệ và cùng chuẩn bị hoạt động chung. Điều đáng chú ý là thầy không tách việc dạy môn học khỏi đời sống tập thể của nhà trường. Một tiết mục văn nghệ được chuẩn bị chu đáo cũng là dịp học sinh học cách phối hợp, lắng nghe nhau và tự chịu trách nhiệm với phần việc của mình.

Học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trung Thịnh biểu diễn tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Ảnh: Bùi Bình
Nỗ lực của thầy được ghi nhận qua những dấu mốc nghề nghiệp: Giáo viên dạy giỏi cấp huyện năm 2023; giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh Hà Giang, Chiến sĩ thi đua cơ sở và Bằng khen của Liên đoàn Lao động tỉnh Hà Giang năm 2025; giấy khen của UBND xã Trung Thịnh năm 2026. Nhưng khi nói về điều đáng quý nhất, thầy vẫn trở lại với sự tiến bộ của từng học trò.
Gần 19 năm ở Trung Thịnh, thầy Trung tiếp tục công việc quen thuộc: Chọn bài hát, chuẩn bị hoạt động, kiên nhẫn chờ một em nhỏ tìm được nhịp của mình. Không phải đứa trẻ nào rồi cũng trở thành người biểu diễn. Nhưng có em đã dám bước lên trước lớp, hát rõ hơn, nhìn bạn bè và mỉm cười. Giữa đại ngàn, những thanh âm được đánh thức bắt đầu từ những điều nhỏ bé, chân thành và bền bỉ như thế.
Ý kiến bình luận:
Hiện chưa có bình luận nào, hãy trở thành người đầu tiên bình luận cho bài biết này!
(Thanh tra) - Gần 19 năm gắn bó với Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Trung Thịnh (Tuyên Quang), trên địa bàn vùng cao có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, thầy Nguyễn Quang Trung chọn âm nhạc để đến gần hơn với những học trò nơi đây. Từ tiếng hát còn e dè đến những tiết mục biểu diễn trước tập thể là hành trình của sự kiên nhẫn, sáng tạo và một niềm tin giản dị: Đứa trẻ nào cũng xứng đáng có cơ hội cất tiếng nói của mình.
Bùi Bình
(Thanh tra) - Hơn 19 giờ tối, sau 5 tiếng đồng hồ đi bộ xuyên rừng từ khu lán tạm tránh sạt lở tại thôn Kho Vàng, cô giáo Hoàng Thị Thu Dần cùng đồng nghiệp đã đưa được 27 học sinh về tới Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học Cốc Lầu (tỉnh Lào Cai) an toàn sau cơn bão Yagi.
Hải Hà
Thái Hải
Hải Hà
Hải Hà
B.S
Bùi Bình
Ngô Hương
Nguyễn Điểm
Thu Hương
Đăng Tân
Minh Tân - Minh Nghĩa
Thu Huyền