Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Đức Hạnh cho rằng, cần quan tâm giải quyết các kiến nghị của cử tri tại 4 tỉnh miền Trung

Tiếp tục phiên họp thứ tư, chiều 5/10, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về báo cáo giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa 13; báo cáo kết quả tiếp công dân, tiếp nhận xử lý đơn thư của công dân và kết quả giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của Quốc hội năm 2016.

“Điểm danh” các bộ chưa làm tròn trách nhiệm trả lời cử tri

Trình bày báo cáo, Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải khái quát, toàn bộ 856 kiến nghị gửi đến Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ đều đã được các cơ quan trả lời bằng văn bản tới cử tri.

Tỷ lệ các kiến nghị được tiếp thu để xử lý, giải quyết dứt điểm dưới dạng ban hành sửa đổi bổ sung các chính sách pháp luật hoặc tổ chức thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm chiếm 20,56% cũng được cho là cao so với kỳ họp trước. 

Tuy nhiên, hạn chế là vẫn còn hiện tượng quá chú trọng tới việc trả lời cử tri mà chưa chú trọng, quan tâm thỏa đáng tới việc giải quyết các kiến nghị của cử tri.

Nhiều kiến nghị của cử tri yêu cầu các cơ quan nhà nước phải giải quyết các vấn đề dân sinh, bức xúc, nhưng nội dung trả lời các kiến nghị này lại chưa thật sự rõ ràng, thiếu lộ trình cụ thể hoặc chỉ viện dẫn văn bản quy phạm pháp luật đã cũ, không còn phù hợp nên không giải quyết được vấn đề, chưa đáp ứng được yêu cầu nguyện vọng của cử tri.

Sau nhận xét này, báo cáo “điểm danh” một số bộ: Kế hoạch Đầu tư, Nông nghiệp Phát triển Nông thôn, Giao thông Vận tải, Công thương, Tài nguyên Môi trường, Nội vụ và một số bộ, ngành khác…

Bà Nguyễn Thanh Hải dẫn ví dụ là cử tri TP HCM hỏi về cơ chế đãi ngộ cho đội ngũ trí thức thì ở văn bản trả lời Bộ Nội vụ chỉ nêu hiện đang xây dựng Chiến lược Phát triển thanh niên và Luật Thanh niên.

Kết quả giám sát cũng cho thấy, có những văn bản không trả lời thẳng vào nội dung kiến nghị của cử tri mà lại trả lời chung chung, trả lời không đúng kiến nghị cần giải quyết, không đưa ra lộ trình và biện pháp giải quyết. Vì vậy, cử tri lại tiếp tục có kiến nghị.

Như nội dung trả lời của Bộ Kế hoạch Đầu tư về bố trí vốn từ nguồn vốn Trái phiếu Chính phủ để tiếp tục thực hiện các dự án bị đình hoãn còn dang dở; trả lời của Bộ Công thương về quản lý thị trường, phòng chống hàng nhái, hàng giả, gian lận thương mại; về trách nhiệm trong triển khai thực hiện dự án đầu tư mở rộng khu gang thép Thái Nguyên….

Cũng theo bà Nguyễn Thanh Hải, vẫn còn hiện tượng ở một số bộ, ngành, bộ trưởng, trưởng ngành không trực tiếp trả lời kiến nghị cử tri mà lại giao cho cấp phó trả lời là chưa thể hiện hết trách nhiệm của bộ trưởng, trưởng ngành đối với cử tri và nhân dân cả nước như: Bộ Lao động Thương binh Xã hội, Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn, Ủy ban Dân tộc,..

Sau giám sát, Ban Dân nguyện đề nghị các bộ, ngành có kế hoạch và lộ trình cụ thể để giải quyết dứt điểm 142 kiến nghị của cử tri gửi tới các kỳ họp thứ 9, thứ 10 của Quốc hội khoá 13, trong đó, đặc biệt quan tâm tới bốn vấn đề mà nhiều cử tri quan tâm; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc tổ chức thực hiện những kiến nghị đã được giải quyết bảo đảm tính khả thi…

Cần nghiên cứu mô hình tiếp dân giải quyết những vấn đề bức xúc nhất

Đóng góp ý kiến nội dung này, theo Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh Võ Trọng Việt, kiến nghị của cử tri thì nhiều lắm, rất nhiều lĩnh vực, với tiềm lực hiện nay thì chưa giải quyết hết được, nhưng những vấn đề gì bức xúc nhất, quan trọng nhất thì Quốc hội phải lên tiếng.

Ông Võ Trọng Việt cũng lưu ý, đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của cử tri phải có bản lĩnh, trí tuệ, trí thức, kỹ năng văn bản. “Nhiều người dân nói, nhiều ông cán bộ chưa phải “ngon lành” lắm. Dân khiếu kiện đã bí nhưng nghe cán bộ nói thì bí hơn, bức xúc hơn. Vấn đề này không nhiều nhưng rất nguy hiểm”, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh bày tỏ.

Đồng ý những vấn đề bức xúc của cử tri phải tập trung giải quyết, Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Đức Hạnh cho biết, hiện nay, cử tri đang rất quan tâm, đang rất nóng và rất bức xúc là vấn đề Formosa Hà Tĩnh.

“Lúc nào thì các ngành nghề kinh doanh tại khu vực này đi vào hoạt động từ du lịch đến nghề cá. Lúc nào môi trường biển của chúng ta được cải thiện tích cực, đặc biệt là hỗ trợ cho bà con ở 4 tỉnh miền Trung. Đây là vấn đề cử tri kiến nghị lớn nhất. Tôi có dịp đi giám sát ở Quảng Trị, nhân dân rất bức xúc. Tôi đề nghị cần quan tâm đến kiến nghị này”, Phó Tổng Thanh tra nói.

Theo Phó Tổng Thanh tra, giám sát của Quốc hội khóa 13 đi vào các vấn đề cụ thể. Nhưng sẽ hiệu quả hơn nếu giám sát đi vào chuyên đề lớn. Đó là, giám sát về đầu tư về chợ, trung tâm thương mại vì đây là vấn đề nổi cộm nhất, bức xúc nhất, phổ biến ở các địa phương…

Tiếp đó, là giám sát vấn đề giải quyết đất ở, đất sản xuất cho đồng bào ở khu vực Tây Nguyên, trong đó có liên quan đến việc quản lý đất, quản lý rừng của các nông, lâm trường.

“Chúng ta thành lập công ty TNHH một thành viên, nhưng hiện nay đã quá tải dẫn đến không thể quản lý nổi đất, rừng dẫn đến xâm canh, lấn chiếm, chuyển nhượng trái pháp luật. Đây là vấn đề khiếu kiện gay gắt, lâu dài, nếu không giải quyết thì vẫn là vấn đề bức xúc”, Phó Tổng Thanh tra thông tin.

Một vấn đề khác, Phó Tổng Thanh tra đề xuất là tập trung giám sát trách nhiệm của thủ trưởng cơ quan hành chính các cấp trong việc thực thi, thực hiện pháp luật về tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo để chỉ ra những “địa chỉ” cụ thể để kịp thời uấn nắn, khắc phục.

Từ thực tiễn, theo Phó Tổng Thanh tra cũng cần phải có những sửa đổi Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo để đáp ứng yêu cầu.

“Công dân làm đơn khiếu kiện viết 1 bản, đánh máy 1 bản, photo trăm bản gửi đi khắp nơi, nơi nào nhận được cũng chuyển đơn, đề nghị xem xét giải quyết như vậy “1 con gà thành 10 con gà” hay nội dung khiếu nại không thành thì người khiếu nại chuyển sang tố cáo kiến người giải quyết tố cáo rất oải”, Phó Tổng Thanh tra đưa ra ví dụ để thấy hiện Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo đang có những bất cập cần phải tổng kết, đánh giá để sửa đổi, bổ sung.

Đặc biệt, là mô hình Ban Tiếp công dân được quy định trong Luật Tiếp Công dân chỉ sau 2 năm thực hiện đang bộc lộ bất cấp nhất.

“Tôi cho rằng, cần phải nghiên cứu mô hình tiếp dân của Nhà nước để giải quyết những vấn đề gì của dân bức xúc nhất, giải quyết những vấn đề cấp bách nhất thì có thể tốt hơn… Mà Ban Tiếp dân Trung ương hiện nay có có 9 cơ quan tiếp dân, trong đó có cả Ban Dân nguyện nếu không giải quyết vấn đề này thì sẽ rất khó”.

Phó Tổng Thanh tra còn chỉ ra, hiện các vụ khiếu nại hành chính rất lớn, nhưng đến giai đoạn chuyển sang tố tụng hành chính thì điều kiện để chuyển rất khó khăn, rồi người dân cũng không ưa chuyển sang tố tụng hành chính cho nên cũng cần có những tháo gỡ điểm này. “Luật quy định có quyết định giải quyết cuối cùng, nhưng trong thực tiễn chưa có điểm dừng trong giải quyết khiếu nại, tố cáo”, ông Nguyễn Đức Hạnh chốt lại.

Thảo Nguyên