Nhờ quản lý di tích tốt, Quảng Ninh đang là điểm đến của nhiều khách du lịch châu Âu. Ảnh: Lộc Nga

Theo Công văn 2946, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cần thống nhất đầu mối đơn vị quản lý Nhà nước về di tích thuộc Phòng Di sản văn hóa, Sở VH-TT&DL. UBND cấp tỉnh chủ trì, phối hợp với cơ quan quản lý Nhà nước về tôn giáo ở địa phương. Ban Quản lý di tích trực thuộc Sở VH-TT&DL chịu trách nhiệm quản lý những di tích quan trọng và hướng dẫn nghiệp vụ về các hoạt động tu bổ, tôn tạo, phát huy giá trị di tích. Đối với các di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới cần nghiên cứu lộ trình nâng cấp bộ máy hiện nay trực thuộc UBND cấp tỉnh; đối với các di tích quốc gia đặc biệt cần căn cứ điều kiện từng địa phương, phạm vi và quy mô di tích...

Năm 2014, Bộ VH-TT&DL mới quy định vậy, thế nhưng từ năm 1994, sau khi vịnh Hạ Long được công nhận là Di sản Thiên nhiên thế giới, theo yêu cầu của Uỷ ban Di sản Thế giới, năm 1995, UBND tỉnh Quảng Ninh đã thành lập Ban Quản lý vịnh Hạ Long với nhiệm vụ: Quản lý Nhà nước về di sản, bảo tồn phát huy giá trị vịnh Hạ Long và tổ chức quản lý hoạt động dịch vụ, khai thác, thu phí tham quan vịnh Hạ Long.

Nhằm xã hội hóa công tác đầu tư, tỉnh Quảng Ninh thực hiện mô hình “đầu tư công, quản lý tư”, đồng thời tách chức năng nhiệm vụ thu phí tham quan vịnh ra khỏi Ban Quản lý Di tích. Sự phân công phân nhiệm nói trên đã góp phần làm cho bộ máy quản lý điều hành chuyên nghiệp hơn, hiệu quả hơn trong quá trình khai thác danh thắng vịnh Hạ Long. Xã hội hóa đầu tư được thực hiện minh bạch thông qua tổ chức đấu thầu, quản trị công tác khai thác dịch vụ... Với tiêu chí trong đầu tư khai thác, xây dựng sản phẩm du lịch không được làm ảnh hưởng đến giá trị di sản.

20 năm qua, vịnh Hạ Long luôn là một điểm đến của khách du lịch trong nước và quốc tế. Trong khi Thủ đô Hà Nội và các tỉnh, thành trong cả nước đang triển khai thực hiện Văn bản số 2946 của Bộ VH-TT&DL, thì ngày 28/2/2014, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Văn bản 427/2014/QĐ-UB về việc ban hành quy chế quản lý các di tích thuộc tỉnh Quảng Ninh. Cho đến thời điểm này, UBND các thành phố, huyện, cơ quan tổ chức ban ngành, địa phương ở Quảng Ninh đang ráo riết thực hiện theo quy định của Văn bản 427.

Trao đổi với PV, ông Hồ Chí Đức, Trưởng Ban Quản lý các di tích trọng điểm tỉnh Quảng Ninh cho biết, sở dĩ tỉnh đi trước một bước nhằm xác định trách nhiệm của chính quyền, địa phương, cơ quan chức năng không thể đổ lỗi cho nhau nếu di tích di sản bị xâm hại, xuống cấp hoặc khai thác không kèm theo sự tu bổ. Đã là di sản, di tích thì phải có chủ. Trong hồ sơ ngoài việc thuyết minh về giá trị của di sản di tích, điều kiện bắt buộc là cần phải có kế hoạch quản lý. Hiện nay, di tích Yên Tử vẫn còn nhiều đơn vị quản lý, cụ thể: Ban Quản lý Di tích trọng điểm tỉnh Quảng Ninh, Ban Quản lý Di tích Yên Tử (thuộc UBND TP Uông Bí) và Tỉnh hội Phật giáo tỉnh Quảng Ninh... Do vậy, không thể tránh khỏi sự chồng chéo trong quản lý. Thời gian tới đây sẽ sắp xếp lại.

Một niềm vui lớn đối với nhân dân Quảng Ninh là ngày 13/9/2014, Khu Di tích Lịch sử nhà Trần tại Đông Triều được trao Bằng Xếp hạng Di tích Quốc gia Đặc biệt. Sự kiện này giúp Quảng Ninh có thêm một địa điểm du lịch tâm linh hấp dẫn kết hợp nên một chuỗi du lịch Đông Triều - Yên Tử.

Việc sớm kiện toàn sắp xếp lại bộ máy quản lý di tích di sản của tỉnh Quảng Ninh đã làm tăng sức hấp dẫn cũng như việc quảng bá hình ảnh du lịch của địa phương này rộng khắp cả nước và ra nước ngoài.

Lộc Nga